Tagarchief: boekrollen

De Bijbel en de eerste vertalingen in de middeleeuwen

Standaard

categorie : religie

 

 

In de middeleeuwen is het contact tussen het volk en de, inmiddels Latijnse, Bijbel geheel verloren gegaan. De middeleeuwse mens moest het geheel hebben van mondelinge overlevering. Daarbij werden Bijbelse en niet-Bijbelse bronnen tot een onontwarbaar geheel gemengd. Wonderverhalen, van Bijbelse figuren zowel als van heiligen, stonden hoog genoteerd. Het bezit van een eigen Bijbel was voorbehouden aan dissidente groepen, die zich van de officiële kerk hadden afgescheiden en die daarvoor regelmatig fel werden vervolgd.

 

.

 

.

 

 

De Bijbel in het Grieks

 

De Bijbel van de oudste christelijke kerk was een Bijbel in het Grieks. Voor het Oude Testament gebruikte men de door de Joden vervaardigde Griekse vertaling daarvan, de zogenaamde Septuaginta. Het Nieuwe Testament werd oorspronkelijk in het Grieks geschreven. Naar de vorm was het nog geen boek; hij bestond uit een serie boekro-llen. Maar in de tweede eeuw na Christus komen mensen op het idee de vellen perkament niet tot een lange strook achter elkaar te naaien (die dan, opgerold, een boekrol vormt) maar ze op elkaar te leggen, dubbel te vou-wen en door de vouw heen aan elkaar vast te naaien. Zo ontstaat een katern; het blijkt dan mogelijk om meerdere katernen te koppelen tot een boek met bladzijden, zoals wij dat kennen.

Zo’n boek heet een “codex”. Men zegt wel dat de christenen de eersten waren die zulke codices vervaardigden en het is gemakkelijk in te zien waarom dat zo zou kunnen zijn. Op deze manier kan men de gehele Bijbeltekst in één of twee banden verzamelen: in feite ontstaat dan pas voor het eerst een echte Bijbel. We bezitten nog enkele co-dices uit de vierde eeuw, zoals de Codex Sinaïticus (gevonden in het Catharinaklooster aan de voet van de Sinaï) en de Codex Alexandrinus, beide vermoedelijk afkomstig uit de beroemde bibliotheek in Alexandrië, alsmede de Codex Vaticanus in de bibliotheek van het Vaticaan te Rome.

Opvallend is dat omstreeks diezelfde tijd de strijd oplaait over welke Bijbelboeken nu wel en welke niet “canoniek” zijn, dat wil zeggen als geïnspireerde Schrift moeten worden beschouwd. Zolang de Bijbel uit een verzameling rollen bestaat kan men zich veroorloven andere heilige geschriften in dezelfde verzameling te bewaren. Maar als alles in één band verenigd wordt, moet het niet strikt Bijbelse daaruit gelaten worden.

 

 

codex Sinaticus

 

 

 

codex Alexandrinus

.

 

 

codex Vaticanus

 

 

 

De Vulgaat

 

Aanvankelijk was de Griekse Bijbel voor een ieder in het uitgestrekte Romeinse rijk leesbaar; Grieks was de uni-versele taal van het rijk. Maar als er in de nadagen van het rijk allerlei Germaanse volken deel van uit gaan maken verandert deze situatie. De nieuwkomers spreken geen Grieks, maar wel Latijn, wat de eigenlijke taal van de Ro-meinen is. Er ontstaan dan links en rechts Latijnse vertalingen van Bijbel gedeelten. Aanvankelijk probeert de kerk dit tegen te houden; alleen de originele Griekse Bijbel is toegelaten. Maar later gaat zij overstag. Aan het eind van de vierde eeuw krijgt de kerkvader Hiëronymus opdracht een officiële Latijnse kerkversie van de Bijbel samen te stellen. Deze wordt de Vulgata (volksbijbel) genoemd.

