Tagarchief: grijs

mrt2

Topaas

Geplaatst op door
Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Een topaas is vaak wijnrood of strogeel maar kan ook wit, grijs, groen, blauw of oranje zijn. De steen is doorzichtig tot doorschijnend met een glasachtige glans. Goudtopaas wordt ook wel edeltopaas genoemd. Door geelbruine topaas te verhitten verandert deze in een roze of rode kleur. Door topaas bloot te stelling aan straling wordt een blauwe kleur verkregen. Mystieke topaas (mystic topaz) is geen kleurvariant, maar een topaas die met een dunne filmlaag gecoat is waardoor een regenboogeffect ontstaat.

 

 

 

 

 

 

 

 

mystic topaas

 

 

 

Voorkomen

 

Saksen was in de 18de eeuw een belangrijke leverancier van (gele) topazen: deze zogenoemde Saksische diamanten werden gewonnen in het Vogtland, waar de Schneckenstein grotendeels werd afgegraven. Topaas komt voor in de zandfractie van Nederlandse riviersedimenten. Het is onder andere een karakteristiek element van zanden van de Noordwest-Duitse rivieren.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geschiedenis en gebruik

 

De naam van de steen is te herleiden tot het Grieks. Plinius de Oudere voerde de naam terug op een legendarisch eiland Topazius in de Rode Zee, waarvan de identiteit onzeker is, evenals de precieze aard van de stenen die ervandaan kwamen. De aanduiding topaas kreeg zijn huidige betekenis pas na de middeleeuwen. De topaas is een van de negen edelstenen in de Thaise Orde van de Negen Edelstenen. De Paus bezit een mijter, een zogenoemde mitra preciosa die met goud, topazen en parels is versierd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: Al2(SiO4)(F,OH)2

hardheid: 8

dichtheid: 3,5-3,6

 

 

Topaas
Quartz-Topaz-k-153c.jpg
Mineraal
Chemische formule Al2SiO4(F,OH)2
Kleur Kleurloos, bleekblauw, geel, geelbruin of rood
Streepkleur Wit
Hardheid 8 (per definitie)
Gemiddelde dichtheid 3,55 kg/dm3
Glans Glasglans
Opaciteit Doorzichtig
Breuk schelpvormig, ruw
Splijting [001] Perfect
Kristaloptiek
Kristalstelsel Orthorombisch
Brekingsindices 1,606 – 1,643
Dubbele breking + 0,008 tot + 0,016
Fluorescentie rose tot zwak bruinachtig
Luminescentie goudgeel, crèmekleurig, groen
Overige eigenschappen
Veredeling bestralen, verhitten
Bijzondere kenmerken zelden kattenoog

 

 

 

 

 

goudtopaas

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

feb21

Chrysantsteen

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemene informatie

 

Chrysant steen of flower stone bestaat uit celestiet, calciet, chalcedoon, dolomiet of witte veldspaat in donkergrijze of zwarte kalksteen.

 

 

 

 

 

Kleur : bruin met groen en grijs bloem effect
Vindplaats : wordt o.a. gevonden in de Verenigde Staten en Schotland
Samenstelling : SiO2
Hardheid : 5-6
Dichtheid : 2,3-2,6
Kristalstelsel : amorf

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

feb17

Chiastoliet

Geplaatst op door
Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Chiastoliet wordt ook wel kruissteen genoemd. Chiastoliet wordt in steenkoolachtige leisteen gevormd, waarbij zich op de zijden van het kristal grafietstof heeft afgezet. Deze grafiet (koolstof) zet zich daar laagje voor laagje op af. Door deze speciale afzetting en groeiwijze ontstaat de vorm van een kruis. Chiastoliet is bruin, olijfgroen of grijs met een zwart kruis. Kristalstelsel is rhombisch.

.

.

.

.

Etymologie

.

Chiastoliet is afgeleid van het Griekse woord chiastos = kruis.

.

.

.

Vindplaats

.

Chiastoliet wordt o.a. gevonden in Oostenrijk (Lisens), Australië (Bimbowrie) en Brazilië (Bahía)

 

.

.

Chemische eigenschappen

samenstelling: Al2SiO5

hardheid: 6,5-7

dichtheid: 3,15

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

feb13

Celestiet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Celestiet is een strontium-sulfaat en is kleurloos, grijs tot lichtblauw van kleur. De steen is doorzichtig tot doorschijnend met een glasachtige glans. De getrommelde steen kan heel makkelijk breken.

.

.

.

.

Etymologie

.

De naam celestiet is afgeleid van het Griekse woord “cœlestis” wat hemels betekent.

.

.

.

.

Vindplaats

.

