Tagarchief: radioactief

Bismut

Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemene informatie

 

Bismut is een broos zwaar metaal met een witte kleur en een zilver-roze glans. Het is het enige zware metaal wat niet giftig is. Het oppervlak vertoont een dunne iriserende oxidatielaag die vele kleuren laat zien, van geel tot rood en blauw. De trapvormige structuur ontstaat doordat de kristallen met een onregelmatige snelheid groeien.

Bismut is een scheikundig element met symbool Bi en atoomnummer 83. Het is een roodwit hoofdgroepmetaal. Daarnaast is bismut het meest diamagnetisch. Het heeft een zeer gering elektrisch geleidingsvermogen en vertoont van alle metalen het hoogste Hall-effect. Bismut verbrandt onder vorming van een heldere blauw/groene vlam.

Bismut is één van de weinige stoffen die uitzet bij bevriezen; een eigenschap die het metaal deelt met water en gallium. Lange tijd werd bismut algemeen gezien als het zwaarste stabiele element. In 2003 ontdekten Franse onderzoekers echter dat de stabielste isotoop, bismut-209, toch zeer zwak radioactief is.

 

 

 

 

 

 

 

 

Etymologie

 

Bismut is afgeleid van het Duitse wismut, wat witte massa betekent. In het verleden werd bismut vaak verward met tin of lood omdat het daar veel eigenschappen mee deelt. In 1753 lukte het de Franse wetenschapper Claude François Geoffroy om bismut te scheiden van lood.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vindplaats

 

Bismut houdende mineralen worden gewonnen in o.a. Australië, Bolivia, Canada, China, Mexico en Peru.

 

 

 

 

 

 

.

.

Toxicologie en veiligheid

 

Hoewel bismut tot de zware metalen behoort, is het onschadelijk voor organismen.

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: Bi

hardheid: 2,25

dichtheid: 9,7

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bastnasiet

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Eigenschappen

 

Bastnasiet is een fluorhoudend carbonaatmineraal. Het doorzichtig tot doorschijnend geel tot roodbruine bastnasiet heeft een glas- tot vetglans, een witte streepkleur en de splijting van het mineraal is imperfect volgens het kristalvlak [1011] en onduidelijk volgens [0001]. Het kristalstelsel is hexagonaal. Bastnasiet heeft een gemiddelde dichtheid van 4,97, de hardheid is 4 tot 5 en het mineraal is niet tot zwak radioactief.

De gamma ray waarde volgens het American Petroleum Institute ligt, afhankelijk van de exacte samenstelling, tussen de 0 (voor de Y-houdende variant) en de 60.386,61 voor de cerium-houdende variëteit. De brekingsindex is 1,717 tot 1,818 en de dubbelbreking is 0,1010.

 

 

 

 

 

 

.

 

Naam

 

Het mineraal bastnasiet is genoemd naar de Bastnäs-mijn in Zweden, waar het mineraal voor het eerst gevonden werd.

 

 

ruw

 

 

 

 

 

Voorkomen

 

Bastnasiet is een mineraal dat gevormd wordt in de verweringszones van alkalische stollingsgesteenten. De typelocatie van bastnasiet is de Bastnäsmijn in het district Riddarhyttan in Västermanland te Zweden. Bastnasiet wordt momenteel gewonnen in Zweden, Noorwegen, de Balkan landen, Canada en de Verenigde staten.

 

 

.
.
.
.
.

 

 

Chemische eigenschappen

 

 

Mineraal
Chemische formule (La,Ce,Y)CO3F
Kleur Geel tot roodbruin
Streepkleur Wit
Hardheid 4 tot 5
Gemiddelde dichtheid 4,97 kg/dm3
Glans Glas- tot vetglans
Opaciteit Doorzichtig tot doorschijnend
Breuk Oneffen
Splijting Imperfect, [1011], onduidelijk [0001]
Kristaloptiek
Kristalstelsel diagonaal
Brekingsindices 1,017 – 1,818
Dubbele breking 0,1010
Overige eigenschappen
Radioactiviteit Niet tot zwak radioactief; gamma ray; 0 – 60.386,61 API

 

 

 

.

.

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Prehniet

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

.

.

