Tagarchief: edelstenen

Wat maakt een steen waardevol?

Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

 

Heb je je ooit afgevraagd wat edelstenen zo kostbaar maakt? Wil je weten hoe de waarde van edelstenen wordt bepaald? Of het nu een edelsteen is met een zeer hoge waarde zoals diamant, robijn en saffier, of wat minder duur zoals aquamarijnopaal en rozenkwarts, edelstenen blijven een bijzonder cadeau, verzamelobject of accessoire. Als je van plan bent om je edelstenencollectie te verkopen of er eentje te beginnen, dan zijn hier – naast de slijping, kleur en helderheid – een paar dingen om aan te denken.

 

 

 

 

 

Wat maakt een edelsteen zo waardevol

 

Edelstenen zijn samengesteld uit minerale kristallen en vervolgens geslepen en gepolijst in verschillende vormen en maten. Ze worden meestal gebruikt voor versiering, in juwelen en als decoratie. Volgens edelstenenexperts zijn er een paar dingen om op te letten als je wilt weten wat je edelstenen waard zijn.

 

 

1. Duurzaamheid

 

Één van de belangrijkste kenmerken van een edelsteen is zijn duurzaamheid, hoe mooi of uniek hij er ook uit mag zien. Want, wat maakt het eigenlijk uit hoe mooi je edelsteen is, als hij niet duurzaam is? Maar laat je niet voor de gek houden – duurzaamheid is meer dan alleen maar hardheid. Splijting is bijvoorbeeld de eigenschap van een edelsteen om te breken als er op geslagen wordt. Het is misschien verrassend, maar hoewel diamant één van de hardste edelstenen is, is het niet per se één van de meest duurzame. Robijnen en saffieren zijn misschien niet zo hard als diamant, maar splijten niet en kunnen daarom in het algemeen als duurzamer worden beschouwd.

 

 

 

 

 

2. Zeldzaamheid

 

Mensen willen graag uniek zijn en hetzelfde geldt voor de spullen die ze bezitten. Dat maakt het makkelijker om te begrijpen waarom we ons aangetrokken voelen tot zeldzame en schaarse edelstenen. Het kan spannend en speciaal voelen om een edelsteen te dragen die maar heel weinig andere mensen in hun bezit hebben. Enkele van de zeldzaamste edelstenen zijn tanzaniet, een krachtige, blauwe variant van zoisiet die alleen in Tanzania wordt gevonden, en alexandriet, de steen die van kleur verandert en ontdekt werd in Rusland.

 

 

tanzaniet

 

 

alexandriet

 

 

 

3. Aanvaardbaarheid

.

Het is bijna het omgekeerde van wat net is genoemd, maar modetrends en ontwikkelingen spelen ook een belangrijke rol bij het bepalen van de waarde van verschillende edelstenen. Sommige edelstenen zijn zeer populair voor bepaalde gelegenheden, zoals diamanten op een verlovingsring. Seizoensgebonden trends en modieuze kleuren kunnen ook beïnvloeden wat er ‘in de mode’ is. Zo was er in de afgelopen tien jaar een comeback van kleur en creativiteit in luxe juwelentrends, waarbij stenen als turkoois, lapis en koraal weer populair werden gemaakt. Het gaat natuurlijk niet alleen over mode, maar ook over persoonlijke smaken en voorkeuren.

.

.

turkoois

 

 

lapis lazulli

 

 

 

bloedkoraal

.

.

.

4. Schoonheid

.

Tenslotte is er de factor van de schoonheid. Schoonheid is erg subjectief voor elk individu – wat iemand prachtig vindt, verschilt van persoon tot persoon. Het gaat erom wat jij mooi vindt en dus om het vinden van de beste edelsteen voor jou. Zoals met vrijwel elk ander item in de wereld, zijn edelstenen waard wat iemand bereid is ervoor te betalen. Het is alleen maar een kwestie van de juiste koper vinden!

.

.

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Edelstenen identificeren

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Veel verzamelaars investeren momenteel in edelstenen in plaats van antiek of kunst. En ze zijn inderdaad een mooie belegging. Als je wilt beginnen met het kopen van edelstenen als investering of om te verzamelen, is het handig om de verschillende typen te kunnen identificeren om je lijst met edelstenen compleet te maken. En het hoeft geen enorm proces te zijn. 

 

 

 

Kijken naar je edelsteen

 

Met een eerste zorgvuldige blik kun je al veel over je edelstenen te weten komen. Je hebt geen dure apparaten nodig om de steen te analyseren; een loep en voldoende licht zullen je helpen om de steen grondig te bekijken. Bekijk de verschillende aspecten van de edelsteen, zoals de kleur, helderheid, grootte, tint, toon en snede om de mogelijkheden te verfijnen.

 

 

 

 

 

Kleur

 

De eerste stap is om gewoon te observeren wat er voor je ligt. Welke kleur herken je? Door de kleur te herkennen, kun je al enkele van de edelstenen van de lijst uitsluiten.

 

 

 

Tint

 

De kleur alleen zegt nochtans niet genoeg; probeer ook de tint van de edelsteen te bekijken. Bijvoorbeeld: is de edelsteen geelachtig groen of meer blauwachtig groen? Probeer zo nauwkeurig mogelijk te zijn. Controleer het GIA kleurenwiel met 31 tinten plaats je stenen op de juiste plek.

 

 

 

.

.

.

Toon

 

Kijk vervolgens naar de toon van de edelsteen. Is je steen licht, medium of donker? Volgens het GIA wiel zijn er 7 lichtniveaus en door het plaatsen van de steen op het juiste niveau, ben je een stap verder in het proces.

 

 

 

Verzadiging

 

De volgende stap is om het niveau van verzadiging te bepalen. Hoe intens is de kleur die je ziet? Is hij vlak of zeer levendig? Stenen met warme kleuren zijn meestal vlakker wanneer je een bruine kleur kunt waarnemen. Denk eraan: bij koude kleuren, een grijze toon betekent dat de kleur vlakker is.

 

 

 

Helderheid

 

Bekijk de helderheid van je steen. Is hij doorzichtig, doorschijnend of ondoorzichtig? Kun je insluitsels zien? Heeft dit invloed op de kleur of de schittering van de edelsteen?