Het wordt hoofdzakelijk gevonden in sedimentaire gesteenten, en in evaporieten samen voorkomend met de mineralen gips, anhydriet en haliet. Het mineraal wordt over de hele wereld gevonden, gewoonlijk in kleine hoeveelheden.  Celestiet wordt o.a. gevonden in Madagaskar, China, Bolivia, de Verenigde Staten, Australië, Groot-Britanië, Oostenrijk en Zuid-Afrika. In Nederland komt celestiet voor in de groeven rond Winterswijk.

.

.

.

.

Chemische eigenschappen

.

samenstelling: SrSO4

hardheid: 3-3,5  dichtheid: 4

.

Celestiet
Celestite crystal crust.jpg
Mineraal
Chemische formule SrSO4
Kleur Blauw, bruin, groen, grijs en kleurloos
Streepkleur Wit
Hardheid 3 – 3,5
Gemiddelde dichtheid 3,95 kg/dm3
Glans Glas- tot parelmoerglans
Opaciteit Doorzichtig tot doorschijnend
Breuk Schelpvormig (bros)
Splijting [001] Perfect, [210] Goed
Kristaloptiek
Kristalstelsel orthorombisch
Brekingsindices 1.621 – 1.632
Dubbele breking 0.0090 – 0.0100

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

jan20

Smithsoniet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Het mineraal smithsoniet of zinkspaat is een zink-carbonaat met de chemische formule ZnCO3. Het is ook bekend onder de benamingen galmei en kalamijn. De Franstalige naam voor het plaatsje Kelmis La Calamine verwijst naar laatstgenoemde benaming.

.

.

.

.

.

.

Eigenschappen

.

Smithsoniet kan wit, grijs, groen, roze of blauw zijn, met een witte streepkleur. Het heeft een soortelijk gewicht van 4,4 en een hardheid van 4,5 op de Hardheidsschaal van Mohs. De glans is glas- tot parelachtig en het materiaal is doorzichtig tot doorschijnend.

.

.

.

.

.

.

Etymologie

.

Smithsoniet is vernoemd naar de oprichter van het Smithsonian Institute.

.

.

.

.

.

.

Vindplaats

.

Het normaal voorkomend smithsoniet, supergenetisch ontstaan door oxidatie van zinkertsen, wordt geassocieerd met andere super genetische loodmineralen. De belangrijkste vindplaatsen zijn Broken Hill in Australië, Tsumeb  in Namibië en de Kelly-mijn te Magdalena in de Verenigde Staten. Ook in Monte Poni op Sardinië zijn mooie aggregaten en stalactieten gevonden.

In België wordt smithsoniet aangetroffen in de omgeving van Kelmis en Moresnet, alwaar het vroeger op grote schaal werd ontgonnen, vooral voor de productie van messing. De aanwezigheid van zink in de ondergrond heeft hier gezorgd voor een bijzondere flora met onder andere het beschermde zinkviooltje.

.

.

.

.

.

.

Chemische eigenschappen

.

Chemische samenstelling: ZnCO3

hardheid: 4 – 4,5

.

.

.

.

.

Smithsoniet
Smithsonite - USGS Mineral Specimens 016.jpg
Mineraal
Chemische formule ZnCO3
Kleur Wit, grijs, groen, roze of blauw
Streepkleur Wit
Hardheid 4 tot 4,5
Gemiddelde dichtheid 4,43 kg/dm3
Glans Glas- tot parelachtig
Opaciteit Zelden doorzichtig, doorschijnend
Breuk Conchoïdaal tot oneffen
Splijting [1011] Perfect
Kristaloptiek
Brekingsindices Ne 1,621, No 1,848-1,849
Dubbele breking 0,027
Bijzondere kenmerken Geen

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

jan18

Byssoliet / Actinoliet

Geplaatst op door
Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemene informatie

 

Actinoliet is grijs, groen of zwart van kleur en heeft een glasachtige glans. De steen kan een naald-achtige vezelstructuur hebben. Actinoliet mag normaal niet verkocht worden omdat het een te hoog gehalte asbest bevat. Er kan alleen gezondheidsgevaar ontstaan als er in de steen geboord of gezaagd wordt en er vezels vrijkomen.

Nefriet (één van de twee steensoorten die als jade verwerkt wordt) is een groene variant. Amiant of Byssoliet is een variant met haarfijne vezels. Chrysotiel is een vuilwitte variëteit. Al deze soorten zijn asbesthoudend en dienen met voorzichtigheid behandeld te worden.

 

 

actinoliet

 

 

 

Etymologie

 

De naam actinoliet is afgeleid van het Griekse aktinos = straal. Dit vanwege de vezelige structuur die actinoliet kan aannemen.

 

 

actinoliet

 

 

 

Vindplaats

 

Actinoliet wordt o.a. gevonden in Oostenrijk (Knappenwand en Zillertal), Italië (Val Malenco), Brazilië (Bahia) en Tsjechië (Sobotín).