Eigenschappen

 

Het doorzichtig tot doorschijnend kleurloze, witte, grijze of geel tot geelgroene prehniet heeft een glas- tot parelglans, een witte streepkleur en de splijting is duidelijk volgens het kristalvlak [001]. Prehniet heeft een gemiddelde dichtheid van 2,87 en de hardheid is 6 tot 6,5. Het kristalstelsel is orthorombisch en het mineraal is niet radioactief.

.

 

 

 

 

 

Naamgeving

 

Het mineraal prehniet is genoemd naar de Nederlandse kolonel Hendrik van Prehn (1733 – 1785), die het mineraal in Zuid-Afrika ontdekte. Prehniet was het eerste mineraal, dat naar een persoon genoemd werd.

 

 

 

 

 

 

.

.

Voorkomen

 

Prehniet is een mineraal, dat vrij algemeen voorkomt in hydrothermaal verweerde gesteenten. Hoewel het geen zeoliet is, wordt het vaak in de buurt van zeolieten gevonden. Het wordt onder meer gevonden in granieten, in syenieten en gneisen. De typelocatie is Haslach, Harzburg en Oberstein, Duitsland.

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: Ca2Al2Si3O10(OH)2

hardheid: 6-6,5

dichtheid: 2,8-3

 

 

Prehniet
Prehnit - Carchelejo, Spanien.jpg
Mineraal
Chemische formule Ca2Al2Si3O10(OH)
Kleur Kleurloos, wit, grijs, geel tot geelgroen
Streepkleur Wit
Hardheid 6 – 6,5
Gemiddelde dichtheid 2,87 kg/dm3
Glans Glas- tot parelglans
Opaciteit Doorzichtig tot doorschijnend
Splijting [001] Duidelijk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Adamiet

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

 

Het mineraal adamiet is een zink-arsenaat met de

chemische formule Zn2(AsO4)(OH).

 

 

Eigenschappen

 

Het gele, groene of roze adamiet heeft een witte streepkleur en een glasglans. De splijting is goed volgens het kristalvlak [101] en slecht volgens [010], adamiet heeft een gemiddelde dichtheid van 4,4 en de hardheid is 3,5. Het kristalstelsel is orthorombisch en het mineraal is niet radioactief.

Adamiet uit de Ojuela mijn in Durango, Mexico vertoont vaak sterke, groene fluorescentie. Adamiet wordt meestal samen met andere mineralen gevonden, bijvoorbeeld met limoniet, hemimorfiet, calciet, malachiet, azuriet en smithsoniet.

 

 

verzameling_010

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geschiedenis

 

Het mineraal adamiet is genoemd naar de Frande mineraloog Gilbert Joseph Adam (1795 – 1881). De naam werd in 1899 ingevoerd door Charles Friedel, die destijds hoogleraar mineralogie was aan de Sorbonne in Parijs.

 

 

93036369802

 

 

 

 

.

Voorkomen

 

De typelocatie van adamiet is Chanarcillo in de Chileense regio Atacama en komt in bijna alle kleuren voor.

 

 

Chemische formule Zn2(AsO4)(OH)
Kleur Geel tot violet, ook kleurloos
Streepkleur Wit
Hardheid 3,5
Gemiddelde dichtheid 4,4 kg/dm3
Glans Glas- tot harsglans
Opaciteit Subdoorzichtig
Breuk Bros
Splijting Goed, [101] ; slecht [010]
Kristaloptiek
Kristalstelsel orthorombisch
Brekingsindices nα = 1708 – 1.722
nβ = 1742 – 1.744
nγ = 1763 – 1.773
Dubbele breking 0,0150 – 0,0550
Bijzondere kenmerken Sterk fluoriserend in uv-licht

 

 

adamiet

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

 

mijne kop a4

 

Spodumeen / Hiddeniet

Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemene informatie

 

Hiddeniet is licht groen tot smaragdgroen van kleur en net als het roze kunziet een vorm van spodumeen. De steen is doorzichtig tot doorschijnend met een glasachtige glans.

 

 

Kunziet

 

.

 

sieraad van Hiddeniet

.

 

 

Eigenschappen

 

Spodumeen is een inosilicaat bestaande uit lithium, aluminium en silicaat. Het mineraal heeft vele kleuren maar kan ook kleurloos zijn. De kleurloze variant wordt trifaan genoemd, de roze tot paarse variant kunziet en de smaragdgroene variant van spodumeen staat bekend onder de naam hiddeniet. Het kristalstelsel is monoklien en de streepkleur is wit. De gemiddelde dichtheid is 3,15 en de hardheid is 6,5 tot 7. Spodumeen is niet radioactief en ook niet magnetisch.