De bedoeling is om te voorkomen dat er een situatie ontstaat waarin het gewone volk geen toegang meer heeft tot de Bijbeltekst, omdat deze in een ontoegankelijke taal is geschreven. De Vulgaat wordt de standaard kerkbij-bel. Maar als het Romeinse rijk inmiddels tot de historie behoort en we in de middeleeuwen zijn aangeland, spreekt elk volk zijn eigen nationale taal. Het Latijn is alleen bekend bij de kerkdienaars en de intellectuele boven-laag van het volk. De gewone man spreekt geen Latijn. Bovendien kan hij vaak niet eens lezen. Maar dat laatste maakt ook niet zoveel uit; de Bijbel bevindt zich in hoofdzaak achter kloostermuren, waar de gewone man geen toegang heeft.

Doch ook wanneer de Schrift wordt voorgelezen in de dienst, betekenen de woorden niets voor hem. De ironie wil dat de versie die een “volksbijbel” had moeten zijn, er de oorzaak van is dat “het volk” het contact met de Schrift volledig kwijtraakt. En juist in die situatie houdt de kerk uit alle macht vast aan het Latijn, dat zij eerst had willen tegenhouden. Van vertalingen in de volkstaal wil zij wederom niet weten. Er ontstaat een merkwaardige si-tuatie. De middeleeuwse mens is een buitengewoon vroom mens. Hij kent talloze Bijbelse verhalen. Maar toch heeft hij geen direct contact met de bron van zijn geloof. Hij raakt gefascineerd door allerlei wonderverhalen. Bij-belse- en on-Bijbelse bronnen worden onbekommerd gemengd, omdat hij het onderscheid niet meer kan maken. Naast een diep geloof bloeit een ongekend bijgeloof, en hun wortels zijn onontwarbaar verstrengeld. In plaats van een Bijbel koestert de meer welgestelde zijn gebeden- en getijdenboeken. En bij dat alles is het besef dat hij iets mist volledig verloren gegaan.

 

 

Vulgaat

 

 

 

De Historiebijbel

 

Omdat de middeleeuwse mens zo geobsedeerd is door verhalen, ontstaan in deze tijd twee bijzondere “Bijbel-versies”. In de eerste plaats de evangeliënharmonisatie. De vier evangeliën worden hierin gecombineerd tot één doorlopend verhaal, waarin de kenmerkende invalshoek van de evangelist wordt opgeofferd aan “het verhaal”. Men noemt zo’n harmonisatie een “leven van Jezus”. Een stap verder gaat de historiebijbel, die een combinatie is van de historische gedeelten van het Oude Testament met materiaal uit andere historische bronnen, zoals de Joodse geschiedschrijver Flavius Josephus. De stamvader van deze historiebijbels is de zogenaamde Historia Scolastica van Petrus Comestor uit de twaalfde eeuw.

Het is geen Bijbel in onze zin van het woord maar een verzameling Bijbelse verhalen en verhalen uit Bijbelse tijden, aangevuld met commentaren van kerkvaders. Het bevredigt een behoefte aan kennis, aan weten, zonder de lezer werkelijk in contact te brengen met Gods Woord. Een vervolg op deze ontwikkeling is die van de rijmbij-bels geweest, gewoonlijk historiebijbels in berijmde vorm, zodat men de inhoud gemakkelijk uit het hoofd kon leren en onthouden. In onze streken is de dichter Jacob van Maerlant met zo’n rijmbijbel gekomen. Deze was wel gesteld in de landstaal Middelnederlands.

 

 

Historiebijbel

 

 

 

Petrus Comestor

 

 

 

Jacob Van Maerlant

.

 

 

De Armenbijbel

 

Een andere “Bijbel”, die dat in onze ogen nauwelijks is, was de prentbijbel. Een van de meest bekende hiervan was de zogenaamde “Biblia Pauperum” (Armenbijbel). Hoe hij aan deze naam is gekomen weet niemand meer. Armen konden zich zo’n Bijbel zeker niet veroorloven. Men neemt aan dat hij werd gebruikt voor onderwijs aan het ge-wone volk. Het is geen stripverhaal, maar iedere bladzijde bevat een scène uit het Nieuwe Testament en daar om-heen een tweetal gebeurtenissen uit het Oude Testament, die daar een symbolisch verband mee hebben, plus een viertal profeten uit het Oude Testament, met uitspraken die het centrale onderwerp betreffen. De Biblia Pauperum stamt uit de late middeleeuwen, uit een tijd toen boeken algemener begonnen te worden. Hij is gedrukt in blok-druk, dat wil zeggen dat iedere pagina in zijn geheel in hout is uitgesneden, en met behulp van deze houtsnede werd een primitieve drukkunst beoefend.

