Tagarchief: versieringen

De symboliek van de Japanse waaiers

Standaard

categorie : mode en kledij

 

Japanse waaiers als gebruiksvoorwerpen en symbolen

 

De waaier is al eeuwen een integraal onderdeel van de Japanse cultuur en wordt van oudsher voor meer dan alleen koelte toewuiven gebruikt. In dit voorwerp zijn symboliek en praktijk nauw met elkaar verweven. 

 

 

 

 

 

Inleiding

 

Sensu en uchiwa

 

Er zijn twee soorten basisvormen voor waaiers in Japan bekend: De eerste is de vouw waaier, ook wel de sensu of ogi genaamd; de tweede is de uchiwa, dat zijn de waaiers die uit een stuk zijde of papier bestaan die is gespannen in een houten, ijzeren of van bot, ivoor of schelp gemaakt raampje.

De sensu kan, al naar gelang het doel, gemaakt zijn van houten of metalen spaken met papieren, zijden houten of ijzeren stroken eroverheen. Beide soorten kunnen beschilderd, beschreven met kalligrafie of beide zijn. Boeddhistische mantra’s of gedichten zijn vaak een favoriete keuze als het gaat om schrift.

Ook zilver- en goudfolie worden op sensu gebruikt, vooral als het gaat om waaiers die in het theater of als siervoorwerp gebruikt worden. Het woord sensu wordt voor de uitvouwbare vorm van de waaier gebruikt, met het woord ogi wordt de waaier voor persoonlijk gebruik, die je bij je hebt, bedoeld.

 

 

Sensu

Sensu

 

 

 

Uchiwa

Uchiwa

 

 

 

Symboliek

 

De symboliek van de waaier zelf, van de waaiervorm, is dat het nauwe eind dat je vasthoudt de geboorte voorstelt, en de uitlopende, zich verwijdende spaken de verschillende levenspaden en waar ze toe leiden. Kleuren zijn ook van belang; rood en wit wordt als geluksbrengend gezien, goud zou welvaart aantrekken.

Tekeningen of patronen worden vaak in oneven getallen neergezet; vooral het getal vijf is populair, dat zou ook geluk brengen. Paren van dingen staan meestal voor geliefden of een stelletje.

 

 

kleurvolle japa waaiers

 

 

 

Geschiedenis

 

De sensu of ogi is in de Heian periode in Kyoto ontstaan. In het begin bestond de ogi uit simpele aan elkaar gemaakte houten plankjes, dit is waarschijnlijk afgestamd van het gebruik om op deze manier vastgemaakte “plankjes” te gebruiken om op te schrijven. Later werd er papier of zijde op dit soort houten of ivoren spaakjes gelijmd en er werden steeds meer spaakjes per waaier verwerkt.

De vroege veelspakige waaiers die alleen uit hout bestonden, werden mie of itsue genoemd. Ze werden steeds verfijnder en verfraaider, sommige van de dameswaaiers hadden lange kleurrijke linten aan beide kanten. Tegenwoordig worden zulke waaiers, van cypressenhout, gebruikt in verschillende ceremonieën. Hieronder zie je een van deze houten waaiers, met zijden koorden en een wolkjesmotief, bloemen en twee kraanvogels, stammend uit de Edo periode.

 

 

waaier met kraanvogels

waaier met kraanvogels

 

 

Uit deze houten waaiers ontwikkelde zich de kawahori waaier; deze had dunnere en maar vijf ribjes, aan één kant werd een stuk papier gelijmd. Nog voor het jaar 1000 kregen deze kawahori er meer ribjes bij, de kwaliteit van het papier werd verbeterd en ze dienden steeds vaker als brieven of kado’s. Vaak werden er bloemen bijgedaan en werd er een gedicht op geschreven voordat het als gift werd bezorgd. Ook werden ze als bewijs van respect naar het keizerlijk hof gestuurd op bepaalde feestdagen.

 

 

Kawahori

Kawahori

 

 

Tijdens de Edo periode ontwikkelde de drukkunst zich en begon het assortiment aan waaiers drastisch toe te nemen. Tegen 1701 werden de versieringen erop zo uitgebreid en sommige prijzen als gevolg zo ontzettend hoog, dat het shogunaat een verbod uitvaardigde op het maken en gebruik van al te uitbundig versierde waaiers.

Ondertussen waren er tal van verschillende waaiers ontstaan, elk voor een specifiek doel. Zo heb je ceremoniële waaiers voor gelegenheden als de theeceremonie en het huwelijk, speciale waaiers die voor dans- of theateroptredens bedoeld zijn, militaire waaiers en natuurlijk de waaiers wiens eerste functie simpelweg het toewuiven van koele lucht is.