 

.

 

hanger van Trifaan

 

.

 

trifaan

.

.

 

Naamgeving

 

De naam spodumeen is afgeleid van het Griekse woord spodoumenos dat “tot as verbrandend” betekent. Dit vanwege de asgrijze verschijning van het materiaal dat ervan wordt gemaakt voor het gebruik in de industrie. Afhankelijk van de kleur onderscheidt men de variëteiten kunziet en hiddeniet, die zijn genoemd naar de ont-dekkers George Frederick Kunz en W.E. Hidden.

.

 

Hiddeniet

 

.

 

Hiddeniet getrommeld

.

 

 

Voorkomen

 

Aangezien spodumeen lithium bevat, is het een mineraal dat laat in een magma kristalliseert. Het wordt daarom veelal aangetroffen in granitische pegmatieten. De typelocatie is het Pala district in San DiegoCalifornië, VS.

.

 

sieraad van Kunziet

 

 

 

Kunziet, trommelsteen

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

 

Spodumeen
Spodumene.jpg
Mineraal
Chemische formule LiAl(SiO3)2
Streepkleur Wit
Hardheid 6,5 – 7
Gemiddelde dichtheid 3,15 (gem.)
Glans Glasachtig
Opaciteit Transparant tot translucent
Breuk Ruw, schelpvormig
Splijting Perfect prismatisch, in twee richtingen onder een hoek van bijna 90°
Kristaloptiek
Kristalstelsel Prismatisch, meestal afgeplat en langgerekt
Brekingsindices Np 1,653-1,670 – Nm 1,660-1,669 – Ng 1,665-1,682
Dubbele breking 0,214-0,027
Overige eigenschappen
Veredeling Bestraling
Radioactiviteit Niet radioactief
Magnetisme Niet magnetisch
Bijzondere kenmerken Soms kattenoogeffect

 

 

.

 

 

 

Hiddeniet

 

 

 

.

 

 

 

 

 Strontianiet i

Standaard

Categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

 

Eigenschappen 

 

Het mineraal strontianiet is een strontiumcarbonaat met de chemische formule SrCO3. Het doorzichtig tot doorschijnend kleurloze, grijze, gelige of groenige strontianiet heeft een glasglans, een witte streepkleur en de splijting van het mineraal is goed volgens het kristalvlak [110]. Het kristalstelsel is orthorombisch. Strontianiet heeft een gemiddelde dichtheid van 3,78, de hardheid is 3,5 of 2,54g/cm3 en het mineraal is niet radioactief, behalve 16 verschillende isotopen waaronder 90isotoop van strontium.

 

 

 

 

 

Naamgeving

 

De naam van het mineraal strontianiet is afgeleid van de Schotse plaats Strontian, waar het mineraal voor het eerst beschreven werd en genoemd naar het element strontium.

 

 

 

 

 

Voorkomen

 

Strontianiet is een mineraal dat wordt gevormd in pegmatieten en in kalksteen. De typelocatie is gelegen in Strontian, Schotland. Het wordt ook gevonden in Lime CityWood CountyOhio, Verenigde Staten.

 

 

 

 

 

Strontianiet
Mineraly.sk - stroncianit.jpg
Mineraal
Chemische formule SrCO3
Kleur Kleurloos, grijs, gelig of groenig
Streepkleur Wit
Hardheid 3,5
Gemiddelde dichtheid 3,78 kg/dm3
Glans Glas
Opaciteit Doorzichtig tot doorschijnend
Splijting [110] Goed
Kristaloptiek
Kristalstelsel Orthorombisch

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Scheeliet

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Eigenschappen 

 

Het mineraal scheeliet is een calciumwolframaat met de chemische formule CaWO4. Het doorzichtig tot doorschijnend kleurloze, witte, of gelige scheeliet heeft een glasglans, een witte streepkleur en de splijting van het mineraal is duidelijk volgens het kristalvlak [010]. Het kristalstelsel is tetragonaal. Scheeliet heeft een gemiddelde dichtheid van 6,01, de hardheid is 4 tot 5 en het mineraal is niet radioactief. Scheeliet in calciet heeft een blauwe kleur.

 

 

 

 

 

Naamgeving

.

Het mineraal scheeliet is genoemd naar de Zweedese scheikundige Karl Wilhelm Scheele (1742 – 1786).

