Categorie archief: Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

aug14

Bismut

Geplaatst op door
Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Bismut is een broos zwaar metaal met een witte kleur en een zilver-roze glans. Het is het enige zware metaal wat niet giftig is. Het oppervlak vertoont een dunne iriserende oxidatielaag die vele kleuren laat zien, van geel tot rood en blauw. De trapvormige structuur ontstaat doordat de kristallen met een onregelmatige snelheid groeien.

Bismut is een scheikundig element met symbool Bi en atoomnummer 83. Het is een roodwit hoofdgroepmetaal. Daarnaast is bismut het meest diamagnetisch. Het heeft een zeer gering elektrisch geleidingsvermogen en vertoont van alle metalen het hoogste Hall-effect. Bismut verbrandt onder vorming van een heldere blauw/groene vlam.

Bismut is één van de weinige stoffen die uitzet bij bevriezen; een eigenschap die het metaal deelt met water en gallium. Lange tijd werd bismut algemeen gezien als het zwaarste stabiele element. In 2003 ontdekten Franse onderzoekers echter dat de stabielste isotoop, bismut-209, toch zeer zwak radioactief is.

.

.

.

.

.

.

Etymologie

.

Bismut is afgeleid van het Duitse wismut, wat witte massa betekent. In het verleden werd bismut vaak verward met tin of lood omdat het daar veel eigenschappen mee deelt. In 1753 lukte het de Franse wetenschapper Claude François Geoffroy om bismut te scheiden van lood.

.

.

.

.

.

.

Vindplaats

.

Bismut houdende mineralen worden gewonnen in o.a. Australië, Bolivia, Canada, China, Mexico en Peru.

.

.

 

.

.

.

.

Toxicologie en veiligheid

.

Hoewel bismut tot de zware metalen behoort, is het onschadelijk voor organismen.

.

.

.

.

.

.

Chemische eigenschappen

.

samenstelling: Bi

hardheid: 2,25

dichtheid: 9,7

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

aug13

Pietersiet of stormsteen

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Pietersiet kan bruin, blauw, grijs en zwart van kleur zijn of een combinatie van deze kleuren bevatten. Pietersiet is een chalcedoon variant.

 

 

ruw

 

 

 

 

 

 

 

 

Etymologie

 

Pietersiet is vernoemd naar de ontdekker, Sid Pieters, die de steen voor het eerst vond in Namibië.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: SiO2 met onzuiverheden

hardheid: 7

dichtheid: 2,6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

aug9

Sarder

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Sarder is een chalcedoon variant en kan oranje, rood en bruin van kleur zijn. De steen is doorschijnend met een matte tot zijdeglans. Het is wat betreft chemische samenstelling en werking vrijwel gelijk aan carneool maar vaak iets harder en wat donkerder van kleur.

Het behoort tot de kwartsen. Het element dat de rode kleur veroorzaakt, is ijzer dat in kleine onzuiverheden in het mineraal zit. Door verhitting kan de kleur verdiepen. Carneool is genoemd naar het Latijnse caro, dat “vlees” betekent. De oude Nederlandse naam is kornalijn.

 

 

ruw

 

 

 

 

 

Geschiedenis

 

Carneool werd al voor het begin van onze tijdrekening gebruikt voor de vervaardiging van zegelstenen en sieraden. Men beweerde dat carneool bescherming bood tegen ruzie, kiespijn en zenuwaandoeningen, bloedingen stopt, koorts verlaagt, toorn vermindert en geluk brengt.

 

 

 

 

 

 

 

 

Voorkomen

 

Carneool ontstaat in vulkanische verweringszones en is onder meer bekend uit India, Saoedi-Arabië en Egypte; belangrijke vindplaatsen bevinden zich verder in Brazilië, de Verenigde Staten, Australie, Rusland, Tsjechië,  Staten,  Duitsland en Roemenië.

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

Samenstelling: SiO2

hardheid: 7

dichtheid: 2,6

 

 

 

 

 

 

 

Carneool
Carneool.jpg
Mineraal
Chemische formule SiO2
Kleur Donkerrood, oranjerood, bruinrood
Streepkleur Wit
Hardheid 6-7
Gemiddelde dichtheid 2,60
Glans Glasglans, mat
Breuk Ruw, schelpvormig
Splijting Geen
Kristaloptiek
Kristalstelsel Trigonaal
Brekingsindices Ne 1,539-1,544, No 1,526-1,535
Dubbele breking 0,004-0,009
Dispersie Geen
Luminescentie Geen
Pleochroïsme Geen
Overige eigenschappen
Veredeling Niet bekend
Bijzondere kenmerken Insluitsels van hematiet en andere mineralen

 

 

sarder

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

aug8

Bertrandiet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemeen 

.

Het mineraal bertrandiet is een berylliumhoudend sorosilicaat met de chem. formule Be4Si2O7(OH)2. Bertrandiet of tiffany stone is geopaliseerde fluoriet. Het vertoont een combinatie van de kleuren paars, wit, bruin, geel en blauw.