De uchiwa is in zijn bekende vorm overgewaaid vanuit China. Qua gebruik is het een informelere waaier dan de sensu. Een leuk weetje is dat de eerste Europese waaiers gebaseerd waren op die van Japan en China en uitsluitend door de adel gebruikt mochten worden in het begin.

 

 

 

Verschillende soorten waaiers en hun gebruik

 

 

Sociaal gebruik

 

Ten eerste was de waaier al sinds eeuwen een vast onderdeel van de dagelijkse en vooral ook, de officiële, outfit; de kimono. Voor ieder bestaat er een ogi op maat; van de schoenmaker tot aan de keizer. Dat moest ook wel gezien deze attributen gebruikt werden om iemand zijn klasse of rang mee aan te geven. Dit gegeven kwam ook terug in het sociaal gedrag; als bijvoorbeeld een dichte waaier tussen twee personen geplaatst werd, gaf degene die hem plaatste aan dat hij ondergeschikt was aan de ander.

 

 

Ogi

Ogi

 

 

Tevens kon met behulp van een waaier een al dan niet – geheime boodschap worden doorgegeven. De afgebeelde beschildering of gedicht bevatte dan deze boodschap, welke door ingewijden ontcijferd en begrepen kon worden. Gebruikte symbolen zijn bijvoorbeeld vogels, die in paren geliefden voorstellen terwijl een zwarte vogel iets slechts of onheil voorstelt, of altijd-groene planten zoals bamboe of den die uithoudingsvermogen aangeven.

 

 

Theeceremonie

 

De waaiers die worden gebruikt voor bij de theeceremonie zijn tegenwoordig van gelakt hout en papier gemaakt. Ze hebben zich vanaf de Muromachi periode met de theeceremonie mee ontwikkeld. De waaiers van deze soort voor mannen zijn zo’n 18 cm lang, voor vrouwen 15 cm. De versiering en kleuren van de waaier hangen van de precieze gelegenheid of seizoen en persoonlijke keuze af.

 

 

Theeceremonie

Theeceremonie

 

 

 

Militair gebruik

 

Ook onder samurai en in het leger werden speciale waaiers gebruikt, ze waren net zo belangrijk als het zwaard. Er bestonden verschillende soorten, ze waren van metaal, hout of een combinatie daarvan gemaakt en dienden om signalen door te geven, om pijlen en andere projectielen af te weren en later zelf als wapen. Op deze waaiers staat vaak de rode opgaande zon afgebeeld, de mon van de samuraifamilie of symbolen, vaak uit het boeddhisme,  om geluk te brengen.

Een gunsen was een waaier die de gemiddelde strijder bij zich had, deze bestond uit houten of metalen spaakjes met plaatjes eroverheen uit plat ijzer of ander metaal.

Een tessen was een stevigere, zwaardere waaier, welke er in dichte vorm uitzag als een normale ogi, zodat deze als wapen mee kon worden genomen naar plekken waar men geen wapens mocht dragen. Tevens werd deze soort waaier als een peddel gebruikt tijdens het zwemmen.  Er werden ook scholen opgericht in welke de gevechtskunst met de tessen speciaal werd onderwezen.

 

 

Tessen

Tessen

 

 

 

Gunsen

Gunsen

 

 

 

Een gunbai of dansen uchiwa is een vrij grote, zwaardere, zoals de naam al zegt, uchiwa. Ze werden gemaakt van ijzer, hout of een combinatie ervan en werden door hoge officieren gedragen, die ze gebruikten om signalen over te brengen aan de troepen, als schild tegen dingen als pijlen en tevens als zonnescherm.

 

 

Gunbai

Gunbai

 

 

 

dansen Uchiwa

dansen Uchiwa

 

 

Het teken op de links afgebeelde gunbai, welke uit de Edo periode stamt en dus een paar honderd jaar oud is,  heeft natuurlijk niets met nazi’s te maken; het heet in het Japans manji en is gebruikt als een boeddhistisch symbool van voorspoed. Nazi’s hebben het juist gejat omdat ze zich ook deze voorspoed wilden toe eigenen.

 

 

 

Theater en sport

 

Tijdens sumo wedstrijden gebruikt de scheidsrechter een waaier om de wedstrijd te leiden en om de puntentelling mee aan te geven. Dit is een soort uchiwa welke lijkt op de militaire versie die door de generaals gedragen werd. Het publiek heeft simpele uchiwa’s die ze gebruiken om te laten zien voor wie ze juichen.