 

 

Armenbijbel

 

 

 

Vroege vertalingen

 

Hoewel gedurende de middeleeuwen vertalingen van de Bijbel in de landstaal in de officiële kerk bijna niet voor-kwamen, zijn er los van de kerk altijd bepaalde dissidente groepen geweest die een afwijkend geloof beleden, en dit fundeerden op eigen vertalingen van de Schrift. Zulke vertalingen werden gekoesterd als een kostbaar bezit. Pas tegen het eind van de middeleeuwen beginnen ook binnen de officiële kerk vertalingen in de landstaal te ontstaan. Een beweging als de Moderne Devotie (Geert Groote, 14e eeuw) stelde zich ten doel de Bijbel opnieuw tot het volk te brengen. Daartoe werden Bijbel gedeelten vertaald en in bijeenkomsten overal in het land voorge-lezen. De kerk heeft deze activiteiten echter steeds trachten te ontmoedigen. Een van de eerste volledige Bijbel-vertalingen in ons land is de zogenaamde Vlaamse Historiebijbel, die in 1360 voor het eerst in de zuidelijke Nederlanden verscheen.

Zoals de naam al aangeeft, was hij afgeleid van de Historia Scolastica van Petrus Comestor. Maar hij onderscheidt zich van de andere historiebijbels doordat hij duidelijk on-derscheid maakt tussen het Bijbelse en het niet-Bijbelse materiaal. Deze Bijbel heeft in de volgende eeuwen een zekere populariteit bezeten in de Nederlanden. Toch is het geen volksbijbel geworden. Men schat de prijs van een afschrift (nog steeds met de hand geschreven!) op cir-ca acht tot tienmaal het jaarloon van een geschoold am-bachtsman; alleen de heel rijken, (dat wil zeggen de adel) konden zich een eigen afschrift veroorloven. Minder rijken namen genoegen met één of enkele Bijbelboeken, vaak de psalmen. Dat was op zichzelf reeds een kostbaar bezit. De Vlaamse Historiebijbel heeft echter nog een extra betekenis gekregen omdat hij ruim een eeuw later tot de eerste gedrukte Bijbel in de Nederlanden is ge-worden.

 

 

Vlaamse Historiebijbel

 

 

 

 

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

De Bijbel is betrouwbaar.

Standaard

categorie : religie

 

 

 

de 10 geboden uit het Oude Testament

 

Pasteltekening van John Astria

 

.

 

Is er bewijs voor de betrouwbaarheid van de Bijbel?

.

De Bijbel beweert dat het Gods boek is voor de mensheid. Meer dan 3800 maal zeggen de schrijvers van de Bijbel dat hun woorden van God komen: ‘God zegt…’, ‘Het woord van de Heer kwam tot mij…’, ‘Zo spreekt de Heer…’ enz. Hoe betrouwbaar zijn deze beweringen? Kun je met zekerheid weten of de Bijbel inderdaad is geschreven onder inspiratie van God?

De beste test is dat je zelf de Bijbel ernstig gaat lezen, met een eerlijk en open hart. Sommige van de meest verbeten critici zijn tot diepe inkeer gekomen, door het lezen van de Bijbel. Als God in de Bijbel spreekt, moet er een kracht vanuit gaan, die het potentieel heeft om de mens te raken, los van allerlei externe argumenten.

 

.

Miljoenen getuigen dat hun leven drastisch werd getransformeerd ten goede, na het aandachtig lezen van de Bijbel.

.