.

.

.

.

.

.

.

.

Eigenschappen

.

Bertrandiet is een kleurloos tot lichtgeel orthorombisch mineraal met een hardheid op de schaal van Mohs van 6-7.

.

.

.

.

.

.

.

.

Naamgeving

.

Het werd voor het eerst ontdekt nabij Nantes (Frankrijk) in 1883 en werd genoemd naar de Franse mineraloog  Emile Bertrand.

.

.

.

.

.

.

.

.

Voorkomen

.

Het wordt vaak teruggevonden in berylliumrijke pegmatieten. Bertrandiet komt vaak voor als een pseudo- morfe vervanging van beryl. Dit mineraal is net zoals beryl een berylliumerts.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

aug7

Rubelliet / Roze Toermalijn

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Toermalijn is doorzichtig tot doorschijnend met een glasachtige glans en kan verschillende kleuren zijn. Toermalijnkwarts is bergkristal met ‘naalden’ van zwarte toermalijn. Zwarte toermalijn wordt ook wel schörl genoemd. Enkele andere soorten toermalijn zijn: blauwe toermalijn (indigoliet), gele toermalijn, groene toermalijn, roze toermalijn (rubelliet), bruine toermalijn (draviet) en watermeloen toermalijn.

.

.

.

.

Chemische eigenschappen

.

samenstelling: Na(Li,Al)3Al6(BO3)3Si6O18(OH)4

hardheid: 7-7,5

dichtheid: 3,06

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

aug2

Beril

Geplaatst op door
Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemeen

 

Beril is een mineraal. Het is een kleurloos, wit, gelig wit, geelgroen tot groen, roze, blauwig tot groenblauw, rood of goudgeel aluminium-beryllium silicaat. De chemische formule is Al2Be3Si6O18. Het behoort tot de cyclosilicaten.

 

 

 

 

 

Eigenschappen

 

De hardheid van het mineraal is 7,5 tot 8 (bros) op de schaal van Mohs en de streepkleur is wit. Het mineraal, dat in kristallen, korrelige, compacte of radiale aggregaten of keitjes voorkomt, is doorzichtig tot doorschijnend en heeft een glasachtige, matte glans. De dichtheid van beril is 2,63-2,80 en het heeft hexagonale kristalstructuur.

 

 

 

 

 

Naamgeving

 

Plinius vernoemde beril naar het Griekse woord berullos (= “edelsteen met zeegroene kleur”).

 

 

 

 

 

Voorkomen

 

Beril komt voor in pegmatieten en in hydrothermaal–pneumatolische en metamorfe gesteenten en is vrij zeldzaam. De typelocatie is niet nader gedefinieerd, maar per variëteit verschillend. Het mineraal wordt onder andere gevonden in de Verenigde Staten (South Dakota, Connecticut), Brazilië, Duitsland en Australië. Het grootste berilkristal had een lengte van 18 meter en was 3,5 meter breed.

 

 

 

 

 

Variëteiten

 

Beril wordt naar kleur en chemische samenstelling onderscheiden in een aantal variëteiten:

 

Gewoon beril – meest verbreide variëteit

Smaragd – groene edelsteen

Aquamarijn – groenblauwe tot lichtblauwe edelsteen

Morganiet – roze edelsteen

Goudberil – goudgele edelsteen

Heliodoor – gele tot geelgroene edelsteen

Gosheniet – kleurloze edelsteen

Bixbiet – rode edelsteen

 

 

 

 

 

Mineraal
Chemische formule Al2Be3Si6O18
Kleur Kleurloos, wit, gelig wit, geelgroen tot groen, roze, blauwig tot groenblauw, rood of goudgeel
Streepkleur Wit
Hardheid 7,5 – 8
dichtheid  2,76 kg/dm3
Opaciteit Doorzichtig tot doorschijnend
Splijting Imperfect, [0001]
Kristaloptiek
Kristalstelsel Hexagonaal

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jul29

Rosasiet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

.

.

 

Algemene informatie

 

Rosasiet is blauw, groenblauw of groen van kleur en is vernoemd naar de Rosasmijn op Sicilië waar het voor het eerst ontdekt werd.

 

 

 

 

 

 

 

 

Vindplaats

 

Rosasiet wordt o.a. gevonden in Italië, Oostenrijk, Spanje, Engeland, Duitsland, Mexico, Australië en de VS.

