Dagelijks archief: mei 16, 2018

Gezonde kruiden en specerijen

Standaard

categorie : Gezondheid en gezondheidsproducten

 

 

 

 

Het verschil tussen kruiden en specerijen is dat kruiden groeien in een gematigd klimaat en specerijen in een tropisch klimaat. Kruiden en specerijen zitten boordevol antioxidanten en hebben daardoor een positief effect op de gezondheid. Daardoor worden ze al duizenden jaren als medicijn gebruikt. Een belangrijk voordeel van het gebruik van kruiden en specerijen is dat er in gerechten minder zout gebruikt hoeft te worden. 

 

 

 

1. Kruidnagel

 

De kruidnagel is de gedroogde bloemknop van de kruidnagelboom. Oorspronkelijk komt de kruidnagel uit de Molukken en wordt al meer dan 2000 jaar gebruikt als medicijn. Hiernaast wordt kruidnagel, door de overheersende smaak, ook gebruikt als smaakmaker in eten. Kruidnagel heeft een ontstekingsremmende werking en is goed tegen bacteriën en schimmels. Kruidnagel heeft een verzachtende werking bij griep, misselijkheid en diarree.

Hiernaast is de kruidnagel ook goed tegen taai slijm in de keel. In het verleden werd kruidnagel door de pijnstillende werking ook gebruikt bij kiespijn. In Indië en China wordt kruidnagel al meer dan 2000 jaar gebruikt tegen een slechte adem. Kruidnagel zit boordevol antioxidanten en dankt daar vooral zijn geneeskracht aan.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Gedroogde oregano

 

Oregano is ook bekend als wilde marjolein en is een vaste plant met een hoogte tussen de 30 en de 60 cm. Oregano groeit wereldwijd in streken met een gematigd klimaat. Oregano wordt veel gebruikt in de Spaanse, Mexicaanse en de Italiaanse keukens. Oregano is goed bij spijsverteringsproblemen, misselijkheid en door de grote hoeveelheid antioxidanten heeft het een reinigende werking op het lichaam. Oregano is ook goed tegen schadelijke bacteriën, schimmel- en virusinfecties. Hiernaast is oregano een sterk natuurlijk antibiotica en is zelfs goed tegen herpes en de griep.

 

 

 

 

 

 

 

 

3. Gember

 

Gember wordt gewonnen uit de wortelstok van de gemberplant. De gemberplant wordt al meer dan 3000 jaar in China verbouwd. Gember wordt al honderden jaren gebruikt als medicijn en dat is niet zonder reden. Gember is goed tegen schadelijke bacteriën, virussen en helpt infecties voorkomen. Hiernaast is gember goed tegen misselijkheid en overgeven.

Uit onderzoek is gebleken dat gember ook helpt tegen misselijkheid en overgeven als gevolg van chemotherapie. Gember is ook goed voor de spijsvertering en bij maagproblemen. Volgens een studie gepubliceerd in de American Association for Cancer Research Journal blijkt ook dat gember goed is tegen darm- en eierstokkanker.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Kaneel

 

Kaneel wordt gemaakt van de bast van de kaneelboom. De kaneelboom groeit in een tropisch klimaat en het liefst dicht bij de kust. De grootste kaneelproducenten zijn China, Indonesië, Vietnam en Sri Lanka. In deze landen wordt kaneel al heel lang gebruikt. De Chinezen en Egyptenaren gebruikten kaneel en zelfs in de Bijbel wordt kaneel genoemd. Kaneel verlaagt de slechte cholesterol en is goed voor de suikergehalte in het bloed.

Dit is vooral belangrijk voor mensen met diabetes. Uit studies bij diabetespatiënten blijkt dat kaneel het bloedsuikerspiegel aanzienlijk verlaagt, zelfs 10 tot 20%. Kaneel helpt ook om insuline effectiever te maken waardoor het makkelijker wordt om op gewicht te blijven.

Hiernaast is kaneel goed tegen infecties, ademhalingsproblemen en vergemakkelijkt de menstruatiecyclus. Kaneel is ook een bloedverdunner en zorgt hierdoor dat zuurstof sneller wordt getransporteerd wat tot gevolg heeft dat het metabolisme wordt verhoogd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5. Kurkuma

 

Kurkuma wordt gewonnen uit de wortel van de Curcuma longa plant. Kurkuma komt vooral uit India en wordt hier ook veel gebruikt. In de traditionele Indische geneeskunde wordt kurkuma al eeuwenlang gebruikt. Uit onderzoek is gebleken dat veel voorkomende ziektes zoals alzheimer en verschillende soorten kanker in India weinig voorkomt en dit wordt toegeschreven aan Kurkuma. Uit studies is gebleken dat kurkuma de hersenfunctie verbetert en artritis, hartziekten, alzheimer en het risico op verschillende soorten kanker verlaagt.

Dit komt vooral doordat kurkuma krachtige antioxidanten bevat. Kurkuma heeft sterke ontstekingsremmende effecten, verzacht pijn, koorts en versterkt het immuunstelsel, lever en de maag. Kurkuma helpt ook goed tegen bacteriën, schimmels, eczeem en bij menstruatieproblemen. Hiernaast verlaagt kurkuma cholesterol, verdrijft winderigheid en werk preventief tegen ouderdomsverschijnselen.

 

 

 

 

 

 

 

 

6. Gedroogde basilicum

 

Basilicum oftewel koningskruid is in India een heilig kruid. Uit onderzoek is gebleken dat basilicum effectief is tegen bacteriën en infecties. Hiernaast versterkt basilicum het afweersysteem en verlaagt de bloedsuikerspiegel. Hiernaast helpt basilicum tegen kanker, verlaagt koorts, voorkomt diabetes en is stress-verlagend.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7. Geel mosterdzaad

 

De gele mosterdzaad is afkomstig van een kleine plant die tegenwoordig bijna overal ter wereld wordt verbouwd. Mosterdzaad heeft een preventieve werking tegen kanker en zit boordevol mineralen. Gele mosterdzaad stimuleert de stofwisseling en vergemakkelijkt de ontlasting. Gele mosterdzaad helpt ook bij hoesten, bronchitis en longontsteking.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Yoga : de Ploeg

Standaard

categorie : yoga en meditatie

 

 

 

Yoga: de Ploeg 

 

De ploeg is een yoga oefening om beter/lekkerder te kunnen slapen. Deze oefening maakt de rug soepeler en jeugdiger en bevordert de spijsvertering. Buik, heupen en benen worden slanker. Het activeert de bloedsomloop en voedt de wortels van de zenuwen in de rug. Activeert de schildklier, en is effectief tegen rugpijn, hoofdpijn en slapeloosheid. Je buik en je benen worden bij deze oefening zeker getraind.