 

 

 

 

 

Gewicht

 

Hoewel een schaal van pas kan komen, kunt je ook je hand gebruiken om te voelen hoeveel de steen weegt. Hoe is het gewicht in vergelijking met de grootte van de edelsteen? Is hij zeer zwaar of licht?

 

 

 

Glans

 

Schijn een lichtje op de steen om de glans te bepalen. Hoe glanzend is de steen? Er zijn verschillende soorten glanzend te herkennen, bijvoorbeeld ‘glazig’, olie-achtig, zijdeachtig, wasachtige of diamant-achtig. Of misschien is de steen helemaal niet glanzend.

 

 

 

 

Met behulp van deze handleiding weet je nu hoe je edelstenen moet identificeren. Hopelijk betekent dit dat je de mogelijkheden van welke steen het kan zijn tot slechts enkele of zelfs maar één kunt beperken. Als je nog niet voldoende informatie hebt verzameld om de steen te identificeren, kun je overwegen het absorptiespectrum te onderzoeken met een spectroscoop of de hulp van een deskundige te vragen.

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoe bepaalt men de waarde van een edelsteen?

Standaard

Categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

De waarde van een edelsteen

 

Het bepalen van de waarde van een mineraal is niet alleen een kwestie van grootte, soort of kleur. Deze eigenschappen kunnen uiteraard de waarde van een bepaald stuk mineraal sterk beïnvloeden, maar er komt veel meer bij kijken.

 

Het ontdekken van de waarde van een stuk mineraal vereist allereerst geduld en kennis, want er spelen veel aspecten mee. Toch is er geen “one size fits all” op het gebied van de waardebepaling van mineralen. Je zou denken dat een groot stuk mineraal per definitie meer waard is dan een klein stuk, maar als een minuscuul micro-mineraal zeldzamer is dan zou deze aanzienlijk meer waard kunnen zijn. En hoewel twee exemplaren er misschien precies hetzelfde uit zien, kan de ene meer waard zijn dan de andere, omdat hij een eeuw geleden gevonden werd in plaats van vorige week. Het is de unieke combinatie van allerlei kenmerken die bepaalt hoeveel een stuk mineraal waard is. Dus welke eigenschappen moet je overwegen?

 

 

 

 

 

Commerciële waarde

 

Als het gaat om het inschatten van de waarde van een stuk mineraal dan is de vraag ernaar één van de eerste dingen om te onderzoeken: is het gewild, of met andere woorden, heeft het commerciële waarde? Een achtvlakkig magnetiet bevat wetenschappelijke en educatieve waarde, maar weinig commerciële waarde, terwijl de schoonheid van een transparante diamanten achtvlak de steen een klein fortuin waard maakt. Één van de eigenschappen die een mineraal bijzonder interessant kan maken, is de zeldzaamheid; zeldzame mineralen zijn meer waard dan gangbare. Zeldzaamheid is echter complexer dan eenvoudige wiskunde. Zeldzaamheid in termen van de locatie is ook van belang: hoe zeldzaam zijn exemplaren van die bepaalde locatie of mijn? En dan is er de kwestie van trends en functionaliteit. Sommige mineralen worden gebruikt als edelstenen,  waardoor de vraag groter is.

.

.

.

.

.

Chemische samenstelling

.

Veel mineralen zijn waardevol vanwege hun chemische samenstelling. Dit zijn onder andere zeldzame metalen zoals goud, platina en zilver. De meeste van deze zijn vooral populair, omdat ze gebruikt worden in de kunst en de maatschappij. Over het algemeen stijgt de waarde ook als een mineraal zeldzame aarde-elementen bevat zoals cerium of yttrium. In zulke gevallen wordt de aanwezigheid van het zeldzame aarde-element aangegeven door dit achter de algemene naam van het mineraal te zetten, bijvoorbeeld agardiet-Ce.

 

 

..

.

.

Het uiterlijk

.

Grootte is belangrijk, al ligt dit – zoals eerder gezegd – aan het soort mineraal. Grote, perfecte kristallen met schitterende vlakken zijn over het algemeen de meest waardevolle mineralen. Als het gaat om kleur, zijn intens gekleurde mineralen zoals toermalijn of fluoriet erg gewild. De waarde bij transparante mineralen heeft de neiging toe te nemen als het transparantieniveau hoger is en de “glanzende, glinsterende uitstraling” mooier. Er is meer vraag naar goed gevormde of speciale, unieke kristallen dan die met onvolkomenheden of beschadigingen. Andere eigenschappen, zoals hardheid en algemene esthetiek van het mineraal dragen, vooral voor edelstenen, ook bij aan de waarde. Schoonheid is subjectief – zelfs bekende mineralogen met een wetenschappelijke inslag hebben een aanzienlijk aandeel van “gewone schoonheden” in hun collectie!

 

 

 

 

 

Het verhaal er achter

 

Zoals met alle verzamelobjecten zijn stukken mineraal met een interessant achtergrondverhaal meestal meer waard. Wie vindt het niet fascinerend om te weten dat hun mineraal honderd jaar geleden door een beroemde mineralenverzamelaar in een ver land werd gevonden?

 

 

.

.

Om samen te vatten: een combinatie van zeldzaamheid, grootte, vorm, aantrekkelijkheid, geschiedenis en chemische samenstelling bepaalt de waarde van je stuk mineraal. Geen makkelijke taak, maar zeer fascinerend en mogelijk winstgevend!

.

.

.

.

.

.

Zeer zeldzame edelstenen

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Door de vele jaren dat het duurt om zich te vormen in de grond zijn edelstenen echt een wonder der natuur. Soms zijn bepaalde edelstenen uiterst zeldzaam. Van sommige zijn slechts een paar gevonden, waardoor ze natuurlijk zeer gewild zijn. Maar welke edelstenen zijn het zeldzaamst? Hier zijn tien van de zeldzaamste edelstenen ter wereld. 

