Tagarchief: Australië

Haüyn

Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

.

Haüyn, of haüyniet, is een zwavel- en chloorhoudend mineraal dat tot de silicaten behoord. Het mineraal komt vooral voor in stollingsgesteenten. Het vormt kubische kristallen die voornamelijk blauw zijn, maar in zeldzame gevallen ook kleurloos of geel, groen, bruin, oranjerood of grijs van kleur kunnen zijn. De kristallen hebben een glas- of vetachtige glans.

 

.

 

 

 

Etymologie

.

Haüyn is vernoemd naar de Franse kristallograaf René-Just Haüy.

 

 

 

 

 

Vindplaats

.

Haüyn komt voornamelijk voor in silica-arme en alkali-rijke stollingsgesteenten. De typelocatie is de Monte Somma in Italië. De grootste kristallen zijn gevonden in vulkanisch puimsteen in Mendig in Duitsland. Andere vindplaatsen van haüyn komen voor in Italië, Frankrijk, Australië, Afghanistan en Rusland.

 

 

.

 

Chemische eigenschappen

.

samenstelling: Na5-6Ca2[(SO4,Cl)2|Al6Si6O24]

hardheid: 5,5 – 6

dichtheid: 2,47

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

Goud, koning der metalen

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

.

 

Goud is een scheikundig element met symbool Au en atoomnummer 79. Het is een geel metalliek overgangsmetaal. Het is al sinds de stroomculturen (Nabije Oosten van 3500 v.Chr. tot 800 v.Chr.) zeer gewaardeerd en is roestvrij, daarom wordt goud soms “de koning der metalen” genoemd.

 

 

 

 

 

Eigenschappen

.

Goud behoort tot de edelmetalen en is een dicht maar zacht metaal, net iets harder dan zink. Voor het gebruikt kan worden, moet het gezuiverd worden en voor de meeste doeleinden wordt het gelegeerd met andere materialen om het harder te maken. De zuiverheid van goud voor sieraden wordt gemeten in karaat; zuiver goud is 24 karaat. Veel voorkomende zuiverheidsgraden zijn 14 karaat (58,3% goud), 18 karaat (75%) en 22 karaat (91,7%). Goud wordt al lange tijd als waardevol metaal gezien.

.

 

.

 

 

Geschiedenis van goud

 

Gebruik van goud stamt (vermoedelijk) al uit de 26e Eeuw V. Chr. In Egyptische hiërogliefen wordt al aangegeven dat goud als betaalmiddel werd gebruikt. Goud is een edelmetaal en ontstaat uit (vloeibaar) magma, daarom wordt goud vaak gevonden op plaatsen waar vulkanen waren. Als we vervolgens even een grote stap maken, belanden we in 1848. In dat jaar vonden Amerikanen goudklompjes (goldnuggets) tussen grind in rivieren. De zogenaamde “goldrush” of “goudkoorts” was begonnen.

In Australië en Amerika werden verschillende goudbronnen ontdekt. Goud wordt vooral gevonden en gewonnen tussen steenlagen in rivieren. Wie kent de afbeeldingen niet van mensen langs rivieren met een grote zeef. Door rivierzand en grind te zeven hoopt men klompjes goud te vinden. Naast goudklompjes bestaat er ook stofgoud en kan goud voorkomen in zogenaamde goudaderen. Goud dat in rivieren en mijnen gevonden wordt is een zacht geel-kleurig metaal, we spreken dan van zuiver goud (24/24 of 24 karaat).

In de Lage Landen mag edelmetaal nog “goud” worden genoemd als het een zuiverheid van 14 karaat heeft. De scheikundige benaming voor goud is Au. Het is de afkorting van het Latijnse Aurum. Goud wordt ook steeds meer als belegging gezien. Doordat over heel de wereld de mensen steeds rijker worden neemt onder andere de vraag naar Gouden sieraden erg toe. Ook is economische onzekerheid vaak een factor van stijging van koersen.

.

 

 

 

.

