Tagarchief: blauw

mrt15

Copal / barnsteen of amber

Geplaatst op door
Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemene informatie

 

Barsteen, ook wel amber genoemd, is een fossiel hars van vele jaren oud. Copal is een jonge barnsteen variant. Barnsteen is meestal geel tot roodbruin van kleur maar kan ook groen, blauw en zwart zijn. De steen is doorschijnend tot opaak. Barnsteen is licht en breekbaar en kan makkelijk verward worden met kunststof. Er zijn verschillende manieren om barnsteen van kunststof te onderscheiden. Barnsteen smelt als er een lucifer bij gehouden wordt, het blijft drijven in een verzadigde zoutoplossing en het licht op onder een UV lamp. Kopal wordt vanouds gebruikt bij de bereiding van vernissen en lakken, en bovendien als ingrediënt van wierook.

 

 

 

 

 

Etymologie

.

Amber is afgeleid van het Arabische woord anbar = ambergrijs.

 

 

 

.

.

Vindplaats

.

 

De belangrijkste vindplaats van barnsteen is het Oostzeegebied. Daarnaast kan men de fossiele hars ook vinden in o.a. Denemarken, Dominicaanse republiek, Nederland, Syrië, Libanon, Thailand, Vietnam, Canada, de VS en Duitsland.

 

 

 

.

.

Chemische eigenschappen

.

 

samenstelling: bestaat uit de elementen C, O, H, en S

hardheid: 2-2,5

dichtheid: 1-1,1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

mrt8

Bernagie : Borage officinalis

Geplaatst op door
Standaard

categorie : kamerplanten en bloemen

 

 

 

bernagie-120720-191

 

 

Goed te herkennen aan
– de prachtig blauwe bloemen met spitse kroonbladen en
– de ruwe beharing van de hele plant

 

 

borago1-1

 

 

 

Algemeen

 

Bernagie is een makkelijk herkenbare, ruwharige, eenjarige, 20 tot 60 cm hoge plant, die in tuinen wordt gekweekt als keukenkruid en vandaar uit is verwilderd. Ook wordt ze uitgezaaid. Oorspronkelijk is ze afkomstig uit Zuid-Europa. Je kan haar vinden op zonnige, warme, open plaatsen, liefst met omgewerkte grond, zoals akkers, ruigten, puinhopen en langs wegen.

 

 

 

 

 

Bloem

 

Ze bloeit vanaf juni tot de herfst met prachtig blauwe bloemen, die in de knop roze zijn. Die roze kleur verdwijnt gedurende de bloei en gaat via paarsblauw over naar blauw. De half-knikkende bloemen hebben vijf spitse kroonbladen en in het hart een dubbele ring van witte schubjes, waar de zwart-paarse meeldraden en stijl uitsteken.

 

 

 

 

 

Toepassingen

 

Bernagie kent vele toepassingen. Door de eeuwen heen is ze gebruikt als medicinale plant. Dat blijkt uit de toevoeging “officinalis”, wat “geneeskrachtig” betekent. De eetbare bloemen worden tegenwoordig onder andere gebruikt in salades. Ze smaken naar komkommer. Bernagie wordt daarom ook wel komkommerkruid genoemd. Uit de zaden wordt olie gewonnen, borage-olie. In de fytotherapie wordt de olie gebruikt tegen huidveroudering, zwangerschapsstriemen, eczeem en premenstrueel syndroom.

 

 

 

 

 

Algemeen

 

– ruwbladigenfamilie (Boraginaceae)
– eenjarig
– verwilderd of ingezaaid
– 20 tot 60 cm

Bloem
– blauw
– vanaf juni tot de herfst
– schicht
– 1,5 tot 3 cm
– stervormig
– 5 kroonbladen, vergroeid
– 5 kelkbladen
– 5 meeldraden
– 1 stijl

Blad
– verspreid
– enkelvoudig
– onderste eirond, in een steel
versmallend
– bovenste langwerpig, zittend
– top spits
– rand gegolfd of getand
– voet gevleugeld
– veernervig
– boven- en onderkant ruw behaard

Stengel
– rechtop
– bovenaan vertakt
– ruw behaard
– rolrond

zie wilde bloemen

 

 

bernagie

 

 

 

 

pijl-omlaag-illustraties_430109

 

 

JOHN ASTRIA

mrt7

Cerussiet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

 

Algemene informatie

 

Cerussiet behoort tot de carbonaten en wordt ook wel loodcarbonaat of witte looderts genoemd. De kleur kan wit, grijs, blauw of groen zijn. Cerussiet is doorschijnend en heeft een diamant-, glas- of vetglans. Het mineraal heeft een witte streepkleur en de splijting van het mineraal is duidelijk volgens de kristalvlakken [110] en [021].