Als je de Bijbel met een oprecht zoekend hart leest, zul je vanzelf ervaren of God door dit boek heen tot je hart spreekt of niet. Lees dan vooral de verhalen over Jezus Christus in het Nieuwe Testament, want dit is waar de hele Bijbel om draait: de komst van Jezus Christus, die de redder is van de mensheid.

.

 

 

Feiten over de Bijbel

.

1 De Bijbel is het boek van planeet aarde

.

De Bijbel is het eerste grote boek dat ooit werd gedrukt. Het is ook het eerste boek dat werd vertaald in meerdere talen. Door alle tijden heen is de Bijbel bovendien altijd het meest gedrukte, meest vertaalde, meest verspreide boek op aarde geweest. Dat is het vandaag nog altijd. Er zijn naar schatting meer bijbels op aarde dan er mensen zijn.

Elk jaar worden ongeveer vijfhonderd miljoen Bijbel gedeelten verspreid en miljoenen complete Bijbels.

De meest bekende boeken op aarde hebben hooguit enkele honderden vertalingen. Delen van de Bijbel zijn in maar liefst tweeduizend talen vertaald. Het aantal vertalingen van de Bijbel stijgt torenhoog boven alle andere boeken op aarde uit.

De Bijbel is ontegensprekelijk het boek der boeken, het boek van de mensheid, het meest gedrukt, meest vertaald, meest gelezen boek op planeet aarde. Geen enkel ander boek komt zelfs in zijn buurt. Als je God was en wilde dat elk mens op aarde jouw boek kon lezen, zou je inderdaad zoiets verwachten.

 

 

2 De historische voorspellingen van de Bijbel blijken accuraat

.

Wellicht het meest overtuigende feit dat aantoont hoe betrouwbaar de Bijbel is, is dat er veel specifieke voorspellingen in staan, die keer op keer blijken uit te komen. Als je concrete en controleerbare voorspellingen doet, is het al snel uit met je geloofwaardigheid als je voorspellingen niet uitkomen.

De Bijbel is het enige boek op onze planeet dat honderden voorspellingen bevat die accuraat bleken te zijn. Alleen al over de geboorte, het leven en de kruisiging van Jezus Christus zijn er (vele eeuwen voor zijn geboorte) wel driehonderd voorspellingen gedaan, die alle tot in detail uitgekomen zijn.

 

.

Oog kijkt in toekomst

 

=

De profeten in de Bijbel hebben de val van vele naties voorspeld – Ammon, Moab, de Filistijnen – en steden als Babylon, Nineve, Tyre en Sidon. Deze zijn inderdaad allemaal verdwenen.

Ongeveer 150 jaar voordat Cyrus, de koning van Perzië, was geboren, voorspelde Jesaja zijn geboorte en zijn naam. Hij vertelde dat hij de joden zou bevrijden uit de ballingschap (Jesaja 44: 28). Josia, een van Juda’s koningen, kreeg zijn naam 300 jaar voor hij geboren was (1 Koningen 13: 2).

Grote wereldrijken, de vervolging van het Joodse volk, de kenmerken van onze huidige maatschappij, de ontwikkelingen van de technologie en nog veel meer zaken werden alle tot in detail voorspeld in de Bijbel – vaak duizenden jaren op voorhand.

Alleen God is in staat om dat soort voorspellingen te doen.

Hij staat buiten onze tijd en onze dimensies en Hij overziet de loop der eeuwen, zegt de Bijbel. Hij ziet vele malen verder dan wij. Voor Hem is een dag als duizend jaar en duizend jaar is als een dag. Het feit dat de Bijbel doorspekt is met voorspellingen die keer op keer juist blijken te zijn, is een fundamenteel bewijs voor de goddelijke oorsprong van deze geschriften.

 

.

3 Verschillende auteurs, dezelfde God

.

De Bijbel bestaat uit 66 boeken, geschreven door ongeveer 40 verschillende auteurs. Daaronder zijn koningen (David en Salomo), geleerden en artsen (Jesaja en Lucas), theologen (Ezra en Paulus), hoge staatslieden (Mozes, Daniël, Nehemia), landbouwers en vissers (Amos en Petrus), musici (Asaf en de kinderen van Korach) en profeten (Ezechiël, Joël, etc.) De boeken zijn in een tijdsbestek van ongeveer 1500 jaar geschreven.