 

 

 

Yoga: Ploeg

 

 

 

Je kan deze oefening zonder blok doen maar voor beginners is het zeker aan te raden om het eerst met een verhoging te doen zodat je niet te ver gaat. Halasana (de ploeg) is een uitstekende oefening om de ruggengraat soepel te houden. Eigenlijk is deze yogahouding een voortzetting op sarvangasana (schouderstand), eventueel voor hen die na de laatstgenoemde oefening niet eerst willen uitrusten in savasana (lijkhouding).

Hoewel halasana niet vermeld is in de Gheranda-samhita mag deze asana beslist gerekend worden tot de klassieke yogahoudingen. Het is een houding die in vrijwel alle yogacursussen onderwezen wordt. Volgens sommige handboeken heeft halasana een verjongend effect op het lichaam.

 

 

 

 

 Techniek

 

Halasana is geen inspannende asana, maar de volledige voltooiing ervan vereist wel een lenige wervelkolom. Mensen met nekklachten kunnen deze oefening beter overslaan of eerst medisch advies inwinnen.

  1. Begin in savasana ( de lijkhouding ), neem vervolgens sarvangasana (schouderstand) aan, waarbij de handen de rug steunen. U kunt echter ook vanuit savasana de benen gestrekt tot achter het hoofd brengen, waarbij u met de handen de rug blijft steunen en de ellebogen als tegenwicht gebruikt terwijl de benen een boog naar achteren maken.
  2. Adem uit en laat de benen naar achteren zakken, knieën en voeten tegen elkaar aan. Houd de benen volkomen gestrekt tijdens deze achterwaartse beweging.
  3. De tenen (of wreven) raken de vloer. Denk aan de gestrekte knieën door de hamstrings aan te spannen. Breng nu de armen in een boog vóór het lichaam, waarbij de handen de tenen raken.
  4. Probeer de tenen zo ver mogelijk achter het hoofd te krijgen, kin op de borst. Idealiter maakt het bovenlichaam een hoek van negentig graden met de vloer.
  5. Beweeg de armen vervolgens in een boog in tegengestelde richting van de benen. Plaats ze op de vloer en vouw de handen.
  6. Blijf enkele minuten in halasana. Maak daarna de tenen los van de vloer, rol ruggelings terug terwijl de benen een hoek van negentig graden maken met de vloer. Laat de benen daarna langzaam gestrekt terugzakken. Uiteraard kunt u ook eerst opnieuw in sarvangasana gaan om daarna in savasana uit te rusten.

 

 

 

 

Gezondheidseffecten van halasana (de ploeg)

 

Halasana heeft veel positieve effecten op de gezondheid, zeker in combinatie met sarvangasana. Mensen met rug- en nekklachten die niet te herleiden zijn tot vermoeidheid kunnen beter eerst medisch advies inwinnen voordat ze aan halasana beginnen. Halasana heeft een therapeutische en ondersteunende, maar niet per se een genezende uitwerking op de volgende klachten, kwalen en aandoeningen:

 

 

Hypothyreoïdie (trage werking van de schildklier).

Obesitas (vetzucht).

Obstipatie (halasana stimuleert de spijsvertering).

Maagklachten (slechte spijsvertering).

Rug- en nekklachten als gevolg van vermoeidheid.

Klachten als gevolg van een stramme rug.

Verslapte been-, buik-, schouder- en armspieren.

Lumbago (pijn in lendenen en onderrug) en artritis.

Onrust, nervositeit.

Hoofdpijn.

 

 

 

 

 

 

 

pijl-omlaag-illustraties_430109

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

John Astria

John Astria

Schoenmaten en kledijmaten voor baby’s

Standaard

categorie : mode en kledij

 

 

 

 

Kledingmaten en schoenmaten voor baby’s

 

.

babys-en-peuters

 

 

 

Het eerste jaar na de geboorte verandert de kledingmaat van een baby regelmatig. De meeste baby’s zullen vlak na de geboorte in maat 50 passen, terwijl dit aan het einde van het eerste levensjaar soms al maat 80 is. Lees in dit artikel alles over kledingmaten voor baby’s.

 

 

.

 

Het gemiddelde

.

Bij kledingmaten voor baby’s (en kinderen) wordt vrijwel altijd uitgegaan van ‘het gemiddelde’. Ieder kind, en iedere baby, is natuurlijk anders. Zo kan kledingmaat 50 net na de geboorte te groot zijn voor een kleine, lichte baby, en juist weer veel te klein voor een grote, zware baby. Het gewicht, de lengte en de omvang van de baby spelen ook een belangrijke rol.

Een baby met stevige armen en benen zal sneller in een grotere maat passen, terwijl een tengere baby langer in een kleinere maat kan passen. In de onderstaande maattabel wordt uitgegaan van ‘de gemiddelde baby’. Dit houdt in dat de baby na de geboorte zo’n 6 á 7 pond weegt, en rond de 50 centimeter lang is.

Overigens is het lastig om ‘een gemiddelde’ voor het einde van het eerste levensjaar te rekenen. Baby’s hebben namelijk regelmatig groeispurtjes, en de ene baby zal in maat 80 passen, terwijl de andere aan 74 toe is.

 

 

 

.

Maattabel kleding

.

In onderstaande maattabel staat welke kledingmaat bij de leeftijd (in maanden) van een baby past:

.

0-1 maand 1-2 maanden 2-4 maanden 4-6 maanden 6-9 maanden 9-12 maanden
maat 50 maat 56 maat 62 maat 68 maat 74 maat 80

 

 

 

.