Het kristalstelsel is orthorombisch. Cerussiet heeft een gemiddelde dichtheid van 6,58, de hardheid is 3 tot 3,5 en het mineraal is niet radioactief. De dubbelbreking is 0,2730. Omdat cersussiet lood bevat, wordt aangeraden na aanraking de handen te wassen en inademing bij breken te vermijden.

 

 

 

 

 

Etymologie

 

De naam cerussiet is afgeleid van het Latijnse cerussa, dat “wit lood” betekent.

 

 

 

 

 

 

Vindplaats

 

Cerussiet is een zeer algemeen mineraal, dat gevormd wordt in gebieden waar loodhoudende vloeistoffen kalksteen doorsnijden. De typelocatie is niet nader gedefinieerd, maar het mineraal wordt onder andere gevonden in Tsumeb in Namibië. Cerussiet wordt nog gevonden in West Australië, Duitsland, VS en China.

 

 

 

barriet met cerussiet

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

Chemische formule: Pb [CO3]

hardheid: 3 – 3,5

dichtheid: 6,55

 

 

 

 

 

Cerussiet
Cerusite kristal - Frankrijk
Cerusite kristal – Frankrijk
Mineraal
Chemische formule PbCO3
Kleur Kleurloos, wit, grijs, blauw, groen
Streepkleur Wit
Hardheid 3 tot 3,5
Gemiddelde dichtheid 6,55 kg/dm3
Glans Diamant
Opaciteit Doorzichtig tot subdoorschijnend
Breuk Schelpvormig (bros)
Splijting Duidelijk, [110] & [021]
Kristaloptiek
Kristalstelsel orthorombisch
Brekingsindices 1,803 – 2,076
Dubbele breking 0,2730

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

mrt5

Topaas

Geplaatst op door
Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Een topaas is vaak wijnrood of strogeel maar kan ook wit, grijs, groen, blauw of oranje zijn. De steen is doorzichtig tot doorschijnend met een glasachtige glans. Goudtopaas wordt ook wel edeltopaas genoemd. Door geelbruine topaas te verhitten verandert deze in een roze of rode kleur. Door topaas bloot te stelling aan straling wordt een blauwe kleur verkregen. Mystieke topaas (mystic topaz) is geen kleurvariant, maar een topaas die met een dunne filmlaag gecoat is waardoor een regenboogeffect ontstaat.

 

 

 

 

 

 

 

 

mystic topaas

 

 

 

Voorkomen

 

Saksen was in de 18de eeuw een belangrijke leverancier van (gele) topazen: deze zogenoemde Saksische diamanten werden gewonnen in het Vogtland, waar de Schneckenstein grotendeels werd afgegraven. Topaas komt voor in de zandfractie van Nederlandse riviersedimenten. Het is onder andere een karakteristiek element van zanden van de Noordwest-Duitse rivieren.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geschiedenis en gebruik

 

De naam van de steen is te herleiden tot het Grieks. Plinius de Oudere voerde de naam terug op een legendarisch eiland Topazius in de Rode Zee, waarvan de identiteit onzeker is, evenals de precieze aard van de stenen die ervandaan kwamen. De aanduiding topaas kreeg zijn huidige betekenis pas na de middeleeuwen. De topaas is een van de negen edelstenen in de Thaise Orde van de Negen Edelstenen. De Paus bezit een mijter, een zogenoemde mitra preciosa die met goud, topazen en parels is versierd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: Al2(SiO4)(F,OH)2

hardheid: 8

dichtheid: 3,5-3,6

 

 

Topaas
Quartz-Topaz-k-153c.jpg
Mineraal
Chemische formule Al2SiO4(F,OH)2
Kleur Kleurloos, bleekblauw, geel, geelbruin of rood
Streepkleur Wit
Hardheid 8 (per definitie)
Gemiddelde dichtheid 3,55 kg/dm3
Glans Glasglans
Opaciteit Doorzichtig
Breuk schelpvormig, ruw
Splijting [001] Perfect
Kristaloptiek
Kristalstelsel Orthorombisch
Brekingsindices 1,606 – 1,643
Dubbele breking + 0,008 tot + 0,016
Fluorescentie rose tot zwak bruinachtig
Luminescentie goudgeel, crèmekleurig, groen
Overige eigenschappen
Veredeling bestralen, verhitten
Bijzondere kenmerken zelden kattenoog

