Een levende christelijke traditie

Een overzicht van christelijke meditatiewijzen

• Ontspan in een rustige omgeving : kies een plek en geniet van wat er te zien is. Het kan een waterval zijn, een zeegezicht, een polderlandschap, een park, een zonsondergang, een kunstwerk, een mooie kerk of welke rustige omgeving dan ook. Neem de tijd om wat er te zien, te horen en te ruiken is te ervaren.
• Lichaams scan : ik voel…. mijn hoofd voelt…mijn borst voelt… etc. Loop je lichaam langs en voel wat er te voelen is.
• Verdergaande ontspanning : span spieren aan en ontspan ze, etc.
• Focus op de ademhaling : voel de adem je neusgaten in en uitgaan. In het op en neer gaan van de buik en borst.
• Omgevingsscan : ik hoor.., Ik zie …., Ik ruik……., Ik voel……….., etc.
• Focus op een vast voorwerp of op een geluid : concentreer je op iets buiten je: bijvoorbeeld een bloem, een schilderij, een kaars, een crucifix of het geluid van water, wind, or verkeer.
• Doe niets
• Zit zomaar stil

Muzikale benaderingen : deze worden meestal niet gezien als meditatieve technieken, maar muziek kan een krachtige manier zijn om een meditatieve verbinding met God’s Aanwezigheid te leggen.

Luisteren naar meditatieve muziek : stop met zorgen maken, leg je werk neer, ga zitten of liggen en luister naar ontspannende muziek. Dit kan gebruikt worden als voorbereiding voor meditatie.

Zang :  vroege christenen aanbaden God met gezongen gebeden. Een paar vormen in het verlengde hiervan:

• Ambrosiaans gezang
• Gregoriaans gezang
• psalmodie (het cantileren van gezangteksten)
• Hildegardiaanse zang
• Byzantijnse zang
• Russisch en Grieks Orthodoxe zang.

Methoden die gebruik maken van Verbeelding

Deze technieken combineren elementen van de focus technieken die hierboven beschreven worden maar zij beogen Godservaring, bijvoorbeeld een directe ervaring van Zijn Liefde, een ingeving en gebruiken als ingang de verbeelding.

Visualisatie (verbeelding)

Hierbij wordt verbeelding gebruikt als hulp tot geestelijke ervaring. Al de volgende methoden gebruiken visualisatie als bouwsteen. Mogelijke visualisaties zijn talloos. Hier een paar mogelijkheden:

• Stel jezelf voor in een vredige situatie.
• Stel je een bol van licht voor.
• Stel jezelf voor in een Bijbelverhaal.
• Stel jezelf voor dat je het lijden van iemand deelt.
• Stel jezelf voor als een boom
• Stel jezelf voor als een kiezelsteentje dat in een meer valt. Het meer is God.
• Stel jezelf voor in de nabijheid van God.
• Stel jezelf God voor binnen in je [als vuur, als water, als licht].  Of “zie” God in je hart, je bloed, je adem, etc.

De meeste verbeeldende technieken gaan terug op Ignatius van Loyola (1491-1556). Deze geeft in zijn Geestelijke Oefeningen aanwijzingen voor de meditatiebeoefening. Mediteren is bij hem op biddende manier de Schrift le-zen. Inleving in Schriftgedeelten staat daarbij centraal, in het bijzonder Schriftgedeelten die het leven en sterven van Jezus betreffen. Daarbij moet je dan zelf deel gaan uitmaken van het verhaalde gebeuren en Jezus willen na-volgen.

Kything : Het oude Schotse woord, “kythe,” betekent “zichtbaar maken.” Als vorm van christelijke meditatie is het de liefdevolle geestelijke verbinding met God ervaren, of met de natuur, heiligen, etc. Vaak is zelfs mentaal gesprek mogelijk.

1. Centreer jezelf in God.
2. Focus vol liefde op God of de persoon of het ding waarmee je wilt de verbinding wilt ervaren
3. Maak contact door visualisatie.

Dit is een krachtige manier om je verbinding met de Heer te ervaren en de gemeenschap van alle schepselen in God.  Als eenmaal contact gemaakt is kun je met elkaar in gesprek gaan. Als je bijvoorbeeld aan het communiceren gaat met een heilig persoon of met Christus, “spreek” met hem en luister naar zijn respons. Dit is een vorm van meditatie waarbij de verbeelding een grote rol speelt.

Traditionele Meditatie technieken

Herhalings technieken : herhalingsmethoden zijn betrekkelijk eenvoudig. De kalme herhaling van een woord of een korte bede kalmeert de geest en stelt je in de gelegenheid om de heilige aanwezigheid van God te beleven.