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: Ca2(Mg,Fe)5Si8O22(OH)2

hardheid: 5,5-6

dichtheid: 3,04

 

 

chrysotiel

 

 

 

 

 

 

jan9

Sfaleriet of zinkblende

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Het mineraal zinkblende, ook blende of sfaleriet (verouderd: sphaleriet) genoemd, is de belangrijkste bron voor de winning van zink. Het mineraal kan ook grote hoeveelheden ijzer en cadmium bevatten met vaak insluitsels van chalcopyriet(CuFeS2). Sfaleriet komt regelmatig voor als verontreiniging in looderts. Sfaleriet of zinkblende is van nature geel, bruin of grijs maar kan doordat het vaak insluitsels bevat ook rood, zwart, groen, grijs en wit zijn.

 

 

 

 

 

 

 

Eigenschappen

 

Het mineraal heeft een hardheid van 3,5 – 4, en een gemiddelde dichtheid van 4,05. De geringe hardheid maakt dat het mineraal voor sieraden enkel geschikt is als het insluitsels van andere mineralen bevat. Zinkblende heeft een kubisch kristalstelsel. Het kan bestaan uit tetrahedrale of dodecahedrale kristallen, maar het heeft doorgaans geen mooie kristalvormen.

Splijting vindt plaats volgens het kristalvlak [110]. Het mineraal kan transparant tot doorschijnend zijn, maar ook geheel ondoorzichtig als het veel ijzer bevat. Het mineraal kan bruine, lichtgele of witte strepen bevatten. Zinkblende heeft een harsachtige glans.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Naamgeving

 

De naam sphaleriet is afkomstig van het Grieks sphaleros, dat “verraderlijk” betekent. Het mineraal werd namelijk vaak voor galena (loodblende) aangezien, maar het bevat geen lood.

 

 

sfaleriet met galeniet, chalcopyriet, kwarts en realgar

 

 

 

 

 

 

 

Kenmerken

 

Zinkblende wordt gevormd in een grote verscheidenheid aan hydrothermale omstandigheden. Het komt vaak samen voor met pyriet en galeniet. De typelocatie van zinkblende is niet nader gedefinieerd en het mineraal komt zeer algemeen voor. Het geldt als het belangrijkste zink-erts.

 

 

 

fluoriet met sfaleriet

 

 

sfaleriet met chalcopyriet en bergkristal : cluster

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: (Zn,Fe)S

hardheid: 3,5 – 4

dichtheid: 3,9 – 4,1

 

 

sfaleriet met chalcopyriet

 

 

 

gekrsitalliseerde sfaleriet

 

 

 

Sfaleriet of zinkblende
Sphalerite4.jpg
Mineraal
Chemische formule ZnS met substituties door Fe
Kleur Geel, bruin of donkerbruin, afhankelijk van het ijzergehalte en onzuiverheden
Streepkleur Lichtgrijs of lichtbruin
Hardheid 3,5 – 4
Gemiddelde dichtheid 4,05 kg/dm3
Glans Hars- of diamantglans
Opaciteit Doorzichtig of doorschijnend
Breuk Oneffen
Splijting Perfect, [110]
Habitus Tetraëdrisch of dodecaëdrisch, gebogen vlakken, dikwijl massief of korrelig
Kristaloptiek
Kristalstelsel Kubisch
Brekingsindices 2,37-2,43 (isotroop)
Dubbele breking Geen; isotroop

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

gefacetteerde sfaleriet

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jan7

Bariet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemene informatie

 

Het mineraal bariet (ook wel bariumsulfaat, zwaarspaat, blanc fixe of permanentwit genoemd) is een barium-sulfaat met de chemische formule BaSO4. Het kan o.a. kleurloos, wit, geel, grijs en blauw zijn. Het is transparant, doorschijnend of opaak en heeft een glas- of parelglans. Bariet is niet oplosbaar in water, zuren en basen.

 

 

 

 

 

Eigenschappen

 

Het heeft een hardheid van 3 tot 3,5. Bariet is niet oplosbaar in water en heeft een hoge weerstand tegen andere chemicaliën. Het heeft een dichtheid van 4,48 kg/dm3, een witte streepkleur en de splijting van het mineraal is perfect volgens [210] en imperfect volgens [010]. De dubbelbreking van bariet is 0,0110 – 0,0120. Er bestaan stenen van onzuiver bariumsulfaat die opgloeien in het donker, zogenaamde Bologna-stenen.

 

 

 

 

 

Voorkomen

 

Bariet komt meestal voor in hydrothermale aderswaar het ontstaat bij lage tot middelmatige temperatuur. Verder wordt het gevonden in gangen en holten in kalksteen en in nieuwgevormde, vochtige en licht verzilte bodems. Bariet is een veel voorkomend mineraal en wordt o.a. gevonden in China, Europa (o.a. Engeland, Duitsland, Spanje), VS, Bolivia en Australië. In België wordt bariet aangetroffen te Blieberg, Angleur, Villers en Fagne en Fleurus.