.

opmerkelijke eigenschappen

 

Metallisch goud heeft een gele glanzende kleur. Zeer fijn verdeeld kan het ook andere kleuren zoals zwart of donkerpaars aannemen. Van alle bekende metalen die bij kamertemperatuur vast zijn, is goud, na lood, het makkelijkst te buigen en te vervormen. Een blokje goud van 1 gram (een kubusje met zijden van 3,73 mm) kan worden geplet en gewalst tot een plaat bladgoud met een oppervlakte van 1 vierkante meter.

Bladgoud kan gelijmd worden op voorwerpen waardoor ze verguld worden. Het is tevens mogelijk om goud door middel van elektrolyse op voorwerpen aan te brengen. Goud is een zeer goede elektrische en thermische geleider en vrijwel inert. De dichtheid van goud (19.320 kg/m3) is bijna tweemaal zo groot als die van lood (11.300 kg/m3).

 

 

.

 

 

Goud
Algemeen
Naam Goud / Aurum
Symbool Au
Atoomnummer 79
Groep Kopergroep
Periode Periode 6
Blok D-blok
Reeks Overgangsmetalen
Kleur Geel metalliek
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 196,9665
Elektronenconfiguratie [Xe]4f14 5d10 6s1
Oxidatietoestanden +1, +3
Elektronegativiteit (Pauling) 2,45
Atoomstraal (pm) 144
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 890,13
2e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 1977,96
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m−3) 19320
Hardheid (Mohs) 2,5
Smeltpunt (K) 1337
Kookpunt (K) 3081
Aggregatietoestand Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1) 12,55
Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 334,40
Van der Waalse straal (pm) 166
Kristalstructuur k.v.g. (bij kamertemp.)
Molair volume (m3·mol−1) 10,21 · 10−6
Geluidssnelheid (m·s−1) 2030 (dunne staaf)
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 128
Elektrische weerstand (μΩ·cm) 2,35
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 317

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

Goethiet

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Goethiet is een veelvoorkomend ijzer- en zuurstofhoudend mineraal dat een bekend ijzererts is. Het mineraal vormt vaak naaldachtige, bladderige kristallen, maar kan ook voorkomen als niervormige, geronde kristallen. Het heeft een bruinrode of zilvergrijze tot zwarte kleur. Naaldachtige kristallen hebben vaak een matte metaalglans. Ronde kristallen kunnen ook een iriserende glans hebben met vele verschillende kleuren.

 

 

 

 

Etymologie

 

Goethiet is vernoemd naar de Duitse schrijver en dichter Johann Wolfgang von Goethe, die zich interesseerde in mineralogie.

 

 

goethiet in kwarts

 

 

 

Vindplaats

 

Goethiet wordt onder andere gevonden in Duitsland, Frankrijk, Australië, Canada, Zuid-Afrika, Mexico en de VS.

 

 

 

.

.

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: α-Fe3+O(OH)

hardheid: 5 – 5,5

dichtheid: 4,3

 

 

Goethiet
Goethite.jpg
Mineraal
Chemische formule Fe3+O(OH)
Kleur geel tot donkerbruin
Streepkleur geelbruin
Hardheid 5 – 5,5
Gemiddelde dichtheid 3300 – 4300 kg/m3
Glans diamantglans tot mat
Opaciteit doorschijnend tot ondoorschijnend
Breuk oneffen, bros
Splijting [010] volledig
Habitus prismatisch, klein
Overige eigenschappen
Vergelijkbare mineralen hematietmagnetiet
Radioactiviteit niet radioactief

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Galeniet

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Galeniet

 

Het mineraal  galeniet of loodglans (ook wel galena) is een loodsulfide met de chemische formule PbS.

 

 

 

.

Eigenschappen

 

De galeniet-kristallen zijn over het algemeen kubisch, maar soms octahedrisch. Het mineraal komt vaak voor samen met sphaleriet(zinkblende) en fluoriet (vloeispaat).

 

 

 

.