 

 

Sumo

Sumo

 

 

Zowel in kabuki en noh theater als in verschillende dansvormen worden waaiers gebruikt om het accent te leggen op de bewegingen van de artiesten. De schilderingen op deze waaiers hebben altijd te maken met het verhaal of vertelling waar de voorstelling over gaat. De waaiers die in noh stukken gebruikt worden, heten shimaisen of chuukei en ze worden nu nog met de hand gemaakt en beschilderd.

 

 

Chuukei

Chuukei

 

 

De danswaaiers die zich ontwikkeld hebben uit de kawahori waaiers, worden sinds de Muromachi periode als een ware kunstvorm gezien. Vaak staan er wolk- of waterpatronen of mist op afgebeeld, dit houdt verband met de drijvende wereld die het thuis was van de meeste danseressen. Verder hingen de patronen hier ook af van de dans, het thema en de dansschool.

 

danswaaier

danswaaier

 

 

 

Waaiers voor festivals en evenementen

 

Er zijn vele soorten waaiers aanwezig op een Japans festival, laat staan op een echt waaier festival, want die bestaat ook in Japan! Deze waaiers variëren van hele grote voor artiesten en verschillende (eet)tentjes om klanten welkom te heten, tot speciaal voor die dag vervaardigde uchiwa’s voor het publiek.

De laatste zijn simpele, goedkope, massa geproduceerde waaiertjes die niet voor langdurig gebruik bestemd zijn maar om op die dag de sfeer te benadrukken en later eventueel als herinnering bewaard te worden. Dit soort uchiwa wordt ook vaak als promotie materiaal gebruikt, voor popsterren tot aan als fliers voor winkels of allerlei evenementen.

 

 

geisha sensu

 

 

 

Waaiers om uit te stallen

 

Deze waaiers worden ook wel kazari sen genoemd. Dit zijn vaak grotere tot hele grote sensu waaiers die aan beide zijden beschilderd zijn. Ze worden meestal bij de ingang van een huis neergezet om voorspoed te brengen en welkom te heten. Op deze manier worden ze ook in restaurants en andere gelegenheden gebruikt. Meestal staan er dan ook gelukssymbolen en/of gedichten op afgebeeld. Er bestaan natuurlijk ook kleine en mini versies van verschillende soorten waaiers als decoratie, deze kun je in speciaal daarvoor bestemde standaards tentoonstellen.

 

 

Kazari sen

Kazari sen

 

 

 

Voor dagelijks gebruik

 

Voor de dagelijkse routine, vooral in de zomer, in en om het huis zijn talloze waaiers verkrijgbaar in iedere kleur en met elk bedenkbaar motief. Dit kunnen sensu en uchiwa zijn. Deze zijn steviger dan die voor de sier, festivals en die als ceremoniële waaiers bedoeld zijn, en de beginprijs ligt redelijk laag. Deze waaiers bestaan meestal uit houten ribjes of tegenwoordig ook plastic.

Bij de ogi ligt papier of stof over de ribjes, waarvoor de stencils met motieven meestal machinaal geprint worden tegenwoordig, vaak als massaproductie. Ook worden er nog steeds met houtblokken afdrukken gemaakt voor de bladen van de waaiers.

Er kunnen allerlei soorten stoffen gebruikt worden, van traditionele zijde tot katoen of organza. De afbeeldingen kunnen variëren van traditionele patronen, bekende ukiyo-e tot westerse ontwerpen, manga afbeeldingen voor de fans en Hello Kitty! voor de kleintjes. Voor mannen zijn deze ogi 23 cm, voor vrouwen 20 cm.

 

waaiers-stof-en-plastic

.

.

.

.

.

Aanschaf en onderhoud van een sensu

 

Als je een sensu wilt aanschaffen, let er dan op dat de buitenste ribben een lichte buiging naar binnen maken. Als ze naar buiten staan in dichtgevouwen vorm, is het een goedkoop artikel wat niet lang mee zal gaan. Een nieuwe waaier mag je nooit openen door hem met beide handen uit elkaar te trekken aan de bovenkant. Dit geldt vooral voor papieren waaiers: open hem voorzichtig totdat de vouwen goed in het papier zitten.

Als je de waaier voor langere tijd wilt wegleggen, hou dan het bijgeleverde strookje papier eromheen; dat zorgt dat de vorm goed en strak blijft. Als het strookje ontbreekt, is het simpel zelf te maken door een strookje papier op maat te snijden en het met plakband tot een ringetje te maken, welke breed genoeg is om het uiteinde van de waaier strak op elkaar te houden. Ogi worden meestal in een mooi bewaardoosje geleverd, gebruik deze om je waaier veilig te stellen.