In onderstaande maattabel staat welke sok- of schoenmaat bij de leeftijd (in maanden) van een baby past:

 

0-1 maand 1-4 maanden 4-9 maanden 9-12 maanden
maat 10-12 maat 13-15 maat 16-18 maat 19-21

 

 

 

 

Buitenlandse maten

 

In bepaalde landen wordt een iets andere maatvoering gebruikt als in Nederland. In de onderstaande tabellen staat de maatvoering voor Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk (Engeland) en de Verenigde Staten.

 

 

.
Maattabel Frankrijk

.

0-1 maand 1-2 maanden 2-4 maanden 4-6 maanden 6-9 maanden 9-12 maanden
Newborn 1-3 m 3-6 m 6-9 m 9-12 m 12-18 m

 

.

 

 

Maattabel Verenigd Koninkrijk en Verenigde Staten

.

0-1 maand 1-2 maanden 2-4 maanden 4-6 maanden 6-9 maanden 9-12 maanden
Newborn 3 m 6 m 9 m 12 m 18 m

 

.

 

 

Toelichting maten

.

Kledingmaten en sok- of schoenmaten kunnen per kledingmerk of winkelketen soms (behoorlijk) verschillen. De verschillen zijn niet alleen te merken in de lengte van de kleding, maar soms ook in de pasvorm. Het is daarom aan te raden om de kleding te passen of te vergelijken met een ander kledingstuk. Ook kan de maat voor het onderlichaam verschillen van de maat voor het bovenlichaam; een baby kan bijvoorbeeld in verhouding vrij lange benen hebben en een wat korte romp.

De kledingmaten zijn overigens gelijk aan het aantal centimeters (de lengte) van de baby. Tijdens het eerste levensjaar groeien baby’s heel erg snel. De ontwikkeling gaat in een rap tempo; van zo’n 50 centimeter na de geboorte tot wel 80 centimeter aan het einde van het eerste jaar.

 

 

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

JOHN ASTRIA

JOHN ASTRIA

 

 

Wat betekent het kruis?

Standaard

Categorie : religie

 

 

 

 

Het kruis. Gekoesterd door ontelbare mensen. Vereerd op uiteenlopende plaatsen. Misbruikt ook. Verworpen. En dat eeuwen achtereen. Wat is dat voor een teken, dat zo tot de verbeelding spreekt, maar ook zoveel weerstand oproept?

 

 

 

Het Ware Geloof

Pasteltekening van John Astria

 

 

Blijkbaar heeft het kruis zijn eigen aantrekkingskracht. Sporters slaan een kruis als ze gescoord hebben. Meisjes hangen een kruisje aan een ketting om hun hals, en sommige jongens ook. Popartiesten gebruiken het kruis in videoclips. Kruisen worden geplaatst op torenspitsen van kerken, op graven, langs wegen en boven deuren. Je ziet ze op vlaggen en wapenschilden. Het kruis doet het goed als beeldmerk van het christendom.

Wie een galg, een strop, een vuurpeleton of een elektrische stoel als beeldmerk draagt, wordt voor gek versleten. Het kruis als beeldmerk was namelijk een wreed executiemiddel waaraan misdadigers opgehangen werden. Geen weldenkend mens zou in onze tijd zo’n martelwerktuig als symbool voeren.

Maar ook vroeger riep het kruis als teken van het christendom veel weerstand op, getuige de eerste berichtgevingen. ‘De Joden ergeren zich eraan en de Grieken vinden het een dwaasheid,’ schreef Paulus al zo’n 55 jaar na Christus.

 

 

 

Waarom dan toch dat kruis?

 

Omdat het christendom een visie heeft op het leven die rechtstreeks ingaat op de realiteit van lijden en dood. “De laatste vijand is de dood,” zeggen christenen. Het kruis maakt iets duidelijk van de rauwe realiteit van de dood, maar het protesteert daar tegelijkertijd tegen. Het spreekt van de duistere kanten van het bestaan, maar het toont ook aan dat er licht is aan de horizon.

Achter het kruis gaat namelijk een ontzagwekkende geschiedenis schuil, die van het kruis een teken van hoop, herstel en genezing heeft gemaakt. Het gaat om een gebeurtenis uit het begin van onze jaartelling die een revolutie ontketende in de manier waarop mensen naar het leven kijken. Het is deze geschiedenis die van het kruis zo’n vitaal teken maakte.

Wie zich de betekenis ervan eigen maakt, ontdekt dat er ondanks lijden en dood toch een hoopvolle toekomst mogelijk is voor ieder mens afzonderlijk, voor de samenleving als geheel en voor de totale schepping. Dat maakt het kruis tot de wegwijzer naar het hart van het christelijke geloof. Sterker nog: het ís het hart van het christelijke geloof. Het spreekt van de kracht die alles verandert. Iedereen die het leven serieus neemt zou daar meer van moeten weten.

 

 

 

kruisiging_med

.

.

.

Een uitgekiend martelwerktuig

 

Het kruis is een executiemiddel waaraan Jezus Christus stierf. Toch hebben maar weinigen zich verdiept in de vraag wat een ter dood veroordeelde moest doorstaan tijdens deze gruwelijke marteldood. Zelfs christenen met grote eerbied voor het kruis weten er vaak niet veel van. Enkele artsen hebben zich wel met die vraag beziggehouden. Ze onderzochten welk effect de kruisiging op iemands lichaam heeft.

Hun inzichten kunnen ons helpen om beter te begrijpen wat Jezus doormaakte tijdens die uren aan het kruis.
We willen het kruis bezien in de context van de historische feiten, om ons daarna beter te kunnen inleven in alles wat Jezus onderging en ten slotte te kunnen bepalen wat het kruis ons vandaag de dag te zeggen heeft.

 

.

.

.

 

 

 

Het onderzoek van artsen

 

De eerste arts die een omschrijving van de kruisiging gaf was Lucas. Hij was een Griek uit het gezelschap van de apostel Paulus, die waarschijnlijk enkele jaren na Jezus’ optreden een van zijn volgelingen werd. Zijn verslag, dat bekend werd als het evangelie van Lucas, kreeg een plaats in de Bijbel.