 

 

 

 

 

goudtopaas

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

mrt2

Topaas

Geplaatst op door
Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

 

Algemene informatie

 

Een topaas is vaak wijnrood of strogeel maar kan ook wit, grijs, groen, blauw of oranje zijn. De steen is doorzichtig tot doorschijnend met een glasachtige glans. Goudtopaas wordt ook wel edeltopaas genoemd. Door geelbruine topaas te verhitten verandert deze in een roze of rode kleur. Door topaas bloot te stelling aan straling wordt een blauwe kleur verkregen. Mystieke topaas (mystic topaz) is geen kleurvariant, maar een topaas die met een dunne filmlaag gecoat is waardoor een regenboogeffect ontstaat.

 

 

 

 

 

 

 

 

mystic topaas

 

 

 

Voorkomen

 

Saksen was in de 18de eeuw een belangrijke leverancier van (gele) topazen: deze zogenoemde Saksische diamanten werden gewonnen in het Vogtland, waar de Schneckenstein grotendeels werd afgegraven. Topaas komt voor in de zandfractie van Nederlandse riviersedimenten. Het is onder andere een karakteristiek element van zanden van de Noordwest-Duitse rivieren.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geschiedenis en gebruik

 

De naam van de steen is te herleiden tot het Grieks. Plinius de Oudere voerde de naam terug op een legendarisch eiland Topazius in de Rode Zee, waarvan de identiteit onzeker is, evenals de precieze aard van de stenen die ervandaan kwamen. De aanduiding topaas kreeg zijn huidige betekenis pas na de middeleeuwen. De topaas is een van de negen edelstenen in de Thaise Orde van de Negen Edelstenen. De Paus bezit een mijter, een zogenoemde mitra preciosa die met goud, topazen en parels is versierd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chemische eigenschappen

 

samenstelling: Al2(SiO4)(F,OH)2

hardheid: 8

dichtheid: 3,5-3,6

 

 

Topaas
Quartz-Topaz-k-153c.jpg
Mineraal
Chemische formule Al2SiO4(F,OH)2
Kleur Kleurloos, bleekblauw, geel, geelbruin of rood
Streepkleur Wit
Hardheid 8 (per definitie)
Gemiddelde dichtheid 3,55 kg/dm3
Glans Glasglans
Opaciteit Doorzichtig
Breuk schelpvormig, ruw
Splijting [001] Perfect
Kristaloptiek
Kristalstelsel Orthorombisch
Brekingsindices 1,606 – 1,643
Dubbele breking + 0,008 tot + 0,016
Fluorescentie rose tot zwak bruinachtig
Luminescentie goudgeel, crèmekleurig, groen
Overige eigenschappen
Veredeling bestralen, verhitten
Bijzondere kenmerken zelden kattenoog

 

 

 

 

 

goudtopaas

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

feb18

Zompvergeet-me-nietje : Myosotis laxa subsp. cespitosa

Geplaatst op door
Standaard

categorie : kamerplanten en bloemen

 

 

 

img_7443-gr-zompvergeet-me-nietje

 

 

Goed te herkennen aan
– de “trosjes” kleine (2 tot 5 mm) helder blauwe bloemetjes en
– de met aanliggende haren bedekte kelkbladen en
– de tot ongeveer de helft ingesneden vruchtkelk

 

 

zompvergeet-me-nietje

 

 

 

Algemeen

 

Zompvergeet-me-nietje is een eenjarige (soms overblijvende) plant, die groeit op open, natte, zomers droog- vallende grond in greppels, moerassige graslanden, venen en slootkanten. Ze wordt (10) 15 tot 45 (100) cm en is algemeen voorkomend.

 

 

 

 

 

Bloem

 

Zompvergeet-me-nietje bloeit vanaf mei tot en met augustus. De kleine bloemetjes zijn helder blauw. Het hart wordt gevormd door gele keelschubben. In de knop zijn de bloemen roze. In het begin van de bloei staan de bloemetjes in een opgerolde schicht aan het einde van de stengels en zijstengels. Tijdens de bloeitijd ontrolt de schicht zich en wordt de bloeistengel langer, zodat er uiteindelijk een langgerekte bloeiwijze ontstaat met aan de top bloeiende bloemen en lager aan de stengel vruchten, die verborgen zitten in de open kelk.