    

 

 

1. Grandidiriet

 

Tot voor kort kon je bijna niet aan het blauwe-groene mineraal grandidiriet komen. Hoewel het voor het eerst werd gevonden in 1902 door Alfred Lacroix, werd pas vele jaren later, in september 2016, een nieuwe afzetting ontdekt in het zuiden van Madagaskar. Het werd gevonden buiten de stad Tranomaro, vlakbij waar het eerste stuk van dit ongrijpbare mineraal werd ontdekt, in Andrahomana. Hoewel het nog steeds een van de zeldzaamste edelstenen ter wereld is, kwamen door deze nieuwe ontdekking een paar stenen van hogere kwaliteit beschikbaar.

 

 

 

 

 

 

2. Painiet

 

In 2005 werd painiet door het Guinness Book of World Records tot zeldzaamste edelsteen ter wereld gekroond, omdat er tot dan toe minder dan 25 exemplaren van bekend waren. Het werd voor het eerst ontdekt in Myanmar in de jaren ’50 door de Britse edelsteenspecialist Arthur C.D. Pain, naar wie de steen ook werd vernoemd. Het is sterk pleochroïsch, wat betekent dat de steen verschillende tinten toont vanuit verschillende hoeken, van roze tot rood tot bruin. Het is echt wonderschoon om naar te kijken.

.

.

 

 

 

 

3. Benitoiet

 

Benitoiet is op verschillende plekken gevonden, maar materiaal van edelsteenkwaliteit werd alleen gevonden in San Benito, Californië. Deze prachtige edelsteen is saffierblauw van kleur, en kan een hoge transparantie en glans hebben. Een van de meest verbazingwekkende eigenschappen is hoe de steen eruit ziet onder een UV-licht; hij licht op met een intens blauw-witte kleur, werkelijk ongelooflijk om te zien.

.

.

 

 

 

 

4. Bixbiet

 

Hoewel bixbiet voor het eerst werd beschreven in 1904 werd facetbaar materiaal pas ontdekt in 1958 door Lamar Hodges in het zuidwesten van Utah. Bixbiet, ook bekend als rode beril, behoort tot dezelfde familie als de smaragd, maar is aanzienlijk zeldzamer als het om edelsteenkwaliteit gaat. Deze edelsteen moet je niet verwarren met bixbyiet, een ander materiaal dat is vernoemd naar dezelfde persoon: Maynard Bixby. Maar het interessante is dat zuivere beril eigenlijk geen kleur heeft, en de diverse heldere kleuren zoals het rood van bixbiet treedt op vanwege de aanwezigheid van onzuiverheden, en in het geval van rode beril gaat het om mangaan.

.

.

 

 

 

 

5. Taaffeiet

 

Wat zo bijzonder is aan taaffeiet is dat het niet alleen schaars is, maar ook op een bijzondere manier werd ontdekt. Richard Taaffe was de eerste die een exemplaar vond – een geslepen en gepolijste edelsteen – in een juwelierswinkel in Dublin in 1945. Daarmee is het de enige edelsteen die voor het eerst werd geïdentificeerd door een geslepen exemplaar. Vóór de ontdekking waren de meeste stukken van de edelsteen ten onrechte geïdentificeerd als spinel. Het blijft een van de zeldzaamste edelsteenmineralen ter wereld en staat erom bekend dat het nog steeds moeilijk te identificeren is.

.

.

 

 

 

 

6. Poudretteiet

 

Poudretteiet is een lust voor het oog – met haar natuurlijk roze kleur, transparantie en de glasachtige glas. Het komt uit een edelsteenrijke locatie – een steengroeve in Mont St. Hilaire in Quebec (Canada), waar meer dan 60 soorten edelstenen zijn gevonden. Deze groeve wordt gerund door de familie Poudrette, naar wie dit juweeltje dan ook is vernoemd. De eerste exemplaren van poudretteiet werden ontdekt in de jaren ’60 als minuscule kristallen; maar het werd pas in 1987 officieel erkend als een nieuw soort mineraal en pas in 2003 uitvoerig beschreven.

.

.

 

 

 

 

7. Jeremejeviet

 

De volgende op de lijst van de tien meest zeldzame edelstenen is jeremejeviet. Deze kleurloze, hemelsblauwe of lichtgele steen werd voor het eerst beschreven in 1883 in Siberië en vernoemd naar de Russische mineraloog Pavel Jeremejev. Sinds die tijd zijn kristallen van edelsteenkwaliteit in beperkte hoeveelheden teruggevonden in Namibië. Omdat er maar zo weinig van worden gevonden, wordt verwacht dat jeremejeviet een uiterst zeldzame edelsteen blijft voor verzamelaars. De paar die er wel zijn, zijn ongelooflijk waardevol.

.

.

.
.
.
.
.
.
,

8. Musgraviet

 

Is dit grijs-groene mineraal taaffeiet of musgraviet? De twee soorten lijken chemisch en optisch zeer op elkaar en kunnen alleen worden onderscheiden met behulp van een proces genaamd micro-raman spectroscopie. In 2005 zouden er nog maar acht exemplaren van musgraviet bestaan, hoewel het mogelijk is dat veel musgraviet door hun eigenaars wordt aangezien voor taaffeiet. Musgraviet is vernoemd naar de plaats waar het in 1967 werd gevonden, het Musgrave Range in Zuid-Australië. Het eerste exemplaar dat groot en zuiver genoeg was om te worden geslepen tot edelsteenkwaliteit werd echter pas in 1993 gevonden.

 

 

 

 

 

 

9. Serendibiet

 

Deze steen werd voor het eerst ontdekt in 1902 in Sri Lanka door Dunil Palitha Gunasekera. Hij werd vernoemd naar Serendib, de oude Arabische naam voor Sri Lanka. De steen bestaat uit een buitengewoon complexe formule: calcium, magnesium, aluminium, silicium, borium en zuurstof, die allemaal deel uitmaken van deze betoverende edelsteen. Geslepen stenen zijn zeldzaam en meestal vrij klein.

.

.

 

 

 

 

10. Hiboniet

 

Hiboniet werd in 1953 ontdekt in Madagaskar door Paul Hibon, een Franse goudzoeker. Hij zond een aantal monsters van deze opvallende steen naar Jean Behier voor onderzoek, en die gaf het de werktitel ‘hiboniet’. Dit donkere mineraal kan worden gevonden in hoogwaardig metamorf gesteente op Madagaskar.