Voorkomen

 

Afzettingen van galeniet worden aangetroffen in Duitsland, Frankrijk, Roemenië, Oostenrijk, België, Italië, Spanje, Schotland, Engeland, Australië, Mexico en de Verenigde Staten. Het mineraal voor Galeniet wordt primair aan- getroffen in hydrothermale aders en rond pegmatieten, alsook in aders in kalksteen en dolomiet samen met sfaleriet.

 

 

 

 

 

Geschiedenis

 

Galeniet was bij de Babyloniërs al bekend, en bij de Romeinen was het een begeerde stof zoals het gebruik in de aquaducten aantoont. De naam galena voor loodglans is van Romeinse oorsprong. In het oude Egypte werd het mineraal gebruikt in kralen.

 

 

 

 

 

Galeniet of loodglans
Galena-2.jpg
Mineraal
Chemische formule PbS
Kleur loodgrijs
Streepkleur loodgrijs
Hardheid 2,5
Gemiddelde dichtheid 7400 tot 7580 kg/m3
Glans metaalglans
Opaciteit opaak
Breuk bros
Splijting perfect [100], [010] en [001]
Kristaloptiek
Kristalstelsel Kubisch
Brekingsindices Geen, opaak
Dubbele breking Geen, opaak
Pleochroïsme Geen, opaak
Overige eigenschappen
Chemisch gedrag oplosbaar in HNO3
Bijzondere kenmerken door verwering bedekt met anglesiet en later cerusseriet
smeltpunt 115 °C
wit onder opvallend licht

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Galaxyiet

Standaard

categorie : sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Galaxyiet, ook wel micro-labradoriet genoemd, is een combinatie van kleine labradoriet kristallen in veldspaat. Het is een donkere steen (veldspaat) met kleine glinsteringen (labradoriet) erin. Niet te verwarren met galaxiet, dat is een ander gesteente.

 

 

 

 

Etymologie

 

Galaxyiet is door zijn uiterlijk, donker met kleine glinsteringen, vernoemd naar het Engelse Galaxy (= sterrenstelsel).

 

 

 

 

 

Vindplaats

 

Galaxyiet wordt onder andere gevonden in Australië, Canada, Madagascar, Oostenrijk en Rusland.

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: hoofdzakelijk Si2O8 met fragmenten (Ca,Na)Al(Al,Si)Si2O8

hardheid: 6 – 6,5

dichtheid: 2,55 – 2,75

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eosiet

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Eosiet, ook wel vanadium wulfeniet, is een variant van wulfeniet waarin het element molybdeen vervangen is door vanadium. Het mineraal wordt vooral gevonden bij loodafzettingen. Door deze toevoeging kleurt het kristal roodoranje tot dieprood. De kristallen kunnen licht doorschijnend zijn.

.

.

.

.

Vindplaats

.

Eosiet wordt onder andere gevonden in Australië, Canada, Chili, Duitsland, Frankrijk en Zuid-Afrika.

.

.

.

.

Chemische eigenschappen

.

samenstelling: Pb(VO4)

hardheid: 2,7 – 3

dichtheid: 6,5 – 7

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Picture stone, landschapsjaspis

Standaard

    categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen     

 

 

 

Jaspis Algemeen

 

Jaspis is een Chalcedoon variëteit die bestaat uit fijnkorrelige kwarts met een veelheid aan insluitsels. De oorspronkelijk kiezelzuuroplossing dringt door klei- of zandachtig gesteente, of hij zit vol met een veelheid aan zwevende deeltjes. Als het kiezelzuur stolt tot kwarts, blijven de klei, de zandachtige, of zwevende deeltjes in het zich vormende Jaspis ingesloten. Zo krijgt de Jaspis zijn kleur en tekening.
In rode Jaspis zit o.a. ijzeroxide Fe Oof  FeO4. De gele kleur ontstaat door ijzerhydroxide verbindingen Fe, O, OH. Groen ontstaat door ijzersilicaat Fe, Si en bruintinten door een menging van elementen van de gele en de groene Jaspis. Jaspis kan eigenlijk bijna overal op de wereld ontstaan en daarom is de tekening en kleurschakering zeer gevarieerd.

 

 

 

 

 

Belangrijke vindplaatsen:

 

Australië, Egypte, Duitsland, Frankrijk, India.