Lucas deed nauwkeurig onderzoek naar de geschiedenis van Jezus. Hij had intense belangstelling voor mensen en besteedde meer aandacht aan de afzonderlijke personen die met Jezus optrokken dan de andere drie evangelieschrijvers Matteüs, Marcus en Johannes. Hij schreef bijvoorbeeld over de vrouwen in het gezelschap van Jezus en deed als enige verslag van het gesprek tussen Jezus en de twee misdadigers tijdens hun kruisiging.

Over het lichamelijk lijden van Jezus geeft Lucas echter nauwelijks meer informatie dan de andere evangelieschrijvers. Ze beschrijven alle vier de rechtspraak tot in detail, noteren de tijd en plaats van elke handeling gedurende die dag en noemen alle betrokkenen bij naam, maar de kruisiging zelf geven ze maar mondjesmaat weer.

Ook Lucas houdt het kort en bondig: ‘Aangekomen bij de plek die de Schedelplaats heet, werd hij gekruisigd, samen met twee misdadigers, de een rechts van hem, de ander links…’ Het lijkt erop dat ze er vanuit gingen dat de lezers wel wisten hoe het eraan toeging tijdens de kruisiging. Deze martelpraktijk was in die dagen dan ook overal in het Romeinse rijk bekend. Bij iedere stad stonden wel een aantal kruisen langs de weg opgesteld.

Later verdween deze gewoonte. Nadat Constantijn de Grote (de eerste christelijke keizer) in het jaar 337 het kruisigen verbood, werd het kruis op den duur alleen nog maar met Jezus geassocieerd. In de vroege Middeleeuwen werd van Jezus aan het kruis een fraaie, gestileerde vertoning gemaakt, gericht op het aanmoedigen van verheven gedachten. Pas in latere eeuwen kregen mensen meer belangstelling voor de lugubere details van het lichamelijk lijden aan het kruis.

Renaissance-kunstenaars als Matthias Grünewald, Albrecht Dürer en Rembrandt van Rijn probeerden Jezus’ kruisdood zo realistisch mogelijk weer te geven en componisten als Monteverdi en Bach zochten een toon die bij het lijden van Christus paste. In de daarop volgende eeuwen, toen zowel het historisch onderzoek als de medische oorzaken van lijden en sterven steeds meer in de belangstelling kwamen, werd met nieuwe aandacht naar de kruisiging gekeken. Diverse artsen vroegen zich af wat er met iemands lichaam aan het kruis gebeurde en wat de precieze doodsoorzaak van Jezus zou kunnen zijn.

 

 

 

wenende Maria aan het kruis

 

Pasteltekening van John Astria

.

.

.

De kruisigingsmethode

 

Uit historisch onderzoek blijkt dat het kruisigen als executiemethode bijna 1000 jaar als doodstraf in gebruik is geweest. Waarschijnlijk werd het in het Perzische rijk bedacht en door de Griekse keizer Alexander de Grote op zijn veroveringstochten meegenomen naar de landen rondom de Middellandse Zee.

Volgens Romeinse geschiedschrijvers namen de Romeinen het kruisigen over van de Foeniciërs in Carthago (Noord-Afrika). Zij ontwikkelden de techniek tot in de puntjes. Er kwamen allerlei soorten kruisen in omloop, voor allerlei doeleinden. Daarmee werd een maximale pijn bereikt en kon de lengte van de doodsstrijd griezelig precies worden geregeld.

In het algemeen kruisigden de Romeinen uitsluitend misdadigers die niet gerekend werden tot Romeinse burgers. Zij deinsden er echter niet voor terug om ook massa-executies uit te voeren, zoals na de Spartacus-opstand in het jaar 71 voor Christus, waarbij langs de weg naar Rome 6472 opstandige slaven en gladiatoren tegelijk gekruisigd werden.

Het kruis waaraan de veroordeelden werden opgehangen bestond uit een rechtopstaande paal (in het Latijn van de Romeinen ‘stipes’ genoemd), die verankerd in de grond stond. Daarop werd zo’n 30 tot 90 centimeter lager de dwarsbalk (het ‘patibulum’) bevestigd. Deze kruisvorm is bekend geworden als het klassieke kruis en wordt ook wel Latijns kruis genoemd.

Toch maakten de Romeinen in de dagen van Jezus meer gebruik van een T-vormig kruis, waarbij de dwarsbalk bovenop de paal rustte. Sommige onderzoekers geloven dat Jezus aan zo’n T-vormig ‘Tau-kruis’ of ‘crux commissa’ werd opgehangen. Maar het is best mogelijk dat hij aan een vierarmig Latijns kruis (een ‘crux immissa’) stierf, omdat er boven zijn hoofd een flink bord bevestigd werd.

Op dit bord, de ‘titulus’, stond de misdaad vermeld, die door de omstanders gelezen moest kunnen worden (in het geval van Jezus in het Hebreeuws, Grieks en Latijn). Het bord werd meestal door een soldaat voor de veroordeelde uit naar de plaats van terechtstelling gedragen, zodat omstanders onderweg de aanklacht kon lezen. Zelf droeg hij de dwarsbalk van het kruis, waaraan hij met uitgespreide armen vastgebonden was.

De Romeinse soldaten sprongen bepaald niet zachtzinnig met het slachtoffer om. Struikelde hij onderweg, dan kon hij zichzelf niet opvangen en viel hij plat op zijn gezicht. Hij kreeg de balk in zijn nek, waarna hij ernstig gewond gedwongen werd om zijn weg te vervolgen. Op de plaats van executie dreef een soldaat met enkele ferme hamerslagen een vingerdikke vierkante spijker door iedere hand in de dwarsbalk.

Direct daarna trokken de soldaten het slachtoffer aan deze balk tegen de rechtopstaande paal omhoog, eventueel met behulp van touwen en ladders als het om een hoge paal ging. De dwarsbalk werd in een inkeping op de paal getrokken en met spijkers vastgeklonken. Tenslotte werden de voeten van de veroordeelde op elkaar gezet en met één lange spijker aan het hout bevestigd.

Voor de Romeinse soldaten was de kruisiging een routineklus die niet meer dan 10 tot 15 minuten in beslag nam. De doodsstrijd kon echter wel twee dagen duren, lang genoeg om als afschrikwekkend voorbeeld te dienen en voorbijgangers in te prenten wie de baas was in het land.