 

 

 

 

 

Voorkomen

 

De typelocatie van scheeliet is de Bispberg ijzermijn, SäterDalarnaZweden

 

 

 

 

 

Scheeliet
Scheelite MHNT.MIN.2004.0.88 (p).jpg
Mineraal
Chemische formule CaWO4
Kleur Kleurloos, wit of gelig
Streepkleur Wit
Hardheid 4 tot 5
Gemiddelde dichtheid 6,01 kg/dm3
Glans Glas
Opaciteit Doorzichtig tot doorschijnend
Splijting [010] Duidelijk
Kristaloptiek
Kristalstelsel Tetragonaal

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

scheeliet in calciet

 

 

 

scheeliet in calciet

 

 

 

 

 

 

Glaucofaan

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemene informatie

 

Glaucofaan is een inosilicaat dat tot de amfibool groep behoort. Het is een mineraal dat zeer algemeen is in vulkanische gesteenten. Het doorschijnende grijze, blauwe of blauwzwarte glaucofaan heeft een grijsblauwe streepkleur, een glas- tot parelglans en een goede splijting volgens de kristalvlakken [110] en [001]. De gemiddelde dichtheid is 3,07 en de hardheid is 6 tot 6,5. Het kristalstelsel is monoklien en het mineraal is niet radioactief.

 

 

 

 

 

Etymologie

 

De naam glaucofaan is afgeleid van de Griekse woorden glaukos (=blauw, glinsterend) en phános (=lijken, schijnen).

 

 

.

.

.

Vindplaats

 

Glaucofaan wordt onder andere gevonden in Duitsland, Frankrijk, Canada, Zweden en de VS.

 

 

 

.

.

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: Na2(Mg3Al2)Si8O22(OH)2

hardheid: 5 – 6

dichtheid: 3 – 3,2

 

 

 

 

 

Molybdeniet in glaucofaan

 

 

 

glaucofaan met molybdeniet kristal

 

 

 

 

 

 

Titaniet, sfeen

Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemeen

 

Het mineraal titaniet of sfeen is een fluor-houdend calciumtitaniumsilicaat met de chemische  formule CaTiSiO5. Zeldzame aardelementen als lanthaniumceriumpraseodymiumsamarium en neodymium komen in kleine hoeveelheden in het mineraal voor. Het mineraal behoort tot de nesosilicaten.

Het grijze, groene, gele, rode of roodbruine titaniet heeft een diamantglans, een rood-witte streepkleur en de splijting van het mineraal is duidelijk volgens het kristalvlak [110] en imperfect volgens [100] en [112]. Het kristalstelsel is monoklien. Het mineraal heeft een gemiddelde dichtheid van 3,48, de hardheid is 5 tot 5,5 en het mineraal is, door de insluitsels van de zeldzame aardelementen, mild radioactief. De gamma ray waarde volgens het American Petroleum Institute is 3805,77.

 

 

 

 

 

Naamgeving

.

De naam van het mineraal titaniet is afgeleid van de samenstelling; het bevat het element titanium.

 

 

 

 

 

Voorkomen

 

Het mineraal titaniet is een algemeen voorkomend mineraal in felsische dieptegesteenten, pegmatieten, gneisen, schisten en skarns. De typelocatie is Passau, Beieren, Duitsland. Titaniet komt ook voor in de zandfractie van Nederlandse Kwartaire riviersedimenten. In de zware metaalanalyse, zoals dat in Nederland bij de Rijks Geologische Dienst gedurende de tweede helft van de twintigste eeuw plaats vond, wordt het mineraal ingedeeld bij de zogenoemde instabiele groep. Het wordt daarin tot de vulkanische mineralen gerekend. Er worden verschillende variëteiten onderscheiden waarvan er een karakteristiek voor Maaszanden is.

 

 

 

 

 

Titaniet
Titanite crystals on Amphibole - Ochtendung, Eifel, Germany.jpg
Mineraal
Chemische formule CaTiAlFe3+SiO5F
Kleur Grijs, groen, geel, rood of roodbruin
Streepkleur Roodwit
Hardheid 5 – 5,5
Gemiddelde dichtheid 3,48 kg/dm3
Glans Diamantglans
Splijting [110] Duidelijk, [100] Imperfect, [112] Imperfect
Kristaloptiek
Kristalstelsel Monoklien