 

 

 

 

 

 

 

pijl-omlaag-illustraties_430109

 

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

 JOHN ASTRIA

JOHN ASTRIA

Advertenties

Seleniet, Mariaglas of satijnspaat

Standaard

 categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

 

 Kenmerken van seleniet

 

Seleniet is eigenlijk gips. Veel mensen denken bij gips vooral aan gipsen beeldjes, aan gipsplaten of aan gips-verband om gebroken botten te fixeren. Seleniet is een kristallijne vorm van gips en heeft een vezelige structuur. Is de structuur fijnkorrelig, dan gaat het om albast. Dat is zeer geschikt voor het maken van afgietsels. Een andere gipsvariant is de woestijnroos. Seleniet wordt ook wel satijnspaat genoemd, vanwege zijn satijnachtige glans. De steen kan verschillende kleuren hebben. De meest voorkomende kleuren zijn wit, geel, oranje en rood. De witte steen is het meest geliefd. Kristalhelder seleniet wordt ook wel Mariaglas genoemd. Mariaglas bestaat uit licht-doorlatende platen van albast of seleniet.

Hiervan werden vroeger raampjes gemaakt die Mariabeeldjes in kapelletjes langs de weg moesten beschermen tegen weer en wind; vandaar de naam Mariaglas. Seleniet vertoont het zogenoemde kattenoog effect, een spleet-vormige lichtreflectie. Seleniet helpt om steeds de zonzijde te ontdekken, maakt positief, vrolijk en blijmoedig. Vooral de gele seleniet heeft dit effect. De seleniet is door zonnekracht ontstaan (de zon liet zeewater verdampen) en geeft zijn zonnekracht door aan zijn eigenaar.

 

 

ruwe seleniet

ruwe seleniet

 

 

 

Door de eeuwen heen

 

Alle soorten gips, dus ook seleniet, zijn door de eeuwen heen een geliefd materiaal geweest in de bouw. Al in het oude Egypte was gips populair als bouwmateriaal. Van albast werden fijnzinnige beeldjes en prachtige gebruiks-voorwerpen, zoals vazen, flesjes en kommen, gemaakt. Gips gemengd met kalk werd als een soort cement ge-bruikt in het paleis van Knossos op Kreta (ongeveer 2000 jaar voor Christus). In Italië vind je deze toepassing on-der meer in de resten van Pompeï en de toren van Pisa. Ook werd gips toen gebruikt om wanden glad te maken (pleisteren).

Tijdens de Barok en de Rococo (17e en 18e eeuw) was gips in trek voor het maken van mooie versieringen voor muren en plafonds. Hiertoe werden de gipsbrokken vermalen en aangelengd met water, waarna je het mengsel op de gewenste plek kon strijken. Helder gips werd in de Middeleeuwen wel gebruikt als vensterglas. Mariaglas is een oude benaming van doorzichtige gips of seleniet. In 1778 werd in het Thüringer Woud een prachtige grot vol gipskristallen ontdekt.

Vooral in Duitsland werden waterheldere gipskristallen gebruikt om Mariabeelden mee te versieren. Ook werden ze als een soort beschermend glas voor een Mariabeeldje gezet. Selenietkristallen werden in Duitsland gebruikt als doopamulet. Gemalen seleniet werd toegepast in geneesmiddelen voor vrouwelijke organen. Verder werd de steen gebruikt tegen huidziektes. Er werden kralen van gemaakt, die in een ketting of armband soelaas boden tegen huidziektes.

 

 

oranje seleniet

oranje seleniet

 

 

 

seleniet groen

 

 

 

Effecten op de gezondheid

 

* Seleniet kan op alle chakra’s. De witte seleniet past vooral bij het hartchakra. De gele seleniet hoort bij de zonnevlecht.
* Seleniet absorbeert emotionele disbalans en afval, zowel van het lichaam als van de aura. Seleniet heeft een sterk zuiverende werking op het vegetatieve zenuwstelsel, ook op de hersenen en het verstand.
* Door zijn structuur helpt seleniet bij de afvoer van stress en gespannenheid. Probeer het maar eens: neem twee stukken ruwe seleniet in linker- en rechterhand en laat deze met de punt naar de grond wijzen.
* Seleniet heeft een uitgesproken positieve werking op de vruchtbaarheid, net als maansteen. Tijdens de zwangerschap en vlak na de bevalling beschermt de seleniet tegen hormoonschommelingen, tegen negatieve emoties, tegen oedeem vorming en voorweeën.

 

 

 

 

 

Spiritueel

 

* Seleniet versterkt de intuïtie en helpt contact te maken met engelen.
* Het maakt zowel fysiek als geestelijk jong en vitaal, het helpt positief te (blijven) denken.
* Seleniet absorbeert emotionele disbalans. Seleniet maakt vrolijk.