Om de dood te rekken kregen de gekruisigden ook wel een extra dwarsbalk onder het zitvlak. Hadden de Romeinen echter geen tijd om op die langzame dood te wachten, dan sloegen zij met een ijzeren of bronzen staaf (een ‘crurifragium’, letterlijk benenbreker) de onderbenen van de gekruisigde stuk. Die kon zich dan niet meer opgericht houden, maar zakte in elkaar, bungelend aan een paar spijkers en touwen, zodat hij binnen een kwartier door ademnood en bloedverlies stierf.

De lichamen van de gekruisigden bleven meestal aan het hout hangen totdat roofvogels het vlees van het skelet scheurden en wilde honden de resten die onder het kruis vielen opvraten. Het was waarschijnlijk om die reden dat de plek net buiten Jeruzalem waar Jezus zou hangen ‘Schedelplaats’ werd genoemd.

 

 

 

220px-TissotRaisingCroos

.

.

.

De geseling vooraf

 

Om het lichamelijk lijden van een gekruisigde en dat van Jezus in het bijzonder beter te begrijpen moeten we niet alleen naar de gevolgen van de kruisiging kijken. We moeten ook iets weten van de toestand waarin een verdachte gebracht werd voordat hij aan het kruis kwam te hangen. Om te beginnen verkeerde de gevangene meestal in grote angst met het vooruitzicht dat hij binnenkort een gruwelijke marteldood zou sterven.

Bij Jezus zien we die angst al optreden voor zijn arrestatie, als hij met zijn leerlingen in de tuin van Getsemane bivakkeert. De arts Lucas maakte hier een opmerkelijke kanttekening en schreef dat Jezus’ zweet die nacht veranderde in bloeddruppels.

In medische publicaties wordt dit bloedige zweet een zeldzaamheid, maar geen onmogelijkheid genoemd, omdat zweet met bloed vermengd wordt als er haarvaten in de zweetklieren breken. Dit kan gebeuren bij intense spanningen, waarna er een sterke verzwakking of zelfs een shock kan optreden. In die toestand werd Jezus door de Joodse autoriteiten gevangengenomen en overgeleverd aan de Romeinen.

Tijdens de vroege ochtenduren werd hij vervolgens in de Romeinse burcht Antonia voor de regeringszetel van de stadhouder Pontius Pilatus geleid om verhoord te worden. Hoewel deze geen schuld vond, gaf hij bevel om Jezus te geselen. Het geselen was een veelgebruikte Romeinse straf. De gevangene werd uitgekleed en met de handen boven zijn hoofd aan een paal vastgebonden.

Twee Romeinse soldaten (‘legionairs’) voerden vervolgens de geseling uit. Zij sloegen de gevangene om beurten met een ‘flagrum’: een Romeinse zweep met een kort handvat en verscheidene leren riemen die vol zaten met knopen, loden kogels, botjes of scherven en die bij het uiteinde aan elkaar waren geknoopt.

Deze gesel werd met volle kracht keer op keer systematisch van boven naar beneden op het naakte lichaam geslagen. Eerst werkte het leer met de scherpe stukken zich door de huid heen. Daarna tastten de slagen het huidweefsel aan, waarbij het bloed begon te druipen. Uiteindelijk lag de rug zo ver open dat ook de onderliggende spieren werden beschadigd en het slachtoffer uitgeput aan de touwen hing, met zijn voeten in een plas bloed.

Pas als de gevangene de dood nabij was werd de geseling op bevel van de hoofdman (de ‘centurio’) gestaakt.
Misschien kreeg Jezus niet meer dan 39 slagen te verduren: de Joodse wet verbood om iemand meer dan 40 slagen te geven. Het is echter de vraag of de Romeinen met deze wet rekening hielden. In ieder geval waren de Romeinse soldaten nog niet tevreden met Jezus’ afstraffing.

Ze gaven hem na de geseling een stok in handen bij wijze van scepter, drukten hem een rode mantel op de bebloede schouders en persten een kroon van takken met vlijmscherpe doorns op zijn hoofd, om een bespottelijke vertoning van hem te maken als koning van de Joden.

 

 

 

passion-beating-300x186

.

.

.

Met een balk op weg

 

Nadat Pontius Pilatus in het openbaar het definitieve doodvonnis had getekend, werd Jezus de mantel van het lijf gescheurd en kreeg hij zijn eigen kleding terug om niet naakt rond te hoeven lopen. Vervolgens moest hij, zoals gebruikelijk was bij gevangenen die tot het kruis veroordeeld waren, de dwarsbalk van het kruis op zijn gehavende schouders tillen en naar de plaats van executie dragen, net buiten de oostelijke stadspoort van Jeruzalem, zo’n 600 meter verwijderd van de burcht Antonia.

Hij werd begeleid door een executiepeloton dat ook nog twee andere ter dood veroordeelden onder haar hoede had. Vermoedelijk viel Jezus onderweg een of meerdere keren, zodat een willekeurige voorbijganger gedwongen werd de balk van hem over te nemen. Zijn naam, Simon van Cyrene, werd door drie van de vier evangelieschrijvers genoteerd.

 

 

 

Golgotha

Golgotha

 

 

 

Na een langzame tocht over een hellend wegdek door de straten van Jeruzalem bereikte Jezus rond tien uur in de ochtend de heuvel buiten de stad die bekend werd met zijn Hebreeuwse naam Golgota, omstuwd door een op sensatie beluste menigte die in bedwang gehouden werd door het legertje Romeinen. Volgens Lucas liepen daar ook een aantal vrouwen tussen, die hem met veel misbaar beklaagden, zoals alleen Oosterse vrouwen dat kunnen doen.

 

 

 

 

Van de veroordeling van Pilatus tot op Golgotha

Van de veroordeling van Pilatus tot op Golgotha

 

 

.

.

.

 

 

Aan het kruis

 

Nu begon de kruisiging. De ter dood veroordeelde werd op zijn rug op de grond gesmeten, zijn schouders werden tegen het hout van de dwarsbalk gedrukt, zijn armen erop uitgespreid. De spijkers werden met een hamer tussen de handwortelbeentjes onderin de hand gedreven, waardoor de polsen ontwricht werden en de zenuwen van de polsen en handen aangetast.