• Adem gebeden : vele mogelijkheden, in stilte of zacht gesproken. Adem vrede in en uitademend alles wat je dwars zit. Deze oefening kan samengaan met lichamelijke oefening zoals wandelen, yoga, of tai chi.
• Mantra : Een gebed dat rustig, langzaam en aandachtig een bede of woord zoals  “Mijn God en mijn Al” ( Franciscus) herhaalt.
• Het Jezus gebed : Misschien wel het meest gebruikte christelijke-mantra gebed dat al 1600 jaar in de Oosterse kerken gebruikt wordt. Er zijn veel variaties van: “Heer Jezus Christus, Zoon van God, ontferm U over mij, zondaar,” tot gewoonweg de naam Jezus. Traditioneel gaat men door drie stadia: overluid bidden, in stilte bidden en in het hart bidden.
• Rozenkrans gebed : Het Rozenkrans gebed (de Dominicaanse Rozenkrans) gaat over vijftien scenes uit het leven van Christus, waarbij een aantal gebeden herhaald worden. Het is waarschijnlijk het beste hierbij ook visualisatie te gebruiken. Zelfs boeddhisten, hindoes, en moslims gebruiken gebedskralen voor meditatieve herhaling van mantra’s of van de namen van God.

Contemplatieve technieken : deze vereisen gewoonlijk een rustige plaats. Contemplatie heeft in de traditie van christelijke meditatie een specifieke betekenis. Het doel is de aanwezigheid van God te ervaren.

.

• Langzaam bidden : Theresia van Avila beval deze methode aan: Bid het Onze Vader, maar neem een uur om het te bidden. Besteed een paar minuten om binnen te dringen in elke frase, totdat het echt het gebed van je hart wordt en jij het gebed wordt.
• Contemplatie is de rustige liefhebbende aanwezigheid bij God. Dit is waarschijnlijk de moeilijkste soort van meditatief gebed omdat je niet een bepaalde ervaring zoekt, een gedachte, woord, of gevoel, maar allen God. Het idee in de contemplatie is om er enkel te zijn, en enkel lief te hebben, zonder per se te mediteren of zelfs te denken.
• Gewaarwording van het zijn : begin met de eenvoudige gewaarwording dat je bent, dat je bestaat, hier en nu. Ervaar je zijn, en rust daarin. Het tweede stadium is dit: als je je bewust wordt van je bestaan, realizeer dan dat God je bestaan is.
• Centrerend gebed :  populair in veel Rooms-Katholieke kringen is een specifieke techniek van gebed dat korte “gebedswoorden” zoals “God,” “liefde,””Geest,” of “Jezus” gebruikt om de geest tot rust te brengen als afleidende gedachten zich opdringen.
• Lectio Divina  : “Geestelijke Lezing” van de bijbel of andere geestelijke teksten. Dit is een combinatie methode die eeuwenlang gepraktizeerd is door Benedictijnen en Trappisten. De vier stappen van de lectio divina verbinden het lezen van de Bijbel, gebed, visualizatie en contemplatie. Gewoonlijk wordt een kort tekstgedeelte aanbevolen, een enkele zin of slechts een woord.
  • Lezen (lectio) :  lees langzaam tot een woord op vers je treft.
  • Bidden (oratio) :  herhaal het biddend, vraag om Gods hulp en zijn aanwezigheid om er iets mee te doen.
  • Meditatie (meditatio) :  dit kunnen meerdere dingen zijn, van een “langzaam gebed” tot visualisatie. Als de passage een scene uit het Evangelie is, zou je jezelf in het verhaal kunnen verbeelden, in gesprek met Christus en anderen. Als het een uitspraak is zou de meditatie het éénworden met de uitspraak kunnen zijn.
  • Contemplatie (contemplatio) :  rusten in God.

Aandacht technieken

Dit soort aandacht brengt de meditatie een niveau hoger, verder dan de plaats waar je de meditatie uitvoert. Het doel  is om je leven aandachtig te leven in de Aanwezigheid van God, en niet de hele dag te “slaapwandelen”. God is altijd bij ons, maar we zijn ons dat niet bewust zonder deze aandacht. Aandachtigheid maakt alle tijd heilige tijd.

.

• Hier en nu zijn :  wees je bewust waar je bent, wat je doet, wie je bij je hebt. Focus op het hier en nu.
• Iedere handeling is een rite :  houdt zoveel mogelijk het gevoel voor het heilige van de meest gewone taken.
• Iedere handeling is een gebed : wijdt gewone handelingen zoals rennen, wandelen, het schoonmaken van een kamer als gebed om een vriend te helpen, de vrede te bevorderen, etc. Als je pijn hebt, wijdt dat als een persoonlijk offer aan God of als een gebed voor iemand.
• Oefen de aanwezigheid van God :  houd een aandachtig bewustzijn van de aanwezigheid van God de hele dag door.