.

.

.

.

.

.

.

.

De geschiedenis van sieraden en juwelen.

Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Een juweel of sieraad is een object dat op het lichaam gedragen wordt met de bedoeling het te verfraaien. Sieraden zijn even oud als de mens. Zodra onze verste voorouders dierenhuiden begonnen te dragen om zich te wapenen tegen koude en regen zochten ze ook naar elementen om zichzelf mooier te maken.

 

 

 

 

 

Al in de vroegste beschavingen

 

Vrouwen gingen op zoek naar decoratieve stukken om de sterkste mannen van de stam voor zich te winnen, mannen wilden vooral een goede moeder om het voortbestaan van de soort te verzekeren.Door de eeuwen heen werden de verschillende juwelen en sieraden steeds verfijnder door gebruik te maken van edele metalen en nieuwe technieken.

Het beroep van ‘juwelier’ heeft altijd in hoog aanzien gestaan, ook in de eerste primitieve beschavingen. Vroeger hadden juwelen een functie, bijvoorbeeld om kleren samen te houden Ze werden gemaakt van materialen zoals beenderen, tanden, schelpen, hout en steen. In de Oertijd had een juweel ook het opzet om de status van bepaalde vooraanstaande figuren te tonen. Meestal werden ze met die siervoorwerpen ook begraven.

 

 

 

 

In primitieve culturen was het gebruikelijk om een amulet, kralen of een medaille te dragen. Afrikaanse stammen drukten er hun eigenheid mee uit. Kralen kunnen zowel gedragen worden rond de hals, de pols, de vingers, de enkels en de heupen. De eerste vondsten van Afrikaanse juwelen dateren van 75.000 jaar geleden uit Kenia.

Het zouden trouwens de Cro-Magnons zijn, onze oorspronkelijke voorouders uit Afrika, die naar het Midden-Oosten emigreerden en in Egypte de Neanderthalers als dominant ras verdreven. De Cro-Magnons brachten er het ambacht van het maken van armbanden en halskettingen met tanden en beenderen mee.

 

 

 

 

De eerste sporen van geavanceerde juwelen zijn terug te vinden in het oude Egypte van zowat 5.000 jaar geleden. De Egyptenaren verkozen de luxe, de zeldzaamheid en gemakkelijke bewerking van goud boven andere metalen om juwelen  te maken.

Gouden ornamenten groeiden er algauw uit tot de manier om kracht en religiositeit mee te symboliseren. De machtsdragers pronkten met hun gouden juwelen tijdens leven en dood, want de sieraden gingen mee in de graftombes.

 

 

 

 

Samen met goud gebruikten de Egyptische siersmeden ook gekleurd glas en tal van edelstenen. Toch verkozen ze vooral glas als nevenmateriaal bij het vervaardigen van juwelen omdat glas gemakkelijk bewerkbaar en kleurbaar was. Kleuren hadden er een groot belang, en elke kleur had een andere betekenis.

Zo zei het Boek van de Dood specifiek dat een ketting van Isis rond de nek van een mummie rood moest zijn om de drang van Isis naar bloed te bevredigen, terwijl groene juwelen stonden voor vruchtbaarheid en een goede oogst.

 

 

Glazen Egyptisch sieraad

 

 

In het oude Egypte werden heel wat materialen om juwelen van te maken gevonden aan de grenzen en in de Rode Zee. Daar bevond zich een mijn waarin ze emerald, het lievelingsgesteente van Cleopatra, opdelften. De Egyptische juweliers waren traditioneel aan de slag in grote werkhuizen letterlijk vastgehecht aan tempels en paleizen.

De Egyptische juwelenontwerpen werden ook door andere volkeren overgenomen zoals de Feniciërs die de kunst van het juwelen maken over de hele  wereld verspreidden.Ook werden oude Turkse designs teruggevonden in Perzische juwelen, het bewijs dat er heel wat handel was tussen het Midden-Oosten en Europa.

 

 

Sieraad van Cleopatra

 

 

Ongeveer 4.000 jaar geleden groeide het juwelen maken tot een belangrijk vak in de steden Sumer en Akkad. Het meest bekende archeologische bewijs komt uit de koninklijke begraafplaats van Ur, waar honderden graven uit de periode 2900-2300 voor Christus werden ontdekt.

In deze graven troffen archeologen tomben aan met massa’s artefacten in goud en zilver. Ook in Assyrië vond men graven van mannen en vrouwen getooid met amuletten, enkelbanden, halskettingen en riemen.

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

 JOHN ASTRIA

JOHN ASTRIA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Antieke juwelen

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Oude vintage juwelen zijn in

 

Oude juwelen (ook wel eens ‘vintage’ juwelen genoemd) zijn hipper dan ooit. Kijk maar eens om je heen en overal zal je jong én oud zien rondlopen met een oud juweel dat al dan niet door een juwelenmaker nieuw leven is inge-blazen.
.
.

 

 

 

Oud juweel als statement

 

Heb je nog een oude collier van je grootmoeder liggen of een zilveren ring van je moeder? Draag ze. Volgens Britse modekenners maak je pas een statement als je de oude juwelen opnieuw aandurft. In tijden van crisis mag er wat blingbling gedragen worden.

 

 

 

 

 

Waar oude juwelen vinden

 

Waar kan je oude juwelen vinden? Letterlijk overal. Misschien gewoon in je eigen schuif, zijnde een erfstuk van je oma. Soms gewoon op straat, ergens op een rommelmarkt of in een van die vele pittoreske winkeltjes met twee-dehands- en oude spulletjes die je wel in elke stad of grotere gemeente vindt. De zoektocht is al een deel van de pret.

 

 

 

 

Eigen stijl

 

Anderzijds brengen ook bekende ontwerpers als Lanvin, Gucci, Louis Vuitton en Chanel jaarlijks prachtige sie-raden uit die een oude vintage look hebben, alleen lijken deze juweeltjes wat aan populariteit in te boeten. Niet alleen zijn ze uiterst herkenbaar, maar verschijnen ze massaal in reclamecampagnes. Bovendien dien je er astro-nomische bedragen voor neer te tellen. Echte modeliefhebbers gaan voor die look, maar gebruiken hun eigen stijl. Geen betere manier om dat te doen dan met een echt en geen nagemaakt vintage juweel.