Een vlammende pijn verkrampte de vingers en joeg door de armen naar de hersens. Direct daarop werd het slachtoffer aan de balk omhoog gehesen, waardoor het volle gewicht van zijn lichaam aan de spijkers kwam te hangen. Vervolgens werden zijn knieën gebogen en zijn voeten achterwaarts op elkaar tegen de dragende paal gedrukt. Ook daar werd een spijker doorheen gedreven. Het eenzame gevecht nam een aanvang. De doodsstrijd.

Diverse artsen hebben erop gewezen dat het slachtoffer niet stierf vanwege de spijkers of door bloedverlies. Het was de belasting van het eigen lichaamsgewicht dat hem fataal zou worden. Het lichaam zakte naar beneden, wat een folterende pijn aan handen en polsen veroorzaakte. Om deze pijn te verlichten drukte de gekruisigde zich omhoog, wat mogelijk was door de steun die de spijker in de voeten bood.

Door de verplaatsing van het gewicht ging dat echter met nieuwe pijn gepaard, zodat hij zich weer liet hangen, totdat de pijn opnieuw ondraaglijk werd. Zo drukte hij zich op en neer. Na enige tijd werd het opdrukken bemoeilijkt door kramp in de spieren. Het slachtoffer bleef langer aan de armen hangen, wat een toenemende benauwdheid veroorzaakte. De borstkas werd namelijk wel in de juiste stand gebracht om in te ademen, maar uitademen ging zo hangend een stuk moeilijker.

Na enige tijd moest de gehangene zich omhoog worstelen om tenminste nog een beetje lucht te krijgen. Dit op en neer drukken probeerde hij met tussenpozen te herhalen om maar niet te stikken. Tegelijkertijd schuurde zijn opengereten rug over het hout. Langzaam verzuurden de spieren door de belemmerde bloedcirculatie in de ledematen. Het verlies aan weefselvloeistof bereikte een kritiek niveau, het hart worstelde om dik, traag stromend bloed rond te pompen en iedere teug zuurstof kostte extreme inspanning.

Het einde kwam nu dichterbij. Zweet droop van het lichaam van de gekruisigde, hij kon de kilte van de dood al voelen. Zijn bloeddruk daalde, de kleur trok uit zijn verdroogde lippen weg, zijn hartslag werd onregelmatig, zijn longen liepen vol met vocht en ademhalen ging met gereutel gepaard. We weten uit de bijbel dat Jezus in zijn doodsstrijd nog zeven keer een korte zin uitstootte. Voordat hij in elkaar zakte en stierf riep Hij zijn laatste woorden uit: “Het is volbracht!”

 

 

 

jezus-christus-lam-gods

.

.

.

De doodsoorzaak

 

Omdat de Romeinse soldaten niet tot de volgende dag wilden wachten (dat was een Sabbatsdag, een rustdag en ook nog eens een jaarlijkse feestdag waarop de Joden het jaarlijkse Pasen vierden), sloegen zij de benen van de beide misdadigers die samen met Jezus gekruisigd waren stuk, om zo hun dood binnen een kwartier te bewerkstelligen.

Jezus was echter al gestorven. Om zeker van die snelle dood te zijn dreef een van de soldaten zijn speer tussen Jezus’ ribben in de hartstreek. Volgens de apostel Johannes (ooggetuige van deze mensonterende kruisiging van zijn meester) vloeide er water en bloed uit de wond. Misschien verklaart dit de relatief korte doodsstrijd van Jezus.

‘Voor een lijkschouwer is dit een afdoende bewijs dat Jezus niet de gebruikelijke kruisigingsdood door verstikking stierf, maar door een hartstilstand ten gevolge van shock en van vernauwing van het hart door vocht in het hartzakje,’ schreef dr. C. Truman Davis. Lucas maakte in zijn verslag melding van de reactie van de centurio op alles wat hij van Jezus aan het kruis gezien had. Hij zei: “Werkelijk, deze mens was een rechtvaardige!”

 

 

 

Het einde van de draak (666) door het kruis

 

Pasteltekening van John Astria

 

.

.

 

 

 

Het kruis: Gods vreemde kracht

 

Jezus werd niet zomaar gekruisigd. Heel zijn optreden wees in de richting dat hij zichzelf vrijwillig uit zou leveren. De Bijbel verklaart zijn kruisdood als volgt: ‘Hij die de gestalte van God had, hield zijn gelijkheid aan God niet vast, maar deed er afstand van. Hij nam de gestalte aan van een slaaf en werd gelijk aan een mens. En als mens verschenen, heeft hij zich vernederd en werd gehoorzaam tot in de dood – de dood aan het kruis.

Daarom heeft God hem hoog verheven en hem de naam geschonken die elke naam te boven gaat, opdat in de naam van Jezus elke knie zich zal buigen, in de hemel, op de aarde en onder de aarde, en elke tong zal belijden: Jezus Christus is Heer, tot eer van God’ (Filippenzen 2 vers 6-11).

Er vond een ruil plaats aan dat kruis daar op die heuvel 2000 jaar geleden. Jezus stierf in ruil voor de mensheid, zodat mensen recht kunnen staan tegenover God. Paulus schrijft: ‘Namens Christus vragen wij: laat u met God verzoenen. God heeft hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde, zodat wij door hem rechtvaardig voor God konden worden.’

Jezus droeg onze dood, zodat wij in ruil daarvoor zijn leven kunnen ontvangen. Jesaja profeteerde daarover ruim 500 jaar voordat Jezus verscheen en verklaarde dat hij zijn leven offerde voor onze schuld (Jesaja 53 vers 10). Hij schreef: ‘Hij was het die onze ziekten droeg, die ons lijden op zich nam. Om onze zonden werd hij doorboord, om onze wandaden gebroken. Voor ons welzijn werd hij getuchtigd, zijn striemen brachten ons genezing.’