 

 

seleniet perzik

 

 

 

Chemische samenstelling

 

Zuivere kristallen zijn wit, kleurloos. Ingesloten ijzer geeft oranje, rode en bruine tinten. Aluminium geeft grijze groene en blauwe tinten. Gele seleniet dankt zijn kleur aan zwavel.

 

Samenstelling: Ca[SO4] 2H2O+ Al, Fe, C, S

Hardheid: 1,5 – 2
Transparantie: doorzichtig, doorschijnend
Breuk: ruw
Splijtbaarheid: zeer goed, buigzaam
Dichtheid: 2,3
Kristalstelsel: monoklien

 

 

engelensteen van seleniet

engelensteen van seleniet

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

pijl-omlaag-illustraties_430109

 

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

 JOHN ASTRIA

JOHN ASTRIA

De geschiedenis van de kledij deel 3: 16e eeuw tot 19e eeuw

Standaard

categorie : mode en kledij

 

 

 

 

       Kleding in de 2e helft van de 16e eeuw

 

Spanje was in deze periode het rijkste land van Europa. Dit kwam door de grote goudvondsten in het pas ontdekte Amerika. Spanje was hierdoor de trendsetter in de mode. Toch verwerkte ieder land de mode op een andere manier. Door de 80-jarige oorlog brachten de Spanjaarden hun mode mee naar Nederland. Filips II was op dat moment koning van Spanje en Heer der Nederlanden.

Filips II was een zwaar gelovige katholiek en hij verbood opzichtige kleding en laag uit gesneden kleding voor vrouwen. Zwart werd de meest gedragen kleur. Sommige delen van de kleding werden stijf opgevuld.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vrouw

 

De meeste kleding van de vrouw blijft hetzelfde. Het decolleté verdwijnt echter. Dames dragen hoog gesloten japonnen, waaruit een klein geplooid kraagje komt. In Engeland werd de Spaanse mode niet overgenomen. Hier dragen vrouwen een rok in een tonvorm.

Deze vorm ontstond door een stijf opgevulde rol, die op de heupen werd gelegd onder de rok. Ook in Nederland draagt een enkeling deze rok, genaamd “beuling”. Een Engelse en Franse dame willen het Spaanse kraagje niet. Zij dragen de “Stuartkraag”, een grotere kraag gemaakt van kant.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Man

 

Mannen in Spanje dragen, na het verbod op luxe van Filips II, een klein onversierd kraagje. In Spanje hebben de mannen een spits baardje en een snor. De schoenen zijn donker en gesloten. Veel mannen hebben schoudercapes.

 

 

 

 

 

 

 

Barok

 

De barok ontstond rond 1600 in Nederland en duurde tot aan de Franse Revolutie. Wat kleding betreft leek de baroktijd op de Renaissance. Dure, lichte stoffen, vele versieringen, sieraden, borduursels en veel kant werden gebruikt voor de kleding.

In Nederland was vooral de mode van de kooplieden populair. Door handel waren kooplieden rijk geworden en dit lieten ze zien. Het wordt in Nederland ook wel de Gouden eeuw genoemd. Onder Lodewijk de 14e werd de kleding van het hof van Versailles bepalend voor heel Europa. Parijs werd de hoofdstad van de haute-couture.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eerste helft 17e eeuw

 

In de 17e eeuw verminderde de macht van Spanje. Frankrijk werd steeds machtiger. Ook de Republiek der Verenigde Nederlanden werd een belangrijk land. Er werden handelsondernemingen opgericht. Door de toenemende handel steeg de welvaart.

De Spaanse kleding moest aangepast worden. De opvullingen verdwenen, waardoor kleding veel natuurlijker werd. Ook de kleuren werden lichter en vrolijker. De molensteenkragen werden zonder steun en stijfsel gedragen, waardoor het haar ook weer langer kon zijn.

Vooral de mannenkleding onderging hevige veranderingen. De mode werd sterk beïnvloed door officierskleding gedragen aan het Franse hof. De broeklengte bleef tot de knie, maar de spleten onderaan de broek, konden nu met knopen worden gesloten.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eerste helft 17e eeuw in Nederland

 

De 17e eeuw was voor Nederland de Gouden eeuw. Een nieuwe klasse van jonge rijke kooplieden ontstond. Deze gingen zich kleden als adel. Ze gebruikten kleurrijke, dure stoffen met veel kant. Ouderen hielden echter nog lang vast aan de kleding van de Renaissance, het zwarte regentenkostuum, wat mode was tijdens de Spaanse overheersing.