 

 

 

 

 

Algemeen

 

– ruwbladigenfamilie (Boraginaceae)
– eenjarig (soms overblijvend)
– algemeen tot zeldzaam
– (10) 15 tot 45 (100) cm

Bloem
– helder blauw
– vanaf mei t/m augustus
– schicht
– stervormig
– 2 tot 5 mm
– 5 kroonbladen, vergroeid
– 5 kelkbladen, vergroeid
– 5 meeldraden
– 1 stijl

Blad
– verspreid
– enkelvoudig
– lancetvormig
– top spits
– rand gaaf
– voet afgerond
– 1-nervig
– aanliggend behaard

Stengel
– rechtop of opstijgend
– aanliggend behaard
– rolrond

zie wilde bloemen

 

 

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

 

JOHN ASTRIA

feb17

Tanzaniet

Geplaatst op door
Standaard

categorie :  Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

 

.

Algemene informatie

.

Tanzaniet is een variant zoisiet en is blauw en paars van kleur, vaak met overloop tussen deze kleuren binnen één exemplaar. De steen is doorzichtig tot doorschijnend met een glasachtige tot parelmoerglans.

.

.

.

.

oorsprong

.

Hoewel de bewoners van Tanzania de stenen al lange tijd kenden, werd tanzaniet pas in 1967 ontdekt voor de edelsteenkunde door een Indische prospector, Manuel de Souza. Deze dacht aanvankelijk een afzetting van saffier te hebben gevonden. Tanzaniet werd daarna door de Duitse geologische vereniging beschreven als een variëteit van zoisiet. De steen werd vooral beroemd als sieraad van filmster Elizabeth Thaylor. Tegenwoordig behoort tanzaniet tot de geliefdste edelstenen.

.

.

.

.

Voorkomen

.

Tanzanieten worden gevonden in het gebied van de Merelaniheuvels (ook wel Meralani-, Merarani- of Mereraniheuvels genoemd), in de omgeving van Arusha en Moshi in Tanzania. Ze vormen prismatische kristallen met markante verticale gleuven en komen voor in pegmatisch–hydrothermale aders. In de collectie van het Smithsonian Institute in Washington bevinden zich fraaie ruwe en geslepen tanzanieten. In de literatuur wordt een geslepen steen beschreven van 122,7 karaat en een kattenoog van tanzaniet van meer dan 200 karaat. Tanzanieten worden in alle siervormen gebruikt. Soms kan de kleur verbeteren door verhitten tot 400-500°C.

.

.

.

.

Chemische eigenschappen

.

samenstelling: Ca2Al3(SiO4)(Si2O7)O(OH)

hardheid: 6-6,5

dichtheid: 3,2-3,4

.

.

Tanzaniet
Zoïsite (Tanzanite).jpg
Mineraal
Chemische formule Ca2Al3SiO4Si2O7
Kleur blauw, blauwgroen, blauwviolet, bruin, zelden geel of kleurloos
Streepkleur wit
Hardheid 6-6,5
Glans glasglans
Splijting volkomen
Kristaloptiek
Brekingsindices Np 1,692, Nm 1,693, Ng 1,700
Dubbele breking 0,009
Dispersie 0,019
Luminescentie geen
Pleochroïsme zeer sterk blauw, violet, groen, trichroisme met het blote oog waarneembaar
Bijzondere kenmerken soms kattenoog- en alexandrieteffect

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

feb11

Cavansiet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Cavansiet is een calcium-vanadium-silicaat en blauw tot blauwgroen van kleur. Het heeft een glasglans, een blauwwite streepkleur en een goede splijting volgens het kristalvlak [010]. De gemiddelde dichtheid is 2,25 en de hardheid is 3 tot 4. Het kristalstelsel is orthorombisch en het mineraal is niet radioactief.

.

.

.

.

Vindplaats

.

Cavansiet wordt gevonden in het district Poonah (India) en in Oregon (VS).

.

.

.

.

Etymologie

.

De naam cavansiet is afgeleid van de samenstelling, de elementen calcium, vanadium en silica.

.

.

.

.

Chemische eigenschappen

.

samenstelling: Ca(V5+O)Si4O10•4H2O

hardheid: 3-4

dichtheid: 2,25

.

.