 

 

 

 

 

Mineraalgroep:

 

oxiden, kwartsgroep.

 

 

 

 

Vorming: 

 

 secundair.

 

 

 

 

Kristalstelsel:

 

trigonaal

 

 

 

 

   Hardheid; 

 

6,5 -7

 

 

 

 

Kleur; 

 

geel, geel-bruin met zwarte tekeningen

 

 

 

 

Chemische formule, mineraalvormende elementen; 

 

SiO+ Fe,O,OH,Si

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eosiet

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Eosiet, ook wel vanadium wulfeniet, is een variant van wulfeniet waarin het element molybdeen vervangen is door vanadium. Het mineraal wordt vooral gevonden bij loodafzettingen. Door deze toevoeging kleurt het kristal roodoranje tot dieprood. De kristallen kunnen licht doorschijnend zijn.

.

.

.

.

Vindplaats

.

Eosiet wordt onder andere gevonden in Australië, Canada, Chili, Duitsland, Frankrijk en Zuid-Afrika.

.

.

.

.

Chemische eigenschappen

.

samenstelling: Pb(VO4)

hardheid: 2,7 – 3

dichtheid: 6,5 – 7

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Zirkoon

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Zirkoon is kleurloos, geelachtig (hyacinth genaamd) of bruin tot rood. De steen is doorzichtig tot doorschijnend met een glasachtige tot subdiamantglans. Door verhitting kunnen kleurloze, blauwe, groene of gele edelstenen ontstaan. Zirkoon is niet het zelfde als het kunstmatige zirkonia (diamant imitatie).

.

.

.

.

.

Naamgeving

.

De naam zirkoon is te herleiden tot het Perzische zargūn, dat goudkleurig betekent. Het is via onder meer het Arabisch en het Frans in het Nederlands terechtgekomen. Het woord jargon, waar men lichte zirkonen mee aanduidt, gaat terug op hetzelfde Perzische woord. Gele zirkoon wordt hyacint genoemd.

.

.

.

.

Vindplaats

.

 

Zirkoon wordt o.a. gevonden in Frankrijk, Australië, Tanzania, Thailand, Burma, Canada en Madagaskar.

.

.

hyacinth zirkoon

.

.

Chemische eigenschappen

.

samenstelling: Zr(SiO4)

hardheid: 7,5

dichtheid: 4,2-4,9

.

.

.

.

Zirkoon
Zircon-t09zirc-06c.jpg
Mineraal
Chemische formule ZrSiO4
Kleur Bruin, kleurloos, geel, rood
Streepkleur Wit
Hardheid 7,5
Gemiddelde dichtheid 4,65 kg/dm3
Glans Diamantglans
Opaciteit Doorzichtig tot opaak
Breuk Bros
Splijting Onvolkomen, [110]
Kristaloptiek
Kristalstelsel Tetragonaal
Brekingsindices 1,92 – 2,015
Dubbele breking 0,0470 – 0,0550
Pleochroïsme Kleurloos
Bijzondere kenmerken Dateringsmineraal

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Dalmatiër steen

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemeen

 

Behoort tot de jaspis soort. Jaspis is een on-pure kwarts variant en is meestal rood, geel of bruin van kleur. Enkele veelvoorkomende soorten zijn: bloedsteen of heliotroop (groene jaspis met rode vlekjes), mookaiet, jaspisijzer, dalmatiër jaspis (crèmekleurige basis met bruinige en zwarte vlekjes), jaspis brecci (steen marmerachtig patroon) en regenboog jaspis (steen met rood en/of bruin streeppatroon).

 

 

 

 

 

 

 

 

vindplaats

 

Jaspis is een veel voorkomende steen en wordt o.a. gevonden in: Australië, Brazilië, India, Mexico, Rusland, Verenigde Staten en Zuid-Afrika.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen


samenstelling: SiO2

hardheid: 7 

dichtheid: 2,6

 

bloedsteen

 

 

 

mookaiet

 

 

 

jaspis ijzer

 

 

 

brecci

 

 

 

regenboog