 

 

 

 

 

 

Subtieler

 

“Steeds meer dames willen een uniek, persoonlijk stuk”, vertelt Mc Kee, fashionverantwoordelijke bij Harrods die met kennis van zaken kan spreken. “Meer nog, de dure nieuwe juwelen van ontwerpers blijven vaker liggen, ieder-een weet dat ze veel geld kosten en net dat aspect van het duur zijn getuigt bij sommigen van weinig smaak. Vin-tage juwelen ogen subtieler en je zal zelden iemand anders met hetzelfde stuk zien flaneren”. Dat unieke aspect van het vintage juweel is inderdaad niet te onderschatten.

 

 

 

 

 

 

Nieuwe vintage

 

Wil je toch meer een hedendaagse look, zijn er een heleboel ontwerpers die aan een oud stuk een moderne twist weten te geven. De Amerikaanse Tom Binns bijvoorbeeld, uiterst populair bij celebs, was pionier in de ‘nouveau vintage-look’. Hij gebruikt oude diamanten en maakt er letterlijk nieuwe juweeltjes van. Zijn stukken blijken elk seizoen uiterst populair bij Harrods. Even gegeerd is het juwelenmerk ‘House of Lavande’s’ dat oud en nieuw per-fect weet samen te smelten.

 

 

 

 

 

 

Wat is de waarde van oude juwelen en vintage juwelen?

 

Je hebt oude juwelen in de kast liggen en wil weten wat ze precies waard zijn? Om een antwoord te geven op de-ze veel gestelde vraag moet je rekening houden met verschillende factoren. Vaak heeft een particulier de neiging om de waarde van zijn oude juwelen te overschatten, maar je kan soms ook positief verrast worden. Het is in ie-der geval de moeite waard om ze door een kenner te laten schatten. Zeker als het juwelen met goud, zilver, dia-manten en briljanten zijn zou je er wel eens heel wat geld voor kunnen krijgen.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

Juwelen uit erfenis

.

Als je oude juwelen wil laten schatten, moet je realistisch zijn en afstand doen van de sentimentele waarde die de juwelen voor je hebben. Ze kunnen een erfenis zijn van een dierbaar familielid, of je hebt ze ergens op de kop kunnen tikken voor een prijs die naar jouw gevoel een buitenkansje was. Maar als je de juwelen in geld wilt om-zetten, zal je rekening moeten houden met de realiteit en de prijs van de dag.

 

 

 

 

 

 

Vintage juwelen

 

Zorg ervoor dat je vooraf kennis hebt van de juiste woordenschat alvorens je een schatting van je oude juwelen laat maken. Dat komt professioneler over en je zal minder snel in de zak gezet worden. Zoals ook gebruikelijk in de wereld van diamant, goud en zilver is de gebruikte terminologie om oude juwelen te benoemen Engels. Men spreekt er dan ook eerder van vintage juwelen in plaats van oude of antieke juwelen, maar in feite wordt hiermee exact hetzelfde bedoeld.

 

 

 

 

 

 

Imitatiejuwelen

 

Zoals overal waar er geld mee gemoeid is moet je ook bij de aankoop van oude juwelen (of antieke juwelen, zo je wil) opletten voor vervalsingen en imitaties. Er valt nu eenmaal goed geld mee te verdienen, en dan is de verlei-ding om te gaan vals spelen nu eenmaal groot.

 

 

 

 

 

 

Juwelen met edelstenen

 

De mens heeft in de loop der eeuwen de kennis onder de knie gekregen om allerlei materialen te maken zoals glas, synthetische spinel, pyriet en kwarts om hiermee echte edelstenen in edele materialen zoals diamant, goud en zilver na te bootsen. Een praktijk die al bestond van op het ogenblik dat voorwerpen in deze materialen ge-maakt een vooraanstaande status kregen, en bij de Egyptenaren stonden al strenge straffen op de namaak van sieraden en juwelen, die er vooral een erefunctie hadden.

Ook in natuurlijke stenen leerden bedriegers om bepaalde veranderingen aan te brengen om ze zo voor waarde-volle edelstenen te laten doorgaan. Zo kan je echte stenen gemakkelijk kostbaarder maken door bepaalde scheurtjes of onvolkomenheden weg te werken of te verbergen.

 

 

 

 

 

Waardevol

 

Er bestaan ook wetenschappelijke technieken en methodes om te ‘foefelen’ met juwelen en edelstenen. Door een steen een warmtebehandeling te geven kan je namelijk de helderheid en de kleur beïnvloeden, een effect dat he-laas doorgaans slechts tijdelijk is. vervalsers zullen deze operatie dan ook liefst zo kort mogelijk voor de verkoop van hun materiaal uitvoeren. Soms worden de stenen gewoon in een vuur geworpen en wacht de vervalser de gang van de natuur af, een vrij amateuristische techniek maar ze durft wel eens vruchten af te werpen.

Anderen maken gebruik van heel wat apparatuur en technologie. Voor sommige stenen is dit resultaat compleet onvoorspelbaar en je kan er de steen ook helemaal mee naar de vaantjes helpen. Aquamarijn zal bij verhitting bijvoorbeeld van groen naar blauw kleuren, maar helemaal zeker is dit niet. Het resultaat hangt af van de juiste verhoudingen van de stoffen waaruit de steen bestaat, en dat is zeker met het blote oog moeilijk te achterhalen.

 

 

 

 

 

Mensen blijven voor gouden en andere juwelen kiezen

 

Waarom dragen mensen een gouden juweel? Veel heeft te maken met je goed voelen in je vel. Wie een gouden juweel draagt, straalt klasse en subtiliteit uit. Het is een keuze die je niet zomaar maakt en waar je de nodige tijd voor moet uittrekken.
.
.
.
.
.
.
.