 

 

 

 

 

 

 

vrouw

 

Kenmerkend voor Holland is de ‘vlieger’, een zware mantel voor de vrouw van zwarte stof. Het lijfje is een los kledingstuk dat aan de ‘vlieger’ zit vastgespeld. Het lijfje is versierd met pareltjes en edelstenen. Het haar zit onder een mutsje. Dit bestaat uit een ondermuts en daarboven een siermutsje.

 

 

 

 

 

 

 

Man

 

De Hollandse man draagt een knielange pofbroek. Hij draagt een ‘kastoor’ op zijn hoofd. Dit is een hoed van beverhaar. De band van de hoed is van zilver en versierd met edelstenen. Voor mannenkleding zijn er in de 17e eeuw speciaal kleermakers. Voor dames- en kinderkleding kan men terecht bij de wollennaaister.

 

 

 

 

 

 

 

 

2e helft van de 17e eeuw

 

Het Franse hof onder leiding van Lodewijk XIV was heel belangrijk. De renaissance is nu echt overgegaan in het tijdperk van de Barok. Alle kleding werd statig, maar ook zeer indrukwekkend. Alle versieringen waren zwaar en symmetrisch. Men maakte veel gebruik van tegenstellingen in vormen en kleuren. Kleding straalde macht en trots uit, zowel voor mannen als voor vrouwen.

 

 

 

 

 

 

 

Man

 

Mannen dragen een grove jas die tot de knieën reikt. Deze jas heeft grote zakken en geweldige grote mouwen. Over de hele jas zijn knoopsgaten aangebracht, toch wordt de jas wordt open gedragen. Onder de jas draagt de man een vest met zakken, die even lang is als de jas.

De broek is meestal onzichtbaar door de lange jas en het vest. Om de hals draagt hij een lange witte shawl. De uiteinden van de shawl vallen over het vest. Later worden de uiteinden van de shawl door de knoopsgaten gestopt. Om groter te lijken dragen de mannen schoenen met hakken. Aan het franse hof zijn de hakken rood gekleurd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lodewijk XIV verloor zijn eigen haar en daarom schafte hij een pruik aan. Dit werd een rage. De pruik moest van golvend haar zijn en werd van voren opgekamd. Pruiken waren wit en bepoederd met krijt of meel. Ze werden steeds indrukwekkender. Gezichten werden wit geschminkt en op de wangen bracht men schoonheidsvlekjes, Tache-de Beauté, aan.

De lippen en wangen werden rood geschminkt. Wenkbrauwen werden als hoge bolle lijnen getekend.
De hoed werd met een punt naar voren gedragen. De punt werd gemaakt door de rand aan 2 kanten op te slaan, zo ontstond de driesteek.

 

 

 

 

 

 

 

Vrouw

 

Ook de kleding van de vrouw wordt deftiger en stijver. De taille wordt ingesnoerd. De rok is weer stijf en kegelvormig, maar is aan de onderkant minder wijd dan in het begin van de 16e eeuw. De diepere kleuren worden veel gebruikt en men draagt vaak fluweel. De japon sluit netjes aan en de hals is diep uitgesneden. Rondom de diep uitgesneden hals is een smal stukje kant.

Het lijfje is versierd met een driehoekig borststuk en halflange mouwen met brede stroken kant.
De rok is van voren gespleten en naar achteren omgeslagen waardoor de voering zichtbaar wordt. Vaak is de kleur van de voering contrasterend met de kleur van de rok. Op de onderrug wordt een versteviging aangebracht. De rok sleept aan de achterkant over de grond.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2e helft 17e eeuw in Nederland

 

Rijke Hollandse burgers kleedden zich volgens de mode, die bepaald werd door het Franse en Engelse hof.

 

 

Man

 

De heer draagt een nonchalant kostuum. Het is gemaakt van soepele stoffen en er worden heel veel linten, strikken, pluimen en kant gebruikt. Dit kostuum wordt het Rhingraven kostuum genoemd. Deze naam is ontstaan, omdat de Rijngraaf Pfaltz het pak introduceerde aan het franse hof.

De linten die het kostuum van de man versieren maakt men in de Nederlandse steden Haarlem en Leiden door middel van lintmolens. Ook  gebruikt men goud en zilverkant in deze periode om kleding te versieren.

 

 

 

 

 

 

 

Vrouw

 

De kleding van de vrouw is ook in Nederland wat gewaagder en eleganter geworden. De kleding wordt gemaakt van soepele, lichte stoffen zoals zijde en satijn. De mouwen zijn een stuk korter en ze heeft bijna ontblote schouders.