 

 

Rosasiet
Rosasite-291101.jpg
Mineraal
Chemische formule (Cu,Zn)2(CO3)(OH)2
Kleur blauwgroen, hemelsblauw
Streepkleur lichtblauw
Hardheid 4
Gemiddelde dichtheid 4,09 kg/dm3
Glans glas- tot zijdeglans
Opaciteit doorzichtig tot doorschijnend
Breuk splinterig
Splijting [100], [010] perfect
Kristaloptiek
Kristalstelsel Monoklien
Overige eigenschappen
Radioactiviteit niet radioactief
Magnetisme niet magnetisch

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jul28

Bastnasiet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Eigenschappen

 

Bastnasiet is een fluorhoudend carbonaatmineraal. Het doorzichtig tot doorschijnend geel tot roodbruine bastnasiet heeft een glas- tot vetglans, een witte streepkleur en de splijting van het mineraal is imperfect volgens het kristalvlak [1011] en onduidelijk volgens [0001]. Het kristalstelsel is hexagonaal. Bastnasiet heeft een gemiddelde dichtheid van 4,97, de hardheid is 4 tot 5 en het mineraal is niet tot zwak radioactief.

De gamma ray waarde volgens het American Petroleum Institute ligt, afhankelijk van de exacte samenstelling, tussen de 0 (voor de Y-houdende variant) en de 60.386,61 voor de cerium-houdende variëteit. De brekingsindex is 1,717 tot 1,818 en de dubbelbreking is 0,1010.

 

 

 

 

 

 

.

 

Naam

 

Het mineraal bastnasiet is genoemd naar de Bastnäs-mijn in Zweden, waar het mineraal voor het eerst gevonden werd.

 

 

ruw

 

 

 

 

 

Voorkomen

 

Bastnasiet is een mineraal dat gevormd wordt in de verweringszones van alkalische stollingsgesteenten. De typelocatie van bastnasiet is de Bastnäsmijn in het district Riddarhyttan in Västermanland te Zweden. Bastnasiet wordt momenteel gewonnen in Zweden, Noorwegen, de Balkan landen, Canada en de Verenigde staten.

 

 

.
.
.
.
.

 

 

Chemische eigenschappen

 

 

Mineraal
Chemische formule (La,Ce,Y)CO3F
Kleur Geel tot roodbruin
Streepkleur Wit
Hardheid 4 tot 5
Gemiddelde dichtheid 4,97 kg/dm3
Glans Glas- tot vetglans
Opaciteit Doorzichtig tot doorschijnend
Breuk Oneffen
Splijting Imperfect, [1011], onduidelijk [0001]
Kristaloptiek
Kristalstelsel diagonaal
Brekingsindices 1,017 – 1,818
Dubbele breking 0,1010
Overige eigenschappen
Radioactiviteit Niet tot zwak radioactief; gamma ray; 0 – 60.386,61 API

 

 

 

.

.

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

jul14

Basalt

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Basalt is een vulkanisch uitvloeiingsgesteente gevormd door het stollen van snel afkoelende magma. Het is een van de meest voorkomende gesteentes ter wereld. De samenstelling varieert maar bevat maximaal 20% kwarts en maximaal 10% veldspaat. Het is meestal grijs tot zwart van kleur maar kan ook andere kleuren vertonen afhankelijk van de specifieke samenstelling. Basalt wordt o.a. gebruikt voor vloertegels, beelden, dijkbekleding en er wordt steenwol van gemaakt.

Door de snelle afkoeling zijn geen grote kristallen gevormd. De meest voorkomende mineralen in basalt zijn amfibool, pyroxeen-olivijn en ilmeniet. Ook andere mineralen, zoals magnetiet kunnen in basalt gevormd worden. Basalt bestaat uit kleine kristallen. De intrusieve variant van basalt wordt gabbro genoemd. De krimp die optreedt bij de stolling van de basaltlava leidt tot typische zeshoekige structuren (basaltzuilen).

.

.

.

.

.

.

.

.

Voorkomen

.

Basalt is een uitvloeiingsgesteente en ontstaat aan het oppervlak in gebieden met vulkanische activiteit. Het is typisch een product van laag viskeuze snelstromende lava’s zoals op Hawaï. Ook onder het (zee)wateroppervlak kunnen basalt uitvloeiingen plaatsvinden, zoals bij de mid-oceanische ruggen. Hier worden zogenaamde pillow basalts gevormd. Doordat het magma stolt en een temperatuur beneden het Curie-punt bereikt, wordt het magnetisch veld van de aarde op dat moment vastgelegd in het gesteente.

Het magnetisch veld verandert voortdurend en langs de mid-oceanische ruggen ontstaat een patroon van opeenvolgende magnetische periodes, de zogenaamde magnetische polariteitszones. Dit wordt gebruikt bij paleografische reconstructies en datering van gesteentes. Er wordt aangenomen dat de naam basalt een verbastering is van de naam van het Egyptische landschap Bashan, waar de steensoort ook voorkomt.

.

.

.

.

.

.

.

Basalt
Indeling der stollingsgesteenten
 % SiO2 uitvloeings-
gesteente		 gang-
gesteente		 diepte-
gesteente
felsisch >~70 ryoliet granofier graniet
~70-63 daciet granodioriet
intermediair 63-52 andesiet dioriet
mafisch 52-45 basalt doleriet gabbro
ultramafisch <45 komatiiet peridotiet

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.