Humeur

 

Juwelen zijn een expressie van de persoonlijkheid van de drager. Die kan van dag tot dag verschillend zijn, naar-gelang je humeur en de situatie van het moment. Het is dus te verantwoorden om meerdere juwelen te hebben die je uiteraard niet allemaal tegelijk moet dragen. Vergelijk het met je kledij: werkkledij is toch ook verschillend van de kledij die je in je vrije tijd of tijdens een feestje draagt. Regelmatig van juwelen wisselen drukt uit dat je een avontuurlijk persoon bent, iemand die niet vastgeroest zit in gewoontes en zijn intuïtie durft te volgen.

 

 

 

 

 

 

De subtiliteit van een gouden juweel

 

Een gouden juweel uitkiezen doe je niet zomaar. Het is een taak waarbij je best niet over één nacht ijs mag gaan. Niet alleen omdat er een prijskaartje aan vast hangt, maar ook omdat je goud als het ware moet ‘verdienen’. Een gouden juweel staat nu eenmaal niet bij iedereen. Je kiest best voor een subtiel juweel dat je een zacht uiterlijk geeft en je persoonlijkheid mooi onderstreept zonder uit de toon te vallen. De gouden tip is dus: ga op zoek naar een origineel en verbluffend juweeldesign dat voor zichzelf spreekt en als vanzelfsprekend bij jouw persoon hoort.

 

 

 

 

 

Aanvoelen

 

Juwelen dragen is een gave die niet aan iedereen gegeven is, het is iets wat je als het ware moet aanvoelen. Een bepaald gouden juweel kan perfect bij de ene persoon passen, maar bij iemand anders net te veel zijn. Is je eerste indruk niet goed? Laat je dan nooit overhalen het juweel aan te kopen, want je zal je alleen maar bekocht voelen. Van groot belang is je allereerste gevoel. Eerst moet je het gouden juweel op zich uiteraard al mooi vinden. Is dat niet het geval, dan komt het nooit meer goed. Heb je een juweel gevonden dat je helemaal aanstaat? Dan is de tijd rijp om het grondig te passen. Zit het juweel goed rond je hals, pols, vinger, enkel? Neem dan uitgebreid de tijd om jezelf in de spiegel te bestuderen.

Ga je naar de juwelier: neem dan altijd een voldoende grote handspiegel mee waarin je gewoon bent jezelf te bekijken. Doorgaans heeft de juwelier zelf wel een spiegel, maar als dat niet het geval is dan kan je toch naar je-zelf kijken. In een andere spiegel kan je er net ietsje anders uitzien, hou daar rekening mee. Laat je leiden door je eigen gevoel, en reageer pas dan op de reactie van anderen. Geeft het juweel een goed gevoel en vind je jezelf mooi, dan moet je niet meer aarzelen. Als de prijs meevalt uiteraard.

 

 

 

 

 

Sommigen ontwerpen hun eigen juweel

 

Ook wanneer het gaat om een juweel dat op grotere schaal gemaakt wordt, moet je steeds kiezen voor een de-sign dat bij je persoonlijkheid past. De perfecte gouden ring om je look te accentueren, een schitterend halssnoer dat je stijl definieert, een armband die wel voor je pols gemaakt lijkt: leg de lat hoog bij het uitkiezen van je gou-den juweel. Simpeler is het natuurlijk wanneer je zelf een juweel laat ontwerpen. Zet alle elementen die in het ju-weel moeten zitten op een rijtje, en vooral ook wat je niet wilt. Op basis van deze informatie kan de edelsmid een juweel maken dat je als een tweede huid past.

 

 

 

 

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

 

John Astria

John Astria

 

 

Oorbellen, eeuwenoude sieraden

Standaard

categorie : sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

De geschiedenis van oorbellen gaat terug tot aan 3000 voor Christus. Ooit begon het simpel en wilde men hiërarchie en rijkdom laten zien aan de hand van dit sieraad. Nu is het niet meer zo simpel. De trends in oorbellen lopen uiteen in alle vormen en maten en we hoeven ze niet perse te dragen omdat we rijkdom willen laten zien.

 

 

dyn003_original_351_425_pjpeg_2635981_76787fbceeffe0ec3d305fe8375ba98b

Egyptische oorbel van Nefertite

 

 

 

De eerste oorbellen

 

Rond 3000 v. Christus werden de eerste oorbellen gedragen. Deze oorbellen waren gemaakt van edele metalen en werden gedragen om te vertellen hoe rijk de drager zou zijn. Ook was het dragen van oorbellen vaak een te-ken van godsdienst. Zowel mannen als vrouwen droegen dit sieraad. Een ding was zeker, alleen de rijken konden zich oorbellen veroorloven. Dit blijkt dan ook uit vondsten uit graven van die tijd. Er veranderde niet veel in de eeuwen daarna. Oorbellen van edele metalen werden verrijkt met de mooiste edelstenen. Nu droegen voorname-lijk de vrouwen ze nog.

 

 

etruskische-broche-met-robijn

Een Etruskische oorbel

 

 

 

Rustige periode

 

Vanaf eind middeleeuwen tot aan de negentiende eeuw waren oorbellen afwisselend in trek of niet. In de zeven-tiende eeuw waren grote hangers bijvoorbeeld helemaal in, maar in de achttiende eeuw werden er veel mutsen gedragen en dus geen oorbellen. Pas vanaf de negentiende eeuw werden oorbellen echt toegankelijk voor ieder-een en blijvend in de mode tot nu aan toe.

 

 

William_Powell_Frith_nieuwe_oorbellen_1875

 

 

 

Negentiende eeuw tot nu

 

Met de opkomst van de populaire cultuur en filmindustrie van de negentiende eeuw, werden ook de oorbellen populair. Je zag ze overal terug komen, bij alle beroemde filmsterren en actrices. In de twintigste eeuw was het dan ook zo ver dat vrouwen van alle standen oorbellen droegen en daarbij ook steeds vaker. Prijzen werden ge-varieerder en allerlei stijlen kwamen op.

Nu zijn oorbellen dan ook niet meer weg te denken uit onze samenleving. Met oorbellen hoeven we niet perse meer rijkdom uit te stralen, redenen als vrouwelijkheid en stijl zijn voortaan ook belangrijk. Toch proberen de rij-ken onder ons natuurlijk wel uit te stralen dat ze het breed hebben met de mooiste en duurste sieraden. Dat is iets wat waarschijnlijk nooit zal veranderen.