 

 

 

 

 

 

 

Rococo

 

In 1715 stierf Lodewijk XIV. Toen Lodewijk XV aan de regering kwam ging het niet goed met het franse hof. Lodwijk XV  interesseerde zich niet voor staatszaken of het volk dat steeds armer werd. Toen hij stierf kon Lodewijk XVI niet veel verbeteren aan de situatie. Het volk kwam in opstand en in 1789 barstte dan ook de franse revolutie uit. De invloed van de adel verminderde.

De kleding ging mee met deze ontwikkelingen. Tijdens de regeerperiode van Lodewijk XIV was de kleding statig, deftig en fors. Tijdens de regeerperiode van Lodewijk XV was de kleding vrouwelijk, lichtzinnig en luchtig. Er werd veel zijde in pastelkleuren gedragen. De symmetrie van de versiering verdween. Het tijdperk van de Rococo brak aan.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

18e eeuw : Rococo 1750-1780

 

 

vrouw

 

Frankrijk is toonaangevend voor de vrouwenmode. Het is een vrijere versie van de hofkledij. Het belangrijkste kenmerk van de kleding van de vrouw zijn de brede heupen. Aan de breedte van de heupen is de stand af te lezen waartoe de vrouw behoort. Hoe breder de heupen, hoe hoger de klasse. Het uiterlijk van de vrouw wordt in deze periode steeds extremer. Vooral kapsels trekken de aandacht. Pruiken worden steeds hoger en rijker versierd.

 

 

 

 

 

 

 

 

Man

 

Engeland is toonaangevend voor de mannenmode. De mannenmode bestaat nog steeds uit een driedelig pak met een kniebroek.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kindermode

 

Voor de eerste keer ontstaat er aparte mode voor kinderen. Voorheen droegen kinderen dezelfde kleding als volwassenen. Het kind mag zich makkelijker kunnen bewegen. Het meisje hoeft daarom geen korset meer te dragen en de jongens krijgen een lange broek aan. De belangrijkste oorzaak van deze verandering is het werk van Jean-Jacques Rousseau. Hij had vernieuwende ideeën over opvoeding en deze werden doorgevoerd in de kleding.

 

 

 

 

 

 

 

 

          18e eeuw : Franse Revolutie 1789-1800

 

De Franse revolutie begon in 1789 met de bestorming van de Bastille. Tijdens deze bestorming droegen de mannen lange broeken en liepen ze op klompen. Na de Franse Revolutie verdween de standenmaatschappij. De kleding werd hierdoor eenvoudiger.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Man

 

De man draagt lange broeken, een halsdoek en een lange gestreepte jas. Men wil niet te veel opvallen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vrouw

 

Ook vrouwen willen niet opvallen. Haar jurk wordt eenvoudig. Borduurwerk, kant en de pruik verdwijnen. De favoriete kleuren zijn de kleuren van de Revolutie; rood, wit en blauw. De productie van kleding wordt simpeler door de machines. Kleding wordt hierdoor goedkoper. Kleding kan op voorraad gemaakt worden, omdat de kleding zo eenvoudig is. Zo ontstaat de eerste confectiekleding.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

       19e eeuw : Kleding tijdens de Empire ( 1800 – 1815 )

 

Na de Franse Revolutie kwam in Frankrijk Napoléon Bonaparte aan de macht. Deze legerbevelhebber veroverde delen van Italië en werd na een periode als consul door de senaat tot “Keizer der Fransen” uitgeroepen. Napoléon vergeleek zijn macht met die van de Romeinse keizers. Napoleon bracht zijn keizerlijke macht in beeld door symbolen van Romeinse keizers te imiteren, zoals adelaars en lauwerkransen. Er was sprake van een Klassieke opleving.

Deze Klassieke opleving zette zich ook door in de mode. Voor de dames werd nu het ideaal om gekleed te gaan als een Griekse of Romeinse dame uit de Oudheid.
De Franse dames probeerden dit na te volgen door zo min mogelijk ondergoed onder dunne soepele bovenkleding te dragen. Dat betekende geen korset of onderrok. Dit imiteren van de mode uit de oudheid werd wel de ”naakte mode” genoemd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vrouw

 

Zij dragen een eenvoudige vormloze japon met korte mouwtjes. De taille zit hoog, net onder de borsten. Vlak onder de buste en aan de wijd uitgesneden hals wordt de jurk met een bandje ingerimpeld. Dit doet denken aan de tunica die met een koord om het middel werd vastgebonden. Er worden doorzichtige stoffen gebruikt, zoals mousseline en tule.