Petrus, één van Jezus’ leerlingen die gezien heeft hoe de striemen op Jezus’ rug tot één grote open wond werden geslagen, schrijft in 1 Petrus 3 vers 18 en 2 vers 24: ‘Christus heeft, terwijl hij zelf rechtvaardig was, geleden voor de zonden van onrechtvaardigen, voor eens en altijd, om jullie zo bij God te brengen. Hij heeft in zijn lichaam onze zonden het kruishout op gedragen, opdat wij, dood voor de zonde, rechtvaardig zouden leven. Door zijn striemen zijn jullie genezen.’

Het kruis is het ultieme genade-teken, het teken dat God om mensen geeft en alles voor ons over heeft. Het is het symbool van lijden en dood, en ook van de opstanding uit de dood. Christenen erkennen met het kruis de realiteit van hun zonden, maar ook dat die door Jezus Christus gedragen werden, zodat ze hen niet worden toegerekend.

In plaats daarvan wordt hen het leven van Jezus toegerekend. Hij stond op uit de dood om zijn leven te delen met iedereen die gelooft en zijn Geest ontvangt. Dat geloof opent enorme perspectieven. Wie het kruis serieus neemt, ziet het niet langer als een sieraad of een relikwie. Je ontdekt dat het kruis niet alleen een sprekend symbool is, maar ook een teken dat werkt.

Er gaat kracht vanuit. Gods kracht. Het kruis pakt de doodlopende wegen in ons leven aan, het wijst ons op een betere weg en maakt die ook mogelijk. Het kruis is daarom een teken van hoop voor de toekomst, zo oud als het is. Sterker nog, het is de enige garantie voor een hoopvolle toekomst. Het kruis staat middenin de wereld, zonder dat het aan slijtage onderhevig is. Het verandert ons. Het verbindt ons. Het plaatst ons middenin de wereld met een gemeenschappelijke hoop op eeuwig leven, waarvan de kwaliteit nu al steeds sterker in ons leven doordringt.

 

 

 

whiteholycross-1

 

 

 

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

John Astria

John Astria

Boodschap van Jezus aan Louise Starr Tomkiel

Standaard

categorie : religie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

religieuze geloften zijn voor eeuwig – 24/7/2004

 

Louise kreeg een boodschap van Jezus en zei : Jezus, bedek mij alsjeblieft met Uw Allerkostbaarste Bloed.

 

Jezus : Duizenden en duizenden priesters, religieuzen en nonnen hebben mij verlaten om een materialistisch leven in de wereld te leiden. Vandaag de dag leiden deze mannen en vrouwen een leven op het laagste niveau. Velen zijn ook gehuwd en zelfs echtgescheiden. Ze laten abortus en homoseksualiteit toe en promoten het zelfs. Ze leven in ongehoorzaamheid met Mijn Paus-zoon en met mijn goede en getrouwe bisschoppen. Ze hebben Mijn Kerk in een sociale hal omgevormd terwijl het een Huis van Gebed is.

Deze mannen en vrouwen zoeken vrijheid in een wereld die slavernij verzekerd. Vrijheid ligt in het zoeken de Wil van Onze Vader te doen voor jullie. In de plaats zoeken ze huizen, kledij, geld, een positie en zelfs politieke ambitie. Ze hebben hun religieuze kledij afgedaan, en toch verwachten ze dat Ik hun bescherm tegen alle kwaad, terwijl ze vrijelijk de wereld hebben gezocht, en dus de bescherming van Mijn dienst hebben verloren.

 

Jullie allen, mannen en vrouwen, hebben geloften afgelegd aan Mij en deze geloften ZIJN VOOR EEUWIG. Jullie priesters zijn priesters voor eeuwig. Ik roep jullie op terug te keren en Mijn kudde te leiden. Wees Mijn herders. Wees leraars en toon het voorbeeld aan alle mensen. Draag het habijt dat jullie Jezus, Maria en Jozef volgen en liefhebben en dat jullie trots zijn Ons aan de wereld aan te kondigen.

 

Keer terug naar Mij. Wuif de wereld en zonde tot ziens en keer terug in Mijn Heilig Hart van Liefde. Geef je leven aan Mij zoals Ik Mijn leven gaf aan jullie. Vrees niet wat de wereld denkt, want wat echt telt is ben je trouw geweest aan God. Jullie zullen niet geoordeeld worden door de wereld maar door jullie Hemelse Vader. Wens niet of hoop niet op een bekering op het sterfbed want het kan zijn dat er geen tijd meer voor is.

Toon berouw, bekeer jullie en keer vandaag terug terwijl jullie nog leven in jullie hebben. Keer satan de rug toe en aan de vlug voorbije wereld die jullie verlokt. Jullie tijd op aarde is zo heel kort maar de Hemel of Hel is voor eeuwig. Ik wacht op de terugkeer van elkeen van Mijn gevallen kinderen en Mijn Hart staat open om jullie te ontvangen want Ik ben jullie God, jullie Jezus van Barmhartigheid en Liefde.

 

 

 

 

 

 

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

Sfaleriet of zinkblende

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Het mineraal zinkblende, ook blende of sfaleriet (verouderd: sphaleriet) genoemd, is de belangrijkste bron voor de winning van zink. Het mineraal kan ook grote hoeveelheden ijzer en cadmium bevatten met vaak insluitsels van chalcopyriet(CuFeS2). Sfaleriet komt regelmatig voor als verontreiniging in looderts. Sfaleriet of zinkblende is van nature geel, bruin of grijs maar kan doordat het vaak insluitsels bevat ook rood, zwart, groen, grijs en wit zijn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eigenschappen

 

Het mineraal heeft een hardheid van 3,5 – 4, en een gemiddelde dichtheid van 4,05. De geringe hardheid maakt dat het mineraal voor sieraden enkel geschikt is als het insluitsels van andere mineralen bevat. Zinkblende heeft een kubisch kristalstelsel. Het kan bestaan uit tetrahedrale of dodecahedrale kristallen, maar het heeft doorgaans geen mooie kristalvormen.

