categorie : Gezondheid en gezondheidsproducten

Basilicum is een veelgebruikt kruid in de keuken en hoort bij de mintfamilie. De familie van dit koningskruid staat bekend vanwege de nutriënt rijke heilzame kruiden, zoals ook oregano en rozemarijn. Basilicum is natuurlijk om smaak toe te voegen aan tal van gerechten, maar wat velen zal verrassen zijn de vele gezondheidsvoordelen die dit kruid te bieden heeft.

Zo staat het bijvoorbeeld in sommige culturen bekend als immuun versterkend. Ook bestrijdt het kruid effectief schimmels, gisten, ongewenste bacteriën en andere ziekteverwekkers. Als extract en essentiële olie is het heilzaam voor vele gezondheidsklachten. Al met al is het een van de belangrijkste medische kruiden.

.

Sterke werking essentiële oliën

.

Het gebruik van essentiële oliën kan zweverig lijken en essentiële oliën worden dan ook veelal onderschat. Dat het gebruik van dit type oliën effectief voor de gezondheid kan zijn, blijkt uit het onderzoek dat in 2012 in het gerenommeerde medisch vakblad Molecules verscheen. Molecules maakte melding van het feit dat bepaalde essentiële oliën (10 stuks) kankercellen doden; sommige oliën doden meer dan 90% van de cellen bij bepaalde kankervormen.

Een Duitse studie van dit jaar gaf nieuwe details bloot over het mechanisme achter dit beschermende effect. In de Duitse studie bleek citrusgeur door levercellen gedetecteerd te worden, wat de hoeveelheid calcium in de cellen verhoogt en de groei remt van kankercellen in de lever. Dit werd dit jaar gepubliceerd in Archives of Biochemistry and Biophysics.

.

Ontstekingsremmend en antibacterieel

.

Deze citruselementen zijn ook aanwezig in basilicum (citronella, citral, limonen en terpineol). Wist je dat er maar liefst 35 verschillende soorten basilicum zijn? De basicilumplant is er in alle maten en soorten, maar het koningskruid is het meest onderzocht. Het is vooral het koningskruid dat van oudsher bekend staat vanwege zijn krachtige heilzame eigenschappen.

Minstens 6 essentiële oliën bevatten koningskruid. De wetenschappelijke namen van dit kruid zijn Ocimum sanctum L. en Ocimum tenuiflorum L. Het is ontstekingsremmend, antibacterieel, en bovendien een krachtig adaptogen (m.a.w.: het helpt het lichaam om met stress om te gaan en ziekten te bestrijden.)

In oude documentatie van volksgeneeskunde wordt melding gemaakt van de geneeskrachtige werking van basilicum, en dan met name in Zuidoost-Azië en India. In India is koningskruid heilig en noemen ze het ‘tulsi’. Het wordt in meer dan verschillende 300 Oosterse geneeswijzen gebruikt in verschillende vormen.

.

.

Wat zijn de bewezen gezondheidsvoordelen van basilicum?

.

Het is ontstekingsremmend

Het is een antioxidant

Bestrijdt kanker

Natuurlijke pijnbestrijder

Vermindert koorts

Voorkomt diabetes

Beschermt de lever

Beschermt de bloedvaten

Stressreducerend

Versterkt het immuunsysteem

.

.

Tegen indringers

.

Kruiden als basilicum bevatten bestanddelen van essentiële oliën, omdat dit de plant helpen om zich tegen in-dringers te verdedigen (insecten, bacteriën). Wanneer we deze beschermende oliën binnenkrijgen, ervaren we ongeveer hetzelfde: een boost van het immuunsysteem en bescherming tegen ziekte.

Als vers kruid in recepten wordt het Italiaanse basilicum wordt het meest gebruikt. Ook deze heeft veel gezond-heidsvoordelen, omdat het vol antioxidanten, magnesium en vitaminen zit. Het extract wordt ook gebruikt in parfums, huishoudproducten en mondverzorgingsproducten. De bekendste eigenschappen van basilicum zijn de antibacteriële- en antimicrobiële eigenschappen; bacteriën en ziektekiemen worden op een afstand gehouden.

Een halve kop vers gehakte basilicum (ongeveer 8 eetlepels) bevat circa:

• 2 calorieën
• Geen vet, proteïnen, suiker of vezels
• 56 mg vitamine A (24%)
• 88 mg vitamine K (108%)
• 0.24 mg mangaan (12%)
• 4 mg vitamine C (8%)
• IJzer: per 100 gram, 3.17  mg (40%)

.