 

 

meisje_met_de_parel_oorbel

 

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

 JOHN ASTRIA

JOHN ASTRIA

 

Rode jaspis

Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

 

Kenmerken van rode jaspis

 

De rode variëteit van jaspis kan verschillende tinten rood tot roodbruin hebben, De steen is soms egaal rood, maar vertoont vaak vlekken of strepen. Rode jaspis kan een mooie tekening hebben, dankzij de verschillende kleurschakeringen. Een bijzonder soort is de brecciejaspis. Deze bestaat uit kleine fragmenten rode jaspis, die aan elkaar geklit zijn met kwarts.

Rode jaspis is een van de weinige edelstenen die je gewoon tijdens een wandeling kunt vinden op een grindpad, op het strand of in een zandverstuiving. De rode jaspis is geliefd voor ringen, hangers en kralen. En het is een van de belangrijkste heelstenen, die vooral voor de onderste drie chakra’s wordt gebruikt. De jaspis is meestal rood, maar kan ook geel, bruin of groen zijn.

 

 

 

rodejaspis

 

 

 

jaspis

 

 

 

Herkomst van de naam

 

Het woord jaspis komt waarschijnlijk uit een Semitische taal in het Midden-Oosten. Het betekent ‘gespikkelde steen’. Een andere naam is silex. Dit is Latijn voor ‘vuursteen, kwarts’.

 

 

 

 

 

Door de eeuwen heen

 

Jaspis werd in de Oudheid voor de moeder van alle edelstenen gehouden. De edelsteen wordt genoemd in La-tijnse, Griekse en Hebreeuwse geschriften. Ook documenten van de oude Indusbeschaving (ca 3300-1300 v.Chr.) verwijzen naar deze steen. Jaspis was een geliefkoosd materiaal voor kleine amuletten, sieraden, versiering van het heft van wapens. In het Stenen Tijdperk werden wapens, sieraden en gebruiksvoorwerpen vervaardigd van ro-de jaspis. Er zijn Babylonische rolzegels van rode jaspis gevonden. De oudsten worden geschat op ongeveer 4000 jaar oud. Met je persoonlijk rolzegel gaf je in die tijd je akkoord voor een transactie (vergelijkbaar met je handte-kening nu).

In Egypte sneed men graag scarabeeën uit rode jaspis. Deze amuletten moesten beschermen tegen enge ziektes, heksen en demonen en rampspoed. Scarabeeën die aan doden meegegeven werden, moesten hun eigenaar beschermen tegen onheil in het dodenrijk. Er zijn rode jaspis-amuletten van slangenkoppen gevonden; zo’n slangenkop moest beschermen tegen slangenbeten.

In de Middeleeuwen was de rode jaspis een echte mannensteen. Vanwege de rode kleur werd hij verbonden met Mars, de oud-Romeinse oorlogsgod. Wapens versierd met rode jaspis zouden de kracht en moed van de eigenaar aanmerkelijk versterken. Het zwaard Balmung van Siegfried uit de Nibelungensage had volgens de legende een heft bezet met jaspis. In de Middeleeuwen geloofde men dat een amulet van rode jaspis je scherp van gedachten en snel van actie maakte. Daarnaast zou dit amulet beschermen tegen pech, onheil en onnodige risico’s. Ook in deze tijd was de rode jaspis een geliefde steen voor zegelringen, kralen en sieraden.

De Duitse mystica Hildegard von Bingen (1098-1179) gebruikte graag rode jaspis tegen een groot aantal kwalen en problemen, waaronder beten van insecten, spinnen en slangen, vallende ziekte en maanziekte. Door tijdens het baren een stuk rode jaspis vast te houden, zou de moeder zichzelf en haar kind beschermen tegen boze gees-ten. De Amerikaanse Indianen gebruikten de rode jaspis in rituelen om regen op te roepen. De steen stond bij hen te boek als regenbrenger.

 

 

jaspis rood 2

 

 

 

2427-Rode-jaspis-engel-nr.6-46x32x17mm-31-gram-1

 

 

 

Spiritueel

 

* Rode jaspis maakt vasthoudend, doelgericht en wilskrachtig.
* De rode jaspis versterkt de creativiteit, ondersteunt de groei van geesteskinderen. Latent aanwezige talenten en vaardigheden komen tot bloei met rode jaspis, inclusief intuïtie en visionaire gaven.
* Rode jaspis vergemakkelijkt uittredingen en reizen naar andere dimensies. De edelsteen helpt om weer veilig terug te keren.
* Rode jaspis vergroot de liefde voor de medemens en de bereidheid om iets voor anderen te betekenen.
* Rode jaspissoorten helpen negatieve energieën af te vloeien en positieve energieën aan te trekken.
* Jaspis maakt eerlijk en oprecht (ook naar jezelf!).
* Rode jaspis helpt moeilijke situaties te hanteren en vervelende taken uit te voeren.
* Rode jaspis helpt bij het verwerken van oude trauma’s en verdriet

 

 

 

 

 

 

Chemische samenstelling

 

 

De rode kleur wordt veroorzaakt door ingesloten ijzeroxide. Rode jaspis kan overgaan in andere kleuren jaspis. De steen kan vlekken of strepen in allerlei kleuren vertonen. Dat is meestal witte kwarts of een andere kleur jaspis.

 

Samenstelling: SiO2 + Fe2O3 of Fe3O2
Hardheid: 6,5 – 7
Glans: mat, vetglans, glasglans
Transparantie: ondoorzichtig
Breuk: schelpvormig, ruw
Splijtbaarheid: geen
Dichtheid: 2,58 – 2,91
Kristalstelsel: trigonaal, microkristallijn

 

 

 

 

 

pijl-omlaag-illustraties_430109

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

John Astria

John Astria

Edelstenen en juwelen zijn kostbaar

Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Edelstenen en juwelen hebben door hun fascinerend spel tussen kleuren, materiaal en lichtspel de mens altijd aangetrokken. Edelstenen zijn bovendien zeldzaam, maar hebben ook een uitzonderlijke hardheid en duurzaamheid. Voeg er nog het menselijk vernuft aan toe, en je bekomt juwelen en sieraden van een uitzonderlijke pracht die, zeker in oude culturen, niet zelden geassocieerd werden met bovennatuurlijke krachten, mythische en goddelijke gaven.