Splijting vindt plaats volgens het kristalvlak [110]. Het mineraal kan transparant tot doorschijnend zijn, maar ook geheel ondoorzichtig als het veel ijzer bevat. Het mineraal kan bruine, lichtgele of witte strepen bevatten. Zinkblende heeft een harsachtige glans.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Naamgeving

 

De naam sphaleriet is afkomstig van het Grieks sphaleros, dat “verraderlijk” betekent. Het mineraal werd namelijk vaak voor galena (loodblende) aangezien, maar het bevat geen lood.

 

 

 

sfaleriet met galeniet, chalcopyriet, kwarts en realgar

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kenmerken

 

Zinkblende wordt gevormd in een grote verscheidenheid aan hydrothermale omstandigheden. Het komt vaak samen voor met pyriet en galeniet. De typelocatie van zinkblende is niet nader gedefinieerd en het mineraal komt zeer algemeen voor. Het geldt als het belangrijkste zink-erts.

 

 

 

 

fluoriet met sfaleriet

 

 

 

 

sfaleriet met chalcopyriet en bergkristal : cluster

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: (Zn,Fe)S

hardheid: 3,5 – 4

dichtheid: 3,9 – 4,1

 

 

 

 

sfaleriet met chalcopyriet

 

 

 

 

 

gekrsitalliseerde sfaleriet

 

 

 

 

 

Sfaleriet of zinkblende
Sphalerite4.jpg
Mineraal
Chemische formule ZnS met substituties door Fe
Kleur Geel, bruin of donkerbruin, afhankelijk van het ijzergehalte en onzuiverheden
Streepkleur Lichtgrijs of lichtbruin
Hardheid 3,5 – 4
Gemiddelde dichtheid 4,05 kg/dm3
Glans Hars- of diamantglans
Opaciteit Doorzichtig of doorschijnend
Breuk Oneffen
Splijting Perfect, [110]
Habitus Tetraëdrisch of dodecaëdrisch, gebogen vlakken, dikwijl massief of korrelig
Kristaloptiek
Kristalstelsel Kubisch
Brekingsindices 2,37-2,43 (isotroop)
Dubbele breking Geen; isotroop

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

gefacetteerde sfaleriet

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Borniet / Pauwenerts

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

 

 

 

Algemene informatie

 

Borniet of pauwenerts is een bronsgele steen met blauwe, paarse, groene, gele en oranje geïriseerde aanloop- kleuren. Het mineraal borniet is een koper-ijzer-sulfide met de chemische formule Cu5FeS4. Het mineraal heeft een orthorombische kristalstructuur. De hardheid is 3 en de gemiddelde dichtheid is 5,09. Na verhitting is borniet magnetisch en het is niet radioactief.

 

 

 

.
.
.
.
.

.

.

.

.

Naamgeving

 

Borniet is genoemd naar de Oostenrijkse mineraloog I. von Born (1742-1791).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voorkomen

 

Borniet wordt veelal gevonden in pegmatieten. Het komt onder andere voor in Duitsland, Frankrijk, Engeland, Polen, Noorwegen, de Verenigde Staten, Canada en Mexico.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: Cu5FeS4

hardheid: 3 – 3,25

dichtheid: 4,9 – 5,3

 

 

 

 

.

.

 

 

 

 

 

 

 

Mineraal Borniet
Chemische formule Cu5FeS4
Kleur Koperrood, bronsbruin op vers breukvlak
Streepkleur Grijszwart
Hardheid 3
Gemiddelde dichtheid 5,09 kg/dm3
Glans Metaalglans
Opaciteit Opaak
Breuk Oneffen
Splijting [111] Imperfect
Kristaloptiek
Kristalstelsel Orthorombisch
Overige eigenschappen
Radioactiviteit Geen
Magnetisme Na verhitting

 

 

.

.

 

 

 

.

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Smalle weegbree : Plantago lanceolata

Standaard

categorie : kamerplanten en bloemen

 

 

 

 

 

266px-plantago_lanceolata_inflorescense

 

 

Goed te herkennen aan
– het rozet van lange, smalle bladeren met duidelijk zichtbare parallel lopende nerven en
– de bloeiwijzen aan het einde van de stengel met uitstekende (room)witte meeldraden

 

 

bloeiende-plant-smalle-weegbree

 

 

 

 

Algemeen

 

Smalle weegbree is een 5 tot 45 cm hoge, zeer algemeen voorkomende, overblijvende plant. Ze bloeit vanaf mei tot de herfst en groeit op open en grazige, vochtige, meestal omgewerkte of betreden grond langs wegen en dijken en in graslanden.

 

 

 

 

 

 

 

Bloem

 

De bloemetjes van smalle weegbree staan in een korte, eironde tot langwerpige donkere aar op een duidelijk gegroefde stengel. Ook de vorm en grootte van de aar is afhankelijk van de kwaliteit van de grond. Korter en boller betekent minder voedselrijke omstandigheden.

 

 

 

 

 

 

 

 

Blad

 

De bladeren staan in een wortelstandige rozet, zijn lancetvormig (zelden breder), zacht behaard en voorzien van 3 tot 7 duidelijk zichtbare parallel lopende nerven. De bladeren versmallen zich geleidelijk in een gootvormige steel. In voedselrijke omstandigheden staan de bladeren rechtop. Zijn de omstandigheden minder gunstig dan blijft de hele plant kleiner en liggen de bladeren op de grond.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toepassingen

 

Smalle weegbree is vanouds een bekende geneeskrachtige plant. De bladeren bevatten een slijmoplossend en hoestprikkel dempend middel. Het sap van de bladeren kan tevens gebruikt worden bij jeukende insectensteken.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Algemeen

 

weegbreefamilie (Plantaginaceae)
– overblijvend
– zeer algemeen voorkomend
– 5 tot 45 cm

Bloem
– (room)wit
– vanaf mei tot de herfst
– aar
– stervormig
– 15 tot 25 mm lengte hoofdje
– 4 kroonbladen, vergroeid
– 4 kelkbladen
– 4 meeldraden
– 1 stijl

Blad
– rozet
– enkelvoudig
– lancetvormig
– top spits
– rand gaaf
– geleidelijk versmallend
– parallelnervig
– zacht behaard

Stengel
– rechtop
– zacht behaard
– gegroefd

zie wilde bloemen

 

 

 

 

smalleweegbree1

 

 

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

 

mijne kop a4