Als de schaarsgeklede dames dan toch naar buiten gaan, dragen zij zoals de Romeinen, enorme rechthoekige shawls, ook wel stola’s genoemd. Geliefd zijn de kostbare kashmirsjaals, teken van een modieus statussymbool. Aan de voeten draagt men lichte zijden schoentjes zonder hak die zo laag waren uitgesneden dat zij met banden tegen het uitslippen moesten worden beschermd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Man

Ook de mannen krijgen hun eigen mode. Voor de herenkleding kijkt men naar Engeland. De man draagt een strakke kniebroek, een jas met lange achterpanden en een halsdoek, die losjes om het opstaande boord wordt geknoopt.

 

 

 

 

 

 

 

Haardracht

 

De dameskapsels uit deze tijd lijken veel op die van de Grieken en Romeinse dames. Vaak worden diademen gedragen. Evenals armbanden en oorsieraden zijn deze vaak versierd met cameeën, stenen waarin een antiek vrouwenkopje is uitgesneden.

 

 

 

 

 

 

 

  De 19e eeuw

 

Door de Franse revolutie kwam er een einde aan de overdadige versieringen van de kleding. In de tijd van Napoleon droeg men de zogenaamde ‘empirekleding’, maar ook daarna kwamen er weer grote veranderingen. De kleding van de vrouw veranderde helemaal. Jurken werden van dikker materiaal gemaakt en sloten hoger aan. Ook werd de rok weer wijder.

Na 1850 werden de rokken zelfs heel wijd. De onderrokken werden in die tijd verstevigd door paardenhaar. Natuurlijk was deze kleding erg onhandig en de ‘tournure’ deed zijn intrede. Dit was een rok, die alleen extra ruimte had aan de achterkant. Dit benadrukte het achterwerk van de vrouwen. Een erg belangrijk feit in de 19e eeuw is de opening van het eerste Haute-couture huis in 1858 in Parijs. Dit werd gedaan door modeontwerper Charles Frederick Worth.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Romantiek (1830-1860)

 

Vanaf de 19e eeuw begon de mode pas echt een rol te spelen binnen de kledingdracht. De periode van de Romantiek was daar een goed voorbeeld van. Door de industrialisatie ontstond werkloosheid. Er kwamen grote verschillen tussen arm en rijk. Niet langer bepaalde het hof het modebeeld, maar de burgers die rijk werden door de industrie.

 

 

 

vrouw

 

De romantiek staat voor heimwee naar het verleden. De modebewuste vrouw draagt in de Romantiek een zeer wijde rok en een grote luifelhoed. Bovendien wensen de vrouwen afhangende schouders  en een zeer smalle taille. Tegelijkertijd protesteren vrouwen tegen hun ongemakkelijke kleding. Daarom gebruikt men katoen, wol, zijde, tafzijde en batist.

Deze stoffen zijn een stuk beter te verwerken en veel lichter en soepeler dan de eerdere stoffen. Ook in de kleuren en patroon komt een verandering. Men gebruikt  pasteltinten en smalle strepen of kleine bloemetjes. Na 1850 wordt de crinoline populair, in de volksmond hoepelrok genoemd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

man

 

Voor de man doet het pak zijn intrede. Dit tijdloze kledingstuk, een effen jasje en broek met vest, zou 150 jaar lang hetzelfde gedragen worden. Vaak heeft het vestje felgekleurde ruiten. Er was grote ophef toen George Sand, een Franse schrijfster, voor het eerst in het openbaar een lange broek droeg.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Fin-de-siècle

 

Aan het eind van de 19e eeuw hadden vrouwen het zwaar. De queque was in waardoor haar kont uitstak. Om een zeer smalle taille te krijgen werd het korset gedragen.  Het gevolg was dat vrouwen ademhalingsproblemen kregen en af en toe flauw vielen. Soms kwam het voor dat de ribbenkast vervormde of dat vitale organen verschoven werden.

De man droeg het driedelige pak. Typisch in deze tijd was  dat het modebeeld opnieuw bepaald werd door het hof. Hierbij speelde koningin Victoria van Groot-Brittannië een belangrijke rol. Haar kleding werd geïmiteerd wat door de komst van de naaimachine mogelijk werd. Bovendien konden mensen zich volgens de laatste mode kleden door de verkoop van kleding in warenhuizen.

Mode werd zo in een korte tijd toegankelijker voor een grote groep mensen. De vrouwen van hogere sociale standen wilden zich blijven onderscheiden. Zij gingen naar een haute-couturehuis. Hier kozen zij ontworpen kleding uit waarna de kleding op maat gemaakt werd.

 

 

 

man en vrouw

 

 

 

 

vrouw

 

 

 

vrouw

 

 

 

vrouw

 

 

 

 

man

 

 

 

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

JOHN ASTRIA

JOHN ASTRIA