 

 

 

 

 

In de natuur

 

In de natuur komen ruim 3000 intussen ontdekte en gerangschikte mineralen voor, waarvan hooguit een vijftigtal de benaming edelsteen verdienen. Het aantal schommelt en groeit verder aan naarmate nieuwe materialen ontdekt worden.

Een mineraal beschouwen we als een edelsteen als het er aantrekkelijk uitziet, maar vooral ook over een mooie kleur beschikt. Een edelsteen moet bovendien ook duurzaam zijn, en dus hard en stevig genoeg om niet beschadigd te raken bij voortdurend gebruik of dragen. Ook draagt de zeldzaamheid van de steen ertoe bij om tot de edelstenen gerekend te kunnen worden.

De top vijf van waardevolle edelstenen wordt ingenomen door de stersaffier, de zoetwaterparel, de dia-mant, de robijn en de smaragd.

 

 

stersaffier

 

 

 

 

zoetwaterparel

 

 

 

 

diamant

 

 

 

 

smaragd

 

 

 

 

robijn

 

 

 

 

                                            Leer van de edelstenen

 

Wetenschappers zijn al eeuwenlang uitermate door edelstenen gefascineerd. Gemmologen (edelsteendes-kundigen) bestuderen nauwkeurig elke steen om zo te kijken welke structurele en atomische verandering-en edelstenen bij hun bewerking tot juweel ondergaan om hieruit lessen te trekken.

Edelstenen en hun afgeleide vormen zoals juwelen en sieraden, hebben door de eeuwen heen altijd al een belangrijke symbolische functie gehad. Ze waren het uiterlijke kenmerk van vorsten, edelen en vertegen-woordigers van de verschillende godsdiensten. Van opzichtige kronen tot dure gewaden, overal vond en vind je juwelen die wel lijken uit te schreeuwen hoe rijk en belangrijk hun drager is.

Toch zijn juwelen en antieke sieraden niet enkel weggelegd voor de welstellende burgers en de elite. Heel wat mensen beleven plezier aan het verzamelen van edelstenen. Ook wie zich geen duurdere stenen kan veroorloven, is doorgaans toch in de mogelijkheid om enkele mineralen te vergaren, die weliswaar niet de kwaliteit van edelstenen hebben maar toch een zekere elegantie en tijdloze schoonheid uitstralen. Zelfs de aanleg een bescheiden collectie met pakweg barnsteen kan erg stimulerend werken.

 

 

soorten beril

 

 

 

gemnoloog

 

 

 

                                                       Mineralen

 

De meeste edelstenen zijn anorganische materialen met een constante chemische samenstelling en een regelmatige inwendige structuur. Vrijwel alle stenen met een minerale oorsprong beginnen hun bestaan ingebed in een moedergesteente dat bekend staat onder de term ‘matrix’. In dit stadium is de steen nog ruw, maar veel natuurlijke kristallen zien er op zichzelf aantrekkelijk genoeg uit om de verzamelaar te kun-nen bekoren.

Slechts enkele edelstenen zoals barnsteen en parels zijn afkomstig van dieren of planten. Ze worden ge-rangschikt onder de organische edelstenen. Ze ontstaan uit schelpdieren (die parels produceren), poliepen (waarvan het skelet als koraal overblijft) of uit de fossiele hars van bomen (die barnsteen vormt). Ivoor, schelpen en git zijn ook organische materialen. Ze zijn echter geen echte stenen en hebben niet dezelfde duurzaamheid van de minerale edelstenen.

 

 

Groene agaat

 

 

 

barnsteen

 

 

 

Parels uit een oester

 

 

Tenslotte hebben we ook nog de synthetische edelstenen; deze hebben dezelfde fysische eigenschappen als de natuurlijke edelstenen, maar ze worden door de mens in laboratoria gemaakt.

 

 

Synthetische opaal

 

 

Ook worden vaak imitaties gemaakt van edelstenen. Hiervoor worden minder waardevolle materialen zoals glas of composietstenen gebruikt.

Goud, zilver en platina rangschikken we onder de edele metalen. Ze zijn dus geen edelstenen, maar het zijn natuurlijk wel gemakkelijk te bewerken, aantrekkelijke materialen om edelstenen in te plaatsen.

 

 

 

 

 

goud ruw

 

 

 

aden

gouden sieraden

 

 

 

zilver ruw

 

 

 

zilveren voorwerpen

 

 

 

platina ruw

 

 

 

platina ringen

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

preview en aankoop boek “De Openbaring “: 

http://nl.blurb.com/books/5378870?ce=blurb_ew&utm_source=widget

 

 

 

 JOHN ASTRIA

JOHN ASTRIA

 

Clinochloor

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Clinochloor is een groep edelstenen welke groen, grijs, geel, paars, wit of kleurloos kunnen zijn. Een aantal varian-ten van clinochloor zijn serafiniet  (diep groen met zilverkleurige patronen die het licht weerkaatsen en dus een glanzend effect geven), kammereriet (paars), cookeiet en chloriet.

 

 

chlinochloor ruw

 

 

 

clinochloor bewerkt

 

 

 

 

serafiniet ruw

 

 

 

serafiniet bewerkt

 

 

 

 

kammereriet ruw

 

 

 

 

hanger kammereriet

 

 

 

 

cookeiet ruw

 

 

 

 

kwarts met cookeiet

 

 

 

 

chloriet ruw

 

 

 

 

chloriet bewerkt

 

 

 

Etymologie

 

Clinochloor komt van de Griekse woorden klino, wat schuin, en chloros, wat groen betekent.

 

 

clinochloor grijs

 

 

 

clinochloor paars

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

Samenstelling: (Mg,Fe++)5Al(Si3Al)O10(OH)8

hardheid: 2- 2,5

dichtheid: 2,55 – 2,75

 

 

chloriet in kwarts

 

 

 

chloriet in bergkristal