 

 

.
.
.

 

Etymologie

 

De naam bariet komt van het Griekse woord barys wat “zwaar ” betekent. Dit vanwege het uitzonderlijk hoge gewicht voor een niet metaalhoudend mineraal.

 

 

 

.

.

Chemische eigenschappen

 

 

Mineraal
Chemische formule BaSO4
Kleur Kleurloos, soms gekleurd door onzuiverheden
Streepkleur Wit
Hardheid 3 tot 3,5
Gemiddelde dichtheid 4,48 kg/dm3
Glans Glas
Opaciteit Doorzichtig tot opaak
Breuk Oneffen
Splijting Perfect, [210]; imperfect, [010]
Kristaloptiek
Kristalstelsel orthorombisch
Brekingsindices 1,634 – 1,648
Dubbele breking 0,0110 – 0,0120
Overige eigenschappen
Chemisch gedrag Fosforiserend

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

bariet met fluoriet bariet cluster

 

 

 

bariet mineralen – Marokko

 

 

 

blauwe bariet

 

 

 

vandaniet kristallen op bariet

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jan3

Scapoliet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Scapoliet is een groep mineralen bestaande uit aluminium, calcium, natriumsilicaat, chloor, carbonaat en sulfaat. Het kan geel, blauw, paars, grijs, wit en groen van kleur zijn. Scapoliet is een mineraalgroep uit de isomorfe reeks tussen marialiet en mejoniet. Beide behoren tot de tectosilicaten.

Het doorzichtig tot doorschijnend scapoliet heeft een glasglans, een witte streepkleur en de splijting is duidelijk volgens de kristalvlakken [100] en [110]. Scapoliet heeft een gemiddelde dichtheid van 2,66 en de hardheid is 6. Het kristalstelsel is tetragonaal en het mineraal is niet radioactief.

 

 

ruw

 

 

 

 

Etymologie

 

Scapoliet komt van het Griekse woord skapos wat staaf betekent, vernoemd naar de vaak langwerpige kristalvorm.

 

 

 

 

 

 

 

 

Vindplaats

 

Scapoliet is een mineraal dat voorkomt als verweringsproduct van plagioklazen uit gabbro’s’s. De typelocatie van scapoliet is het Otter Lake in Canada. Afzettingen bevinden zich in Myanmar, waar gele, roze violette en blauwe kristallen te vinden zijn. Enige vertonen een kattenoogeffect. Gelijksoortige scapolieten komen ook voor in Sri Lanka.

Gele scapolieten worden gewonnen in Canada, lichtgele in Brazilië. Afzonderlijke doorzichtige kristallen kunnen 40 x 10 cm groot worden. Edelsteenskapolieten komen ook voor in Tanzania, Kenia, Madagaskar en Mozam- bique. Grote geslepen stenen zijn zeldzaam.

In het Smithsonian Institution in Washington bevinden zich onder andere een geslepen steen van 288 karaat, een geslepen skapoliet-kattenoog van 29,9 karaat uit Myanmar en een zware geeloranje geslepen steen uit Tanzania. Het wordt verder gevonden in Brevik, Noorwegen.

 

 

blauwe scapuliet

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

Samenstelling: 3NaAlSi3O8.NaCl – 3CaAl2Si2O8.CaCO3

hardheid: 5 – 6

dichtheid: 2,5 – 2,7

 

 

 

 

 

scapoliet
Skapolit,1 Benono, Madagaskar.jpg
Mineraal
Chemische formule Na4[Cl(Al3Si9O24)] MarialietCa4[CO3(Al6Si6O24)] Mejoniet
Kleur Kleurloos, wit, grijs, groengrijs, blauwachtig, roze, violet, oranje
Streepkleur Wit
Hardheid 5-6
Glans Glasglans, parelmoerglans
Breuk Schelpvormig, ruw
Kristaloptiek
Brekingsindices Ne 1,540 tot 1,548, No 1,549-1,567
Dubbele breking -0,007-0,020
Dispersie 2,017
Luminescentie Soms geel of oranje
Pleochroïsme Met blote oog waarneembaar

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dec28

Pietersiet of stormsteen

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Pietersiet kan bruin, blauw, grijs en zwart van kleur zijn of een combinatie van deze kleuren bevatten. Pietersiet is een chalcedoon variant.

 

 

ruw

 

 

 

 

 

 

 

 

Etymologie

 

Pietersiet is vernoemd naar de ontdekker, Sid Pieters, die de steen voor het eerst vond in Namibië.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: SiO2 met onzuiverheden

hardheid: 7

dichtheid: 2,6