.

Kiezen en bewaren

Vaak wordt basilicum in een pot gezet, en worden de bladeren vers geplukt voor direct gebruik. Wanneer je basi-licum koopt, kies dan liever de verse in plaats van de gedroogde. De verse basilicum bevat de essentiële oliën en is superieur qua kwaliteit en smaak.

De bladeren mogen geen donkere plekken hebben of geel zijn. Gedroogde basilicum kan verminderde concen-traties essentiële oliën bevatten. Bewaar verse basilicum in de koelkast. De gedroogde vorm doe je in een box en zet je op een koele, donkere en droge plaats. Het blijft dan 6 maanden vers.

.

.

.

Waarom het ontstekingsremmende basilicum zo gezond is

.

1. Antioxidanten

Slechts een van de vele pluspunten van essentiële olie van basilicum is de capaciteit om de schade door vrije radi-calen tegen te gaan, terwijl de DNA structuur en cellen beschermd worden. Het bevat belangrijke water oplosbare flavonoïden, die de witte bloedcellen beschermen. Deze witte bloedcellen zijn belangrijk voor het immuunsys-teem evenals de cellulaire structuren waarin DNA is opgeslagen.

De antioxidanten uit het koningskruid belemmeren dat chromosomen veranderd worden, en zo voorkomen ze ook dat er celmutaties en groei van kankercellen ontstaat. Oxidatieve stress binnen het lichaam als gevolg van voedings- en milieugiffen wordt door het kruid bestreden. Dit vertraagt ook de effecten van veroudering.

.

.

2. Ontstekingsremmend

.

Basilicum bevat essentiële oliën, waaronder eugenol, citronel en linalool. Deze stoffen weerhouden ontstekings-bevorderende enzymen, waardoor ontstekingen geweerd of verminderd worden. Ontsteking is de wortel van veel ziekten.

.

3. Voorkomt uitzaaiingen en bevordert apoptose

.

Nutrition and Cancer publiceerde studies waaruit blijkt dat de fytochemicaliën uit basilicum op een natuurlijke manier kanker voorkomen. Hieronder valt huid-, lever-, mond- en longkanker. Basilicum vermeerdert dan ook nog de antioxidantenactiviteit, verandert genexpressies positief en bevordert apoptose van de kankercellen (sterf-te van kwaadaardige cellen).

Ook voorkomt het uitzaaiingen van kankertumoren. Bij dierstudies bewees het koningskruid bescherming te bie-den tegen kanker en sterfte, terwijl het gelijktijdig gezond weefsel en cellen selectief beschermt van de negatieve effecten van chemotherapie en radiotherapie.

.

4. Heeft antibacteriële en antimicrobiële eigenschappen

.

Een ander pluspunt van essentiële olie van basilicum is dat het bescherming biedt tegen groei van schadelijke bacteriën. Basilicum heeft zelfs bewezen effectief te zijn tegen bacteriestrengen die niet door antibiotica kunnen worden uitgeroeid. Toen onderzoekers van een Poolse universiteit de antibacteriële activiteit van basilicumolie testten tegen de E. coli-bacterie en andere krachtige bacteriën, bleek dat basilicum hun groei effectief afremde.

Rozemarijnolie deed dit overigens ook. De conclusie van deze onderzoekers was dat basilicumolie en andere anti-bacteriële oliën antibiotica resistente ziekteverwekkers en infecties bestrijdt. Essentiële olie van basilicum blijkt ook de antimicrobiële activiteit af te remmen bij een breed scala aan bacteriën, gisten, schimmels en virussen. Je kunt het dus ook goed gebruiken tegen candida-overgroei en verschillende vormen van huidirritaties.

.

5. Bestrijdt stress en vermindert symptomen van depressie

.

Basilicum heeft ook de sterke kwaliteit om als natuurlijk adaptogen te werken; het helpt het lichaam om zich aan te passen aan stress en om de negatieve effecten ervan te normaliseren. Bijvoorbeeld, toen onderzoekers de anti-stress-kwaliteiten van verse basilicum op gestreste konijnen testten, zagen ze een aanzienlijke verbetering in het stressniveau na basilicumgebruik.