 

 

schrijver van de bijbel

 

Veel van de schrijvers hebben elkaar nooit gekend, spraken soms zelf een andere taal en hadden een heel andere achtergrond of woonden op verschillende plaatsen.

De Bijbel is geschreven in Afrika, Azië en Europa onder verschillende omstandigheden: in een paleis, in de woestijn, in de gevangenis,…. Het werd geschreven in drie verschillende talen: het Oude Testament in het Hebreeuws en het Aramees en het Nieuwe Testament in het Grieks. Bijna vierduizend maal staat er in de geschriften van deze schrijvers dat hun woorden door God waren ingegeven: ‘De Heer sprak tot mij’, of ‘zo zegt de Heer’, enz.

De vele geschriften stemmen verbazingwekkend goed met elkaar overeen – vaak tot in de kleinste details.

En dat terwijl de auteurs elkaar meestal niet eens kenden en leefden met tussenpozen van honderden jaren. Bijvoorbeeld de beschrijving van Gods karakter en uiterlijk is identiek in verschillende geschriften. De verbluffende eenheid tussen deze vele geschriften wijst op een en dezelfde inspiratiebron.

 

 

4 Bewijzen uit de archeologie

.

Critici hebben veel van de historische feiten in de Bijbel in twijfel getrokken. De archeologie heeft de laatste tientallen jaren echter aangetoond dat ze ongelijk hebben. De Bijbel spreekt bijvoorbeeld 36 maal over de Hetieten. Er bestond buiten de Bijbel geen bewijs over het bestaan van dit volk, daarom meenden tegenstanders dat de Bijbel niet betrouwbaar kon zijn. Opgravingen in Turkije hebben echter aangetoond dat het rijk van de Hetieten heel groot geweest is.

 

ebla tabletten bijbel archeologie

 

De Ebla tabletten, die in 1960 in Syrie ontdekt zijn, bevatten de namen van Ur, Sodom en Gomorra, steden die ook in de Bijbel voorkomen, waarvan tegenstanders meenden dat ze niet zouden bestaan.

De naam “Kanaän” werd in Ebla gebruikt, een naam waarvan critici hadden beweerd, dat hij niet gebruikt werd in die tijd en dus ten onrechte voorkwam in de eerste hoofdstukken van de Bijbel. Deze tabletten weerspreken ook de idee dat schrijven tot 1400 voor Christus niet werd gepraktiseerd en dat het daarom niet mogelijk zou zijn dat Mozes de eerste vijf boeken van de Bijbel geschreven heeft. De tabletten werden echter duizend jaar voor Mozes geschreven!

De referenties van de Bijbel over de vele Assyrische koningen blijken eveneens accuraat, want archeologen hebben Assyrische boeken ontdekt die alle namen van deze koningen bevatten. Zeker duizend gewoontes die in Genesis werden beschreven werden ook beschreven in de Nuzi tabletten die in het huidige Iraq werden gevonden.

Ooit werd beweerd dat er nooit een Assyische koning is geweest met de naam Sargon zoals beschreven staat in Jesaja 20:1 omdat deze naam niet bekend was in enig ander document. Toen werd het paleis van Sargon ontdekt in Khorsabad, Irak. Het verhaal dat genoemd werd in Jesaja 20, van de verovering van Asdod, stond vermeld op de muren van het paleis. Dat zijn slechts enkele van de talloze archeologische bewijzen voor de betrouwbaarheid van de Bijbel.

Keer op keer hebben archeologen sterke bewijzen gevonden die de kritiek op de Bijbel weerleggen.

In het verleden konden tegenstanders van de Bijbel vele malen roepen dat de Bijbel onjuist was, omdat de toenmalige archeologische kennis nog ontoereikend was. Steeds opnieuw blijkt achteraf dat de critici ongelijk hadden en de Bijbel wel degelijk historisch accuraat is.

 

 

 5 De goed bewaarde staat van de geschriften

 

 

dode zee rollen

.