Cavansiet
Cavansite.jpg
Mineraal
Chemische formule Ca(V5+O)Si4O10·4H2O
Kleur Groen tot donkerblauw
Streepkleur Blauwwit
Hardheid 3 tot 4
Gemiddelde dichtheid 2,25 kg/dm3
Glans Glasglans
Opaciteit Doorschijnend
Breuk Bros
Splijting Goed, [010]
Kristaloptiek
Kristalstelsel orthorombisch
Brekingsindices 1,542 – 1,551
Dubbele breking 0,0090

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

jan23

Slangenkruid : Echium vulgare

Geplaatst op door
Standaard

categorie : kamerplanten en bloemen

 

 

 

slangenkruid-110626-1038

 

 

Goed te herkennen aan
– de roze/paarse knoppen en blauwe bloemen
– met meeldraden en stijl ver buiten de bloem stekend en
– de roodbruine knobbels met lange haren op de stengel

 

 

slangenkruid-1

 

 

 

Algemeen

 

Slangenkruid is een behaarde, overblijvende plant van 30 tot 100 cm hoog. Ze groeit op open, droge, kalkrijke, stikstofrijke, vaak omgewerkte grond. In Europa loopt het verspreidingsgebied van Midden-Scandinavië tot Spanje. In Noord-Amerika is de plant ingevoerd.

 

 

 

 

 

Bloem

 

Slangenkruid bloeit vanaf mei tot en met september. Bij vele ruwbladigen verkleuren de bloemen van roze (in de knop) via paars (grotere knop) en blauwpaars (bloem in volle bloei) naar blauw (verwelkte bloem, een enkele keer tot wit of vleeskleurig. De 5 meeldraden zijn opvallend donker roze/paars en ongelijk van lengte. Evenals de stijl steken ze ver buiten de bloem. De bloeiwijze is een langgerekte pluim, waarin de bloemen in (niet opgerolde) schichten bij elkaar staan. De schichten groeien tijdens de bloei schuin naar boven uit.

 

 

 

 

 

Blad en stengel

 

De stengels zijn dicht behaard met aanliggende korte haren en afstaande lange haren op roodbruine of witte knobbels. De rozetbladeren zijn langwerpig tot lancetvormig, in een steel versmallend. De zittende stengelbladeren zijn lancet-tot lijnlancetvormig.

 

 

 

 

 

Toepassingen

 

De wortel is in het verleden gebruikt als basis voor rode verf. Op internet vind je een aantal toepassingen voor inwendig gebruik van slangenkruid, zoals thee gemaakt van de onderste bladeren of toevoegen van jonge blaadjes aan sla.

 

 

 

 

 

Algemeen

 

– ruwbladigenfamilie (Boraginaceae)
– overblijvend
– algemeen in het duingebied en
plaatselijk in stedelijke gebieden,
elders zeldzaam
– 30 tot 100 cm

Bloem
– verkleurend van roze naar blauw
– vanaf mei t/m september
– pluim, opgebouwd uit schichten
– trechtervormig
– 10 tot 20 mm
– 5 kroonbladen, vergroeid
– 5 kelkbladen
– 5 meeldraden
– 1 stijl

Blad
– verspreid of rozet
– enkelvoudig
– lancet- tot lijnlancetvormig
– top spits
– rand gaaf, soms golvend
– voet aflopend (in steel)
– hoofdnerf met onduidelijk zijnerven
– behaard

Stengel
– rechtop
– behaard
– roodbruine knobbels
– rolrond

zie wilde bloemen

 

 

 

 

 

 

3d-gouden-pijl-5271528

 

 

 

JOHN ASTRIA

jan13

Shattuckiet

Geplaatst op door
Standaard

categorie : Sieraden, juwelen, mineralen en edelstenen

.

.

Algemene informatie

.

Het mineraal shattuckiet is een koper-silicaat met de chemische formule  Cu5Si4O12(OH)2. Het mineraal behoort tot de inosilicaten.

.

.

ruw

.

.

.

Eigenschappen

.

Het doorzichtig tot doorschijnend (donker)blauwe of groene shattuckiet heeft een glasglans, een blauwe streep- kleur en de splijting is perfect volgens de kristalvlakken [100] en [010]. De gemiddelde dichtheid is 3,8, het kristalstelsel is orthorombisch en het mineraal is niet radioactief.

.

.

ruw

.

gepolijste chattuckiet

.

.

Etymologie

.

Shattuckiet is vernoemd naar de Shattuck mijn in Bisbee, Arizona in de Verenigde Staten.

.

.

.

.

.

.

Vindplaats

.

Shattuckiet wordt o.a. gevonden in de Verenigde Staten, Argentinië, Duitsland, Oostenrijk en Zuid-Afrika.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.