De konijnen kregen een maand lang twee gram verse basilicumbladeren en dit verbeterde hun cardiovasculaire toestand en ademhaling. Ook werd een duidelijke stabiliteit gezien in de bloedsuikerspiegels van de diertjes, ter-wijl de antioxidant-activiteit sterk verhoogd was.

Koningskruid heeft ook pluspunten voor hen die aan stemmingswisselingen en –stoornissen leiden, inclusief de-pressieve symptomen en angst. Het heeft een positieve impact op de hersenfunctie binnen de adrenale cortex en stimuleert de specifieke neurotransmitters die de juiste hormonen aansturen, die verantwoordelijk zijn voor onze stemming, energie en geluksgevoel.

.

6. Goed voor de cardiovasculaire gezondheid

.

Omdat basilicum antioxidanten bevat en de werking van ontstekingsbevorderende enzymen remt, ondersteunt het de ontspanning van de spieren die de samentrekking en ontspanning van bloedvaten reguleren. Dit zorgt voor niet alleen voor een bloeddruk die in balans is, maar voorkomt ook de gevaarlijke ophoping van bloedplaat-jes en samenklonteringen binnen de bloedvaten.

Basilicum remt ook de vrijzetting van ontstekingsbevorderende cytokinen en proteïnen die van cel tot cel worden afgescheiden met als doel het verdedigingssysteem van het lichaam in staat van paraatheid te zetten. Wanneer dit laatste voor langere tijd gebeurt, komt het lichaam in de ontstekingsmodus.

Dit levert stress op voor de organen, vermindert de bloedcirculatie, hormoonregulatie en cognitieve processen. Wat betreft de hartgezondheid, kan dankzij ontsteking vette plak opgehoopt worden in de bloedvaten. Dit ver-hoogt de kans op een hartaanval of beroerte.

.

7. Ondersteunt de leverfunctie en helpt het lichaam te ontgiften

.

Journal of Medicinal Food publiceerde een studie waaruit  bleek dat wanneer ziekelijke ratten 5 dagen lang basi-licum extract kregen, dit de aanmaak van ontgiftende enzymen bevorderde. Ook was de antioxidantenspiegel ho-ger en verminderde de vetophoping in de lever. Basilicum blijkt dus nuttig ter voorkoming en/of omkering van het vette lever syndroom en andere aandoeningen van de lever.

.

8. Alkaliseert het lichaam en verbetert de spijsvertering

.

Door chronische verzuring van ons lichaam zijn we ontvankelijk voor ziekten en ontstekingen. Een correct pH-balans van ons lichaam maakt dat we ons energiek en vitaal voelen, een kostbaar goed. Basilicum ondersteunt een normale zuurbalans van ons lichaam en herstelt de pH-balans. Dit verbetert op zijn beurt weer de spijsver-tering en het immuunsysteem, gunstige darmbacteriën kunnen floreren terwijl de schadelijke het veld ruimen.

Ook fijn is dat basilicum een opgezette buik en winderigheid vermindert evenals het vasthouden van teveel vocht. Het wekt de eetlust op, en zorgt er ook voor dat maagpijn en maagzuur zo goed als tot het verleden behoren. En last maar zeker niet least: basilicum kan aanwezige parasieten en wormen doden.

.

9. Werkt als een natuurlijk afrodisium

.

Het koningskruid is in Italië al eeuwen het symbool van de liefde. Van het aroma wordt namelijk gedacht dat het zorgt voor een toegenomen libido en opgewondenheid. Waarschijnlijk gebeurt dit doordat het kruid de bloedcir-culatie en energie stimuleert. Voor velen toch het proberen waard.

.

10. Beschermt tegen diabetes en metabool syndroom

.

Extract van het kruid brengt de glucosespiegel in balans en in combinatie met het ontstekingsremmende effect beschermt het dan ook tegen de ontwikkeling van diabetes en andere stofwisselingsstoornissen. Essentiële olie van basilicum verlagen het cholesterol en de vetspiegel in het bloed; diabetespatiënten zijn eerder geneigd ver-hogingen hierin te ontwikkelen.

Toen onderzoekers van een Indiase universiteit de effecten van basilicum op de glucosespiegel en het cholesterol onderzochten bij mensen in een dubbel blind klinisch onderzoek, bleek dat het kruid voor aanzienlijke verbete-ringen zorgde. Het koningskruid kan dus een veilige en nuttige weg zijn om diabetes en complicaties onder controle te houden.

.

.