Critici beweerden lange tijd dat de oorspronkelijke Bijbelse geschriften door onnauwkeurige overschrijvingen verloren zijn gegaan en dat de huidige Bijbel dus veel onjuistheden zou bevatten. Een historische vondst ontkrachtte deze kritiek. In een grot in de noordwestelijke heuvelrand van de Dode Zee vond men boekrollen die gedurende tweeduizend jaar verborgen waren geweest.

Aanvullende vondsten leverden manuscripten op die meer dan 1000 jaar ouder waren dan de oudste exemplaren tot dan toe. Een van de belangrijkste was een exemplaar van het boek Jesaja. Het was een document dat in essentie gelijk is aan het boek Jesaja dat we in onze eigen Bijbel hebben.

Deze tweeduizend jaar oude boekrollen stemmen nauwkeurig overeen met de moderne tekst van de Bijbel.

Ze bewijzen dat het overschrijven van zelfs de oudste handschriften door de eeuwen heen steeds met de grootst mogelijke nauwkeurigheid is gebeurd, door bedreven vakmensen.

 

6 De Bijbel vormt de basis voor de beschaafde samenleving

.

Doorheen de geschiedenis zijn er altijd grote regeringsleiders geweest die zich voor belangrijke beslissingen lieten inspireren door de Bijbel. Het is bijvoorbeeld dankzij de Bijbel dat de slavenhandel werd afgeschaft in Amerika. Ook zijn belangrijke principes uit de ‘Verklaring van de rechten van de mens’ afgeleid van de Bijbel, waarin God ons laat zien hoe Hij wil dat we met elkaar omgaan: liefdevol en met respect voor de waarde van elk mens.

Hetzelfde geldt voor de inhoud van veel grondwetten: deze zijn vaak afgeleid van de Bijbel. Het is dankzij de Bijbel dat we vandaag mensenrechten en goede grondwetten hebben!

 

 

7 Miljoenen aanvaarden vervolging

.

.

christenvervolging leeuwen rome

 

Doorheen de geschiedenis zijn er miljoenen mensen doodgemarteld, hun kinderen verloren, van alle bezittingen beroofd en op allerlei andere manieren vervolgd, omwille van hun geloof in de Bijbel en Jezus Christus. De eerste christenen werden massaal voor de leeuwen geworpen door keizer Nero. De afslachting van christenen is doorheen de geschiedenis altijd doorgegaan, op allerlei manieren, in verschillende  landen.

De bijbelse geschriften staan vol met informatie die heel eenvoudig kon worden gecontroleerd. Grote delen van het Nieuwe Testament werden geschreven en verspreid in de tijd dat de  ooggetuigen nog leefden en alles konden controleren op juistheid.

Als deze geschriften onjuist waren geweest, zouden zoveel mensen hun leven niet gegeven hebben.

Ook vandaag zijn wereldwijd miljoenen christenen bereid de hoogste prijs te betalen voor iets wat ze ervaren als oneindig veel kostbaarder en krachtiger dan hun aardse bezit, geluk of zelfs leven.

 

 

8 De Bijbel overleeft altijd

.

In de geschiedenis van de mensheid zijn er ontelbare vijanden van de Bijbel geweest, die alles hebben geprobeerd om de Bijbel het zwijgen op te leggen en te vernietigen. Door alle strijd heen is de Bijbel vandaag nog steeds het meest gedrukte, meest verspreide, meest gelezen, meest vertaalde boek ter wereld. Voltaire probeerde de Bijbel uit te roeien en installeerde drukpersen in zijn huis om pamfletten tegen de Bijbel te drukken. Ironisch genoeg werden deze drukpersen later gebruikt om Bijbels te drukken!

 

 

9 Duizenden wetenschappers geloven in de Bijbel

.

Een veelgehoorde leugen is dat je dom moet zijn om in de Bijbel te geloven. De werkelijkheid is dat duizenden geleerden met hun volle verstand zeggen  dat er heel wat grondige redenen zijn om te geloven dat de Bijbel inderdaad Gods boek is voor de mensheid.

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